سراج الدین حقاني فعال احتیاط ته د سوق شويو منسوبانو د بېرته ګومارنې امر ور کړی

د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان بانک د لومړي مرستیال صدیق الله خالد د یکشنبې په ورځ، د مرغومي پر ۱۴مه، د سوداګریزو بانکونو له ټولنې او د سوداګریزو بانکونو له رییسانو سره په غونډه کې د برېښنایي اداینو د پراختیا پر عمومي لارښود، له نغدي معاملاتو څخه ډیجیټلي معاملاتو ته پر ستنېدا، په ټولګټو پروژو کې د سوداګریزو بانکونو پر پانګونې او د بانکي پروسو پر ساده کولو خبرې کړې دي.

د افغانستان بانک د معلوماتو له مخې، په دې غونډه کې د بانک لومړي مرستیال د برېښنایي اداینو د پراختیا عمومي لارښود پر اغیزناک او همغږي تطبیق ټینګار کړی او ویلي یې دي چې له نغدي معاملاتو څخه برېښنایي او ډیجیټلي معاملاتو ته تدریجي لېږد د مالي نظام د عصري کېدو، شفافیت د پیاوړتیا او اقتصادي موثریت د لوړولو لپاره مهم دی.

د طالبانو د یاد چارواکي په وینا، بانکي سکتور په دې برخه کې بنسټیز رول لري او سوداګریز بانکونه باید د برېښنایي اداینو د پراختیا لپاره خپل سیستمونه پیاوړي، خدمتونه پراخ او خلکو ته اسانه لاسرسی برابر کړي.

نوموړي له سوداګریزو بانکونو غوښتي، چې د یاد لارښود په رڼا کې د نوښتګرو ډیجیټلي حل‌لارو په پلي کولو سره د مالي شمولیت پراختیا (financial inclusion expansion) ته ځانګړې پاملرنه وکړي، چې دده په وینا، د ټولنې بېلابېل قشرونه له خوندي، چټکو او اغېزناکو برېښنایي مالي خدمتونو ګټه واخېستلای شي.

د طالبانو د افغانستان بانک مرستیال دغه راز په دې ناسته کې په عامه پروژو کې د سوداګریزو بانکونو پر پانګونې هم ټینګار کړی.

د افغانستان بانک په وینا، نوموړي له سوداګریزو بانکونو وغوښتل چې په بهرنیو هېوادونو کې پانګونې کمې کړي او په کور دننه په ټولګټو پروژو کې پانګونې وکړي.

د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان بانک لومړي مرستیال د پروسو پر ساده کولو هم ټینګار کړی دی.

طالبانو له دې وړاندې هم له خصوصي بانکونو غوښتنه کړې، چې په کوردننه پروژو کې پانګونې وکړي.

د عوامي نشنل ګوند د مرکزي کمیټې ناسته ددغه ګوند د مشر اېمیل ولي خان په مشری او د مرکزي کمیټې د غړو په ګډون شوې ده.

په دې ناسته کې د پاکستان او افغانستان ترمنځ روان کړکېچ د سیمې امنیت لپاره ستر ګواښ ګڼل شوی دی.

د ګوند مرکزي شورا وايي چې له افغانستان سره روانو شخړو او د لارو بندېدو له امله زرګونه پاکستانيان، په ځانګړي ډول پښتون زده کوونکي او عام خلک له تېرو څو میاشتو راهیسې په افغانستان کې بند پاتې دي. شورا د دې خلکو د بیرته راوستلو لپاره بیړني اقدامات غواړي.

په دې ناسته کې د پاکستان د ۲۵ اساسي قانون تعدیل له لارې د خیبرپښتونخوا مدغم شویو ولسوالیو ته د شویو ژمنو د نه پوره کیدو په اړه جدي اندیښنه ښودل شوې ده.

عوامي نشنل ګوند په خیبرپښتونخوا کې د مورنیو ژبو پر وړاندې تبعیض غندلی او غوښتنه یې کړې چې د ۱۸م اساسي قانون تعدیل لاندې دې ټولې مورنۍ ژبې په ځانګړې توکه په تعلیمي نصاب کې د جبري مضمون په توګه شاملې شي.

یاد ګوند د پاکستان په دولتي ټلوېزیون کې د پښتو خپرونو بندول هم وغندل او د بېرته پیل کېدو غوښتنه یې کړې ده.

د یادونې وړ ده، چې له دې وړاندې هم د عوامي نشنل ګوند مشر اېمل ولي خان ویلي، چې په پاکستان کې د هرې پېښې تور له فکر پرته پر افغانستان لګول کیږي.

له افغان شخصیتونو سره د طالبانو د تماس کمیسیون نن یکشنبه، د مرغومي پر ۱۴مه نېټه ویلي، چې راستنو شویو پوځیانو وویل، د کابل له نیول کېدو سره سم پخواني پوځیان د ناسمو تبلیغاتو له امله بهر ته، تګ ته اړ شول او هېواد ته له راتګ وروسته له کومې ستونزې سره نه دي مخ شوي.

