پاکستان او ازبکستان د اقتصادي همکاریو لسګونه تړونونه او هوکړه‌لیکونه لاسلیک کړل

اصف دُراني پر خپلې اېکس‌پاڼې لیکلي، چې په بلوچستان کې تاوتریخوالی یوه جدي اندېښنه ده او باید پرته له کوم ابهام او ځنډ څخه وغندل شي.

نوموړي ویلي، حکومت حق او مسوولیت لري چې د خپلو وګړو او نظم ساتنه وکړي، خو تېر ته په کتو که څه هم پوځي عملیات تاوتریخوالی کمولی شي، خو شخړه په بشپړه نه پرې حل کېږي.

دُراني زیاته کړې: «هغه ثبات چې یوازې د زور له لارې ترلاسه کېږي، خورا نازک او ډېری وخت موقتي وي».

نوموړي دا څرګندونې تر هغه وروسته وکړې، چې په بلوچستان کې د بلوڅ ازادۍ پوځ له بریدونو وروسته په یاد ایالت کې پوځي عملیات پیل شول او چارواکو ویلي و، چې لسګونه بلوڅ وسله‌وال یې وژلي دي.

اصف دُراني ویلي، چې په بلوچستان کې د وسله‌والې مبارزې، کمزورې حکومتولۍ، اقتصادي محرومیت او د واقعي استازولۍ د نشتوالي ستونزې یوازې په پوځي لارو نه حل کېږي.

نوموړي خبرداری ورکړی، چې د یادو ستونزو د نه حل په صورت کې به د تاوتریخوالي لړۍ په نویو بڼه راڅرګنده شي.

اصف دُراني زیاته کړې: «ټاکل شویو صوبايي بنسټونو ته د رښتینې واکمنۍ د زمینې برابرول، پر پراختیايي لومړیتوبونو شفاف کنټرول او په پرله‌پسې ډول د قانون حاکمیت ته غاړه اېښودل د بلوچستان د ستونزې حل دی».

نوموړي ویلي، چې په بلوچستان کې ثبات هغه وخت ممکن دی چې د تاوتریخوالي پروړاندې د سختوالي ترڅنګ په سیاست، حکومتولۍ او عدالت کې له انصاف څخه کار واخیستل شي.

رویټرز د پنجشنبې په ورځ (د سلواغې ۱۶مه) راپور ورکړی، چې په ژنیو کې مېشت د داووس د سرمشریزې تنظیموونکي ویلي، چې دوی د امریکا د عدلیې وزارت له لوري د خپرو شویو معلوماتو څېړنه کوي، چې ښيي برېنډه له اپسټین سره درې سوداګریز ماښامنۍ کړې وې او همدارنګه یې له دغه بدنام مالي شخص سره د برېښنالیک او لنډو پیغامونوله لارې اړیکې لرلې.

نړۍوال اقتصادي فورم ویلي: «د دغو اړیکو په رڼا کې د ادارې حاکمې شورا د تفتیش او خطر کمېټې څخه وغوښتل چې موضوع وڅېړي او وروسته یې د یوې خپلواکې ارزونې د پیل پرېکړه وکړه».

نړۍوال اقتصادي فورم زیاته کړې، چې دا پرېکړه د فورم د شفافیت او د خپل اعتبار د ساتنې ژمنتیا ښیي.

نړۍوال اقتصادي فورم وویل، برېنډه چې له ۲۰۱۷کال راهیسې اجراییوي رییس دی او پخوا د ناروې د بهرنیو چارو وزیر و، د دې پلټنې بشپړ ملاتړ کوي او دا غوښتنه یې په‌خپله کړې وه.

برېنډه ویلي، چې هغه په ۲۰۱۸ کال کې په نیویارک کې د یوې ماښامنۍ پر مهال له اپسټین سره لیدلي وو؛ هغه ته د دغې ناستې بلنه د ناروې د پخواني مرستیال لومړي وزیر تریه روډ لارسن له خوا ورکړل شوې وه.

هغه وویل، چې په ۲۰۱۹کال کې یې هم له اپسټین سره په دوو ورته ماښامنیو کې ګډون کړی و، چې په‌کې ډېپلوماټان او سوداګریز مشران هم موجود وو، خو دا غونډې له "څو برېښنالیکونو او لنډو پیغامونو" سره یوځای د دوی د اړیکو ټول حد و.

