طالبان: په کندهار کې مو پر نږدې درې زره کورنیو غنم، نغدې پیسې او ژمني توکي ووېشل

طالبان وايي، په کندهار کې یې پر ۱۲۰۰ راستنو شویو کډوالو کورنیو باندې غنم او نغدې پیسې او پر ۱۶۰۰ کورنیو یې بیا ژمني توکي وېشلي دي.

طالبان وايي، په کندهار کې یې پر ۱۲۰۰ راستنو شویو کډوالو کورنیو باندې غنم او نغدې پیسې او پر ۱۶۰۰ کورنیو یې بیا ژمني توکي وېشلي دي.
په کندهار کې د طالبانو د والي رسنیز دفتر په دوو بېلابېلو خبرپاڼو کې ویلي، چې پر نږدې درې زره کورنیو باندې یې غنم، نغدې پیسې او ژمني توکي وېشلي دي.
خبرپاڼه زیاتوي، چې له ګاونډیو هېوادونو څخه پر ۱۲۰۰ راستنو شویو کډوالو کورنیو هغه غنم ووېشل شول، چې تېر کال د وچکالۍ، طبیعي پېښو او قحطۍ په څېر بېړنیو حالاتو ته د چمتووالي په موخه پېرل شوي وو.
طالبانو ویلي، چې هرې کورنې باندې یې ۲۵۰ کیلوګرامه غنم او پنځه زره افغانۍ نغدې پیسې وېشلي دي.
همدارنګه په کندهار کې سیمهییزو طالب چارواکو ویلي، چې د یاد ولایت په معروف، ارغستان، لوړ شاهولیکوټ، ښکته شاهولیکوټ، خاکریز، ښورابک، رېګستان او میانشین ولسوالیو کې یې پر ۱۶۰۰ اړمنو او تازه راستنو شویو کډوالو کورنیو باندې ژمني توکي وېشلي دي.
سره له دې چې طالبان نږدې هره ورځ په ځینو ولایتونو کې له اړمنو او تازه راستنو شویو کډوالو کورنیو سره د مرستو وېش اعلانوي، خو اړمن کسان وايي چې یادې مرستې ورته بسنه نه کوي.


امریکایي څارنوالان وایي، دوی د رحمانالله لکڼوال پر وړاندې د اعدام سزا وغواړي. لکڼوال چې یو افغان وګړی دی، د امریکا د ملي ګارډ پر سرتېرو د ډزو او وژنې په تور تورن شوی دی. نوموړي د چهارشنبې په ورځ په فدرالي محکمه کې د لومړنۍ حاضرۍ پر مهال ځان بېګناه وباله.
تر دې وړاندې، لکڼوال په روغتون کې د بستر پر مهال په مجازي بڼه د محکمې په غونډه کې ګډون کړی و. د نوموړي د قضیې بله اورېدنه به د مې میاشتې په لومړیو کې ترسره شي. سياېناېن خبري شبکې د چهارشنبې په ورځ (د سلواغې ۱۵مه) راپور ورکړ، چې څارنوالان د نورو تورونو د څېړلو په حال کې دي چې د ثابتېدو په صورت کې ښايي د اعدام سزا ولري.
د محکمې د اسنادونو پر بنسټ، رحمانالله لکڼوال د تېر کال د نومبر په وروستیو کې د امریکا پلازمېنې واشنګټن ته سفر کړی و او هلته یې په یوه کمین کې د ملي ګارډ پر دوو افسرانو ډزې کړې وې. څېړنې ښيي، چې په دغه برید کې کارول شوې وسله غلا شوې وه.
لکڼوال په محکمه کې ادعا کړې، چې د اوبر او لیفټ د موټرچلونکي په توګه د خپل کار پر مهال یې د ځان ساتنې لپاره وسله کاروله. خو د پلټنو چارواکو ویلي، چې د برید پر مهال هغه بېکاره و او نږدې دوه میاشتې وړاندې د اوبر شرکت لهخوا د کار اجازه ترې لغوه شوې وه.
رحمانالله لکڼوال چې د افغان پوځ پخوانی سرتېری دی، د چهارشنبې په ورځ د لیندۍ په ۵مه سپینې ماڼۍ ته نږدې د ملي ګارډ پر ځواکونو ډزې وکړې. په دغه برید کې دوه سرتېري ټپیان شول چې له ډلې یې یوې سارا بکستروم په روغتون کې ساه ورکړه.
د چارواکو په وینا، مېرمن بکستروم له شا څخه په مرمرۍ لګېدلې وه او لکڼوال هغه مهال په ډزو وویشتل شو، چې غوښتل یې خپله وسله بیا ځلې د ډزو لپاره چمتو کړي.
د پېښې پر مهال، د لوېدیځ ویرجینیا ایالت د ملي ګارډ یوه افسر پر لکڼوال ډزې وکړې او وروسته یې د امریکا د پټ خدمت (سیکرټ سروس) له یوه افسر سره یو ځای هغه بېوسلې کړ. د راپورونو لهمخې، لکڼوال د ۲۰ کلنې سارا بکستروم او ۲۴ کلن اندرو ولف پر لور د ډزو پر مهال د «اللهاکبر» شعار ورکاوه. خو د دې برید کره انګېزه تر اوسه د چارواکو لهخوا په رسمي ډول نه ده اعلان شوې.
اسوشېټېډ پرېس په یوه ځانګړي راپور کې لیکلي، چې د ځینو برېښنالیکونو له ترلاسه کولو وروسته څرګنده شوې، چې رحمانالله لکڼوال له کلونو راهیسې له سختو رواني ستونزو، بېکارۍ او اوږدمهاله ټولنیز انزوا سره مخ و.