له افغان شخصیتونو سره د طالبانو د تماس کمېسیون د (غويي پر ۵مه) پر خپلې اېکس پاڼې لیکلي و چې د یاد کمېسیون له پیله تردې مهاله ۸۳۹ افغان شخصیتونه د دغه کمېسیون له لارې افغانستان ته ستانه شوي.

خو د ځینو راپورونو پر بنسټ، د طالبانو د ارتباط کمېسیون له لارې افغانستان ته د ستنو شويو کسانو له ډلې یو شمېر یې بېرته له افغانستان نه وتلي او نورو هېوادونو ته تللي دي.

ګڼ خلک وايي، چې ستانه شوي کسان د خپلو غصب شویو ملکیتونو او جایدادونو د ستنولو په موخه افغانستان ته ورغلي وو او د داسې کسانو شمېر هم په دې ډله کې کم نه و، چې د خپلو بانکي حسابونو د ترلاسه کولو لپاره د لنډمهال لپاره افغانستان ته ستانه شوي وو.

دا رنګه له افغانستان نه ګڼ کډه شوي افغانان وایي، چې په هېواد کې یې د ماشومانو لپاره د زده‌کړو اسانتیاوې نشته او د بې شمېره اورپکو ډلو په شته‌والي کې هلته په امن او ټیکاو باور هم نه شي کولای.

د طالبانو د سترې محکمې له‌خوا په خپرو شویو جلا خبرپاڼو کې راغلي، چې د خوست ولایت د باک ولسوالۍ په اړوند سیمه کې پر دوو کسانو د غلا په تور د یو ـ یو کال بند او د ۳۰ـ ۳۰درو د وهلو سزا تطبیق شوې ده.

همداراز ویل شوي، چې د غزني ولایت په ګیلان ولسوالۍ کې په یوه قضیه کې یو کس د غلا په تور په شپږ میاشتني بند او د ۲۵درو په وهلو محکوم شوی، چې دغه سزا یې په عام محضر کې عملي کړې ده.

د طالبانو یادې ادارې زیاته کړې، چې د بلخ ولایت د نهرشاهي ولسوالۍ په یوه بله قضیه کې هم یو کس د غلا په تور په شپږو میاشتو بند او د ۳۰درو په وهلو محکوم شوی او جزا یې په عام محضر کې تطبیق شوې ده.

طالبان وایي، دا سزاوې د هغوی د قضايي ارګانونو د پرېکړو پر بنسټ او د شرعي احکامو له مخې عملي شوې دي.

په وروستیو میاشتو کې د طالبانو له‌خوا په بېلابېلو ولایتونو کې د بدني سزاوو د عملي کولو راپورونه زیات شوي او د طالبانو دغه اقدامات د بشري حقونو بنسټونو له سختو غبرګونونو سره مخ شوي دي.

د طالبانو د کار او ټولنیزو چارو وزارت نن یکشنبه، د مرغومي پر ۱۴مه وویل، چې د یاد وزارت وزیر عبدالمنان عمري نن د خپل کار په دفتر کې د ایران د کار، تعاون او ټولنیزې هوساینې وزارت مرستیال وزیر سید مالک حسیني او ورسره مل پلاوي سره وکتل.

د یاد وزارت په وینا، په دې کتنه کې پر دوه اړخیزو کاري، تجارتي او اقتصادي اړیکو، د کار ځواک پر تبادلې، د فني او حرفوي زده‌کړو د پراختیا پر څرنګوالي، د دواړو هېوادونو د کار بازار پر مطالعې او د اړتیاوو پر تشخیص او دغه راز ایران کې د مېشتو افغان کارګرانو د حقوقو پر خوندیتوب او نورو موضوعاتو خبرې اترې وشوې.

عبدالمنان عمري ویلي، چې په ایران کې د افغان کارګرانولپاره د قانوني کاري جوازونو په ورکولو کې د اسانتیاوو برابرولو، افغانستان کې په کمي او کیفي ډول د فني او حرفوي زده‌کړو د پروګرامونو د پراختیا، په همغږۍ سره د ګډو تخنیکي او حرفوي روزنیزو پروګرامونو جوړولو او په ایران کې افغان کارګرانو ته د عادلانه لاسباړې، بیمې، د کار د خوندي شرایطو، د بشري او کاري حقونو د تضمین او خوندیتوب په اړه یې خبرې وکړې.

د ایران د کار، تعاون او ټولنیزې هوساینې وزارت مرستیال وزیر سید مالک حسیني هم په خپلو خبرو کې ویلي، چې ایران چمتو دی د کارګرانو په قانوني انتقال او د ماهرو او مسلکي کاریګرو په تبادلې په برخو کې د ګډو پروژو د تطبیق له لارې د افغانستان ترڅنګ پاتې شي.

د طالبانو په خبرپاڼه کې راغلي، چې سید مالک حسیني د طالبانو د کار او ټولنیزو چارو له وزیر څخه غوښتنه وکړه، چې د دوه‌اړخیزو کاري اړیکو د پراختیا په موخه دې د ایران اسلامي جمهوریت ته رسمي سفر وکړي.