طالبانو په پکتیکا کې ۳ کسان د غلا په تور په دُرو وهلي دي

د افغانستان د زعفرانو د کروندګرو اتحادیې د چارشنبې په ورځ وویل، چې د دغه لوړ ارزښته محصول ۹۵ سلنه برخه د هېواد په لوېدیځ، هرات ولایت کې تولید شوې ده.

د اتحادیې مشر ابراهیم عدیل ویلي، چې د زعفرانو ټول حاصلات د اروپا، عربي هېوادونو او امریکا بازارونو ته صادر شوي دي.

د نوموړي په وینا، دا مهال زعفران د هېواد په کچه پر نږدې ۱۲ زره هکتاره ځمکه کرل کېږي، چې له دې نه شاوخوا ۱۰ زره او ۵۰۰ هکتاره یې په هرات ولایت کې دي.

په ورته وخت کې، افغان زعفرانو د کیفیت له پلوه یو ځل بیا د نړۍ لومړی مقام خپل کړی او دا لسم ځل دی چې د بلجیم په بروکسل کې مېشت د خوند ارزونې نړیوال انستیتوت له لوري دغه مقام ورکول کېږي.

زعفران د افغانستان له مهمو صادراتي توکو شمېرل کېږي چې له ډبرو سکرو، تازه او وچو مېوو، لاسي اوبدل شویو غالیو او قیمتي او نیمه قیمتي ډبرو سره یو ځای صادرېږي.

دغه لوړ ارزښته کرنیز محصول چې په ولسي اصطلاح د «سرو زرو» په نوم یادېږي، د زیاتې ګټې له امله ورځ تر بلې د لا ډېرو بزګرانو پام ځان ته اړوي.

دا مهال د زعفرانو یو کیلوګرام په کورني بازار کې شاوخوا ۱۰۰ زره افغانۍ پلورل کېږي او بیې یې د زیاتېدو په حال کې دي.

د طالبانو د غور ولایت د عامې روغتیا ریاست چارواکي وايي، چې په دې پروژو کې ۱۱ روغتیايي مرکزونه چې په الفاروق، ساغر، پسابند او لعل او سرجنګل ولسوالیو کې موقعیت لري، له کتنځي، زېږنتون، واکسین مرکزونو، اوبو رسونې سیسټمونو، طبي تجهیزاتو او نورو اړینو اسانتیاوو سره یو ځای فعال شوي دي.

د طالبانو تر کنټرول لاندې د باختر اژانس د راپور له مخې، د پروژو ټول لګښت ۲۳ میلیونه او ۸۰۰ زره افغانۍ و، چې د اکشن اید او ورلډ ویژن موسسو په مالي ملاتړ پلې شوې.

راپور زیاتوي چې د دغو پروژو بشپړېدل د غور د لرې پرتو سیمو د روغتیايي خدماتو په ښه والي کې مهم ګام دی او خلکو ته د باکیفیته درملنې اسانتیا برابروي.

د بهرنیو چارو پخواني وزیر حنیف اتمر پر خپل اېکس له مدني فعالانو، نړیوالوڅارونکو، ملګرو ملتونو، نړیوال بانک او نوروبنسټونوغوښتې چې د عملي او مسوولانه اقداماتو له لارې دافغانستان طبیعي سرچینوناورین مخه ونیسي او د ملي منابعو د ساتنې لپاره جدي ګامونه واخلي.

هغه پر بې‌ګناه او بې‌دفاع افغانانو تشدد غندلی او غوښتنه یې کړې، چې عاملین یې قانوني تعقیب شي.

اتمر دغه راز د هېواد په بېلابېلو سیمو، په ځانګړي ډول تخار او بدخشان کې د کانونو غیر قانوني استخراج ته اشاره کړې، چې دده په وینا، له ملي قوانینو او نړیوالو معیارونو په سرغړونې سره، د خلکو د حقوقو، ژوند او چاپېریال لپاره جدي خطرونه پېښوي.

اتمر ټینګار کړی، چې د افغانستان طبیعي سرچینې باید د خلکو د اقتصادي ودې، عدالت، سولې، امنیت او ثبات لپاره وکارول شي، نه دا چې د بې‌وزلۍ، ناورینونو او ناامنیو د پراختیا لامل شي.

هغه د ملګرو ملتونو له څانګوالو ادارو، نړیوال بانک او نړیوالو مالي بنسټونو وغوښتل چې د هېواد د طبیعي سرچینو د ناسمې کارونې مخه ونیسي.

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت د چارشنبې په ورځ ویلي، چې یاد پلاوي د ملي موزیم تاریخي، فرهنګي او هنري اثار وکتل.

د طالبانو یاد وزارت وايي، چې چینايي څیړونکو د ملي موزیم د مسوولینو له لوري د فرهنګي میراثونو د ساتنې او پالنې په برخه کې «ترسره شوې هڅې» وستایلې او د افغانستان له تاریخي شتمنیو سره یې ځانګړې لېوالتیا وښوده.

چینایي پلاوي ته د افغانستان د تاریخي، فرهنګي او هنري اثارو په اړه څو جلده کتابونه او معلوماتي کتالوګونه ډالۍ شوي دي.

یاد وزارت دا لیدنه د افغانستان او چین ترمنځ د فرهنګي او علمي اړیکو د لا پیاوړتیا ترڅنګ، نړیوالو ته د افغانستان د بډایه فرهنګي میراثونو د پېژندنې په برخه کې مهم او اغېزناک ګام بللی دی.

د غضنفر بانک وړاندیز د یوه څو پړاویز بهیر لومړی ګام دی او د بشپړې څېړنې ترسره کول، د نهایی تړونونو لاسلیکول او د قانوني او نظارتي چوکاټونو بشپړ رعایت د دې انتقال د وروستي کولو راتلونکي پړاوونه دي.

الفلاح بانک په رسمي اعلامیه کې دا پرېکړه کړې، خو د دې معاملې د بشپړېدو مهالویش نه دی مشخص شوی او د افغانستان د فعالیتونو د پلور دلیل هم نه دی روښانه شوی.

بانک ویلي چې د پاکستان مرکزي بانک غضنفر بانک ته لومړنی جواز ورکړی چې د الفلاح بانک د افغانستان اړوند سوداګرۍ دقیقې څېړنې پیل کړي. همدارنګه د افغانستان بانک هم دا پروسه تایید کړې او اجازه یې ورکړې ده.

د الفلاح بانک په اړه ویل کیږي، چې له څو کلونو راهیسې هڅه کوي په افغانستان کې خپل فعالیتونه پای ته ورسوي، خو پخوانۍ هڅه یې هله ناکامه شوه چې په۲۰۱۹ کال کې د عزیزي بانک وړاندیز د افغانستان بانک له خوا رد شو.

دواړو بانکونو په اصولي توګه د دې معاملې لپاره موافقه کړې وه، خو د نظارتي ادارې د نه موافقې له امله معامله نهایي نه شوه. وروسته الفلاح اعلان وکړ چې د نورو انتخابونو له لارې خپل فعالیتونه جاري ساتي.

الفلاح بانک لومړی ځل په ۲۰۰۵ کال کې د افغانستان بازار ته داخل شو او اوس مهال په کابل او هرات کې څانګې لري.