د طالبانو سترې محکمې ویلي، چې په کاپیسا ولایت کې یې یوه ښځه او یو نارینه د «زنا» په تور په عام محضر کې په دُرو وهلي دي.
د یادې ډلې سترې محکمې د چهارشنبې په ورځ د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د کاپیسا ولایت په الهسای ولسوالۍ کې یې یوه ښځه او یو نارینه د «زنا» په تور د دولتي کسانو او عامو کسانو په حضور کې هر یو ۳۹ ـ ۳۹ دُرې وهلي دي.
دا په داسې حال کې ده، چې طالبانو په تېرو دوو ورځو کې په بېلابېلو ولایتونو کې څه باندې څلویښت کسان په دُرو وهلي دي.
سره له دې چې د طالبانو لهخوا د عامو خلکو پروړاندې د بدني سزاګانو د ورکولو پر موضوع د بشري حقونو ګڼو سازمانونو سخت غبرګونونه ښودلي دي، خو لا هم طالبان نږدې هره ورځ د هېواد په بېلابېلو ولایتونو کې خلکو ته په عام محضر کې بدني سزاګانې ورکوي.

د طالبانو د معیار او کیفیت ادارې مشر ملا فیضالله تمیم په کابل کې ښار کې د درملو له ۳ تولیدو فابریکو څخه لیدنه کړې او د هغوی د تولید بهیر یې له نږدې ارزولی دی. دا اداره ټینګار کوي، چې په افغانستان کې شته کارخونې باید معیاري درمل تولید کړي.
د طالبانو د یادې ادارې مشر تر څنګ د دغه ډلې د عامې روغتیا وزارت او د اطلاعاتو او کلتور وزارت هم د دې څارنې په پلاوي کې ګډون درلود. خبرپاڼه کې راغلي، په یادو کارخونو کې د معیارونو پلي کېدو وضعیت، د تولید تګلارې او د محصولاتو د کیفیت ارزونه شوې ده.
خبرپاڼه زیاتوي چې د طالبانو یاد پلاوي د دغو کارخونو څخه د لیدنو پر مهال د هغوی ستونزې او پر وړاندې یې پرتې ننګوونې هم اورېدلې دي. د طالبانو د ریاست الوزرا اداري مرستیال عبدالغني برادر څلور میاشتې وړاندې په افغانستان کې د درملو واردوونکو شرکتونو ته سپارښتنه کړې وه چې له پاکستان څخه واردات بند کړي او په نورو بدیلو لارو دې غور وکړي.
د یادونې ده، چې ملا برادر پاکستاني درمل بې کیفیته وبلل او همداراز د طالبانو د عامې روغتیا وزارت غړي هم په بېلابېلو ولایتونو کې پر درملتونونو ګرځي او بې کیفیته پاکستاني درمل راټولوي. افغانستان کې که څه هم د درملو جوړولو ځینې فابریکې شته؛ خو دا هېواد لا هم په دې برخه کې پر وارداتو تکیه دی او په کور دننه تولیدات د افغانانو اړتیاوې نهشي پوره کولای.

په هرات کې د طالبانو رسنیز دفتر د چهارشنبې په ورځ (د سلواغې ۱۵مه) خبر ورکړی، چې د دې ولایت په اسلامکلا ګمرک کې د ۵۸ میلیونه افغانیو په ارزښت د ۴ پراختیایي پروژو چارې پیل شوې دي. د دوی په وینا، د دغو پروژو له بشپړېدو سره به په دې بندر کې ګڼهګوڼه کمه او نظم رامنځته شي.
په خبرپاڼه کې راغلي، چې له دې ډلې درې پروژې د هنګرونو د جوړولو په برخه کې دي او یوه پروژه د ګمرک د احاطې دېوال پر سر د کټارو جوړولو ده. خبرپاڼه وړاندې لیکي: «د دغو پروژو پلي کېدل به په اسلامکلا بندر کې د ګڼهګوڼې د کمولو، د نظم د رامنځته کولو او د ګمرکي خدمتونو د ښه کېدو په برخه کې مهم رول ولوبوي».
له پاکستان سره د سوداګریزو لارو تر بندېدو وروسته، د اسلامکلا بندر د بوختو بندرونو له ډلې ګڼل کېږي او له ایران سره پرې سوداګري د پخوا په پرتله د پام وړ زیاته شوې ده. همدارنګه د افغان کډوالو د ستنېدو په بهیر کې هم له دې لارې څخه په پراخه کچه کار اخیستل شوی دی.
خلکو په وار وار د دې بندر په اړه له ګڼهګوڼې، بېنظمۍ او د بندري مدیریت د نشتوالي څخه شکایتونه کړي دي.

د طالبانو د عامې روغتیا وزارت د سرطان د کنټرول ملي پروګرام د عامه پوهاوي مسوول ویلي، چې په تېرو شلو کلونو کې په افغانستان کې د سرطاني ناروغیو شمېر لوړ شوی دی. ډاکټر محمد داوود میرکي د سرطاني ناروغیو د ډېرېدو له لاملونو څخه یو هم د کیمیاوي وسلو کارونه بللې ده.
د طالبانو د عامې روغتیا وزارت لهخوا د سرطان ناروغۍ په اړه د عامه پوهاوي په یوه غونډه کې د سرطان د کنټرول د ملي پروګرام د عامه پوهاوي مسوول ډاکټر محمد داوود میرکي ویلي، چې د چاپېریال ککړتیا او زهري مواد، ناسم خواړه، سګرټ، چاغوالی او تشخیص او درملنې ته نابرابر لاسرسی د سرطاني ناروغیو د رامنځته کېدو لامل کېږي.
نوموړي ویلي، چې په تېرو شلو کلونو کې په افغانستان کې د سرطان ناروغیو د پېښو د چټک زیاتېدو لاملونه اوږدې جګړې، بېځایه کېدل او چاپېریالي ککړتیا دي.
ډاکټر داوود میرکي زیاته کړې: «په تېرو شلو کلونو کې نه یوازې جګړې دوام درلود، بلکې داسې وسلې هم کارول شوې دي چې د نړۍوالو کنوانسیونونو لهمخې منع دي، لکه د یورانیم وسلې چې د دغو وسلو کارونه د سرطان لامل کېږي او له امله یې په کلیو او بانډو کې د سرطاني ناروغیو شمېر زیات شوی او همدارنګه د معلولو ماشومانو زېږون هم ډېر شوی دی».
پر همدغه مهال د طالبانو د عامې روغتیا وزارت د دفتر رییس محمد طاهر حلیم وايي، هغو کسانو چې په افغانستان کې یې کیمیاوي وسلې کارولې دي، باید د رامنځته شویو زیانونو تاوان ورکړي.
محمد طاهر حلیم زیاته کړې: «موږ ته هغه ناروغان هم مراجعه کوي چې د بم او باروتو د ټپي کېدو له امله په سرطان ناروغۍ اخته شوي دي. هغه خلک چې زموږ په وطن کې یې کیمیاوي وسلې کارولي دي ورته وایم، چې تاسو بشر دوستي کوئ، نو اوس راشئ د دې کسانو په درملنه کې همکاري وکړئ».
دا په داسې حال کې ده، چې طالبانو څو ورځې وړاندې په کابل کې د سرطان د درملنې روغتون پرانېست.