برېنډه وویل: «زه د اپسټین له پخواني ژوند او جرمي فعالیتونو څخه په بشپړه توګه ناخبره وم،» او زیاته یې کړه، هغه پښېمانه دی چې له لیدنې مخکې یې د اپسټین په اړه کافي پلټنه ونه کړه.

هغه وویل: «که چېرې ما د هغه د شالید په اړه معلومات درلودلی، نو ما به لومړنۍ بلنه او همدارنګه هر ډول ورپسې ماښامنۍ یا اړیکې رد کړې وې».

د نړۍوال اقتصادي فورم په وینا، برېنډه به تر هغې پورې د اجراییوي رییس په توګه خپلو دندو ته دوام ورکړي، څو چې بهرنۍ حقوقي مشاورین پلټنه ترسره کوي.

د جېفري اپسټین قضیه د جنسي جرمونو او له کوچنیو نجونو سیستماتیکه ناوړه ګټې اخیستنې په اړه د معاصرې نړۍ تر ټولو بدنامه قضیه ګڼل کېږي.

د ملګرو ملتونو د سرمنشي په وینا، د دې تړون له پای ته رسېدو سره نړۍ له تېرو څه باندې پنځوسو کلونو وروسته لومړی ځل داسې حالت ته ننوځي، چې په‌کې د امریکا متحده ایالاتو او د روسیې فدراسیون د راهبردیزو اټومي وسلو پر زېرمو هېڅ ډول الزامي او د تصدیق وړ محدودیت نه‌شته. دا دوه هېوادونه د نړۍ د اټومي وسلو تر ټولو ستره برخه په واک کې لري.

ګوترېش ټینګار وکړ، چې د سړې جګړې پر مهال او له هغې وروسته کلونو کې د دغو دوو هېوادونو ترمنځ د اټومي وسلو کنټرول د ناورین د مخنیوي لپاره حیاتي رول لوبولی او لارښود ثبات یې رامنځته کړی دی. د هغه په خبره، د لارښودو وسلو د محدودولو له خبرو اترو (SALT) څخه نیولې تر نیوسټارټ تړون پورې دغه میکانېزمونه د زرګونو اټومي خولیو د کمېدو لامل شوي او نړۍوال امنیت په ځانګړي ډول د امریکا او روسیې د خلکو امنیت یې په څرګند ډول پیاوړی کړی دی.

د ملګرو ملتونو سرمنشي په ژورې اندېښنې سره وویل، چې د څو لسیزو دا ستره لاسته راوړنه په تر ټولو ناوړه وخت کې له‌منځه ځي، ځکه چې د اټومي وسلو د کارولو ګواښ په وروستیو لسیزو کې تر ټولو لوړې کچې ته رسېدلی دی. له دې سره، هغه دا پړاو د بیا کتنې او د وسلو د کنټرول د یوه نوي نظام د رامنځته کولو لپاره یو فرصت وباله، داسې نظام چې د نړۍ له بدلېدونکو شرایطو سره سمون ولري.

ګوترېش همدارنګه د امریکا او روسیې د ولسمشرانو د هغو څرګندونو هرکلی وکړ، چې په‌کې د اټومي وسلو د سیالۍ د بې‌ثباته کوونکو پایلو او د دې وسلو د بې‌مهاره پراختیا د مخنیوي پر اړتیا ټینګار شوی دی. هغه زیاته کړه: «نړۍ اوس تمه لري چې دا خبرې عملي بڼي غوره کړي».

د ملګرو ملتونو سرمنشي له دواړو هېوادونو وغوښتل، چې له ځنډ پرته بېرته د خبرو اترو مېز ته راوګرځي او پر یوه بدیل چوکاټ هوکړه وکړي، داسې چوکاټ چې د تصدیق وړ محدودیتونه بېرته راژوندي کړي، ګواښونه راکم کړي او ګډ نړۍوال امنیت پیاوړی کړي.

دغه شرکت نن (پنج‌شنبه) د سلواغې پر ۱۶مه، وویل، چې دا مهال هره اونۍ له کابل څخه ډیلي ته شپږ کارګو الوتنې او دوه مسافر وړونکې الوتنې کوي.

اریانا افغان زیاته کړې، چې دا اقدام د افغانستان او هند ترمنځ د سوداګریزو اړیکو د لا ټینګښت او د هېواد د صادراتو د بهیر د ملاتړ په موخه شوی دی.

د یادونې وړ ده، چې هند د افغانستان د صادراتو لپاره یو مهم بازار بلل کېږي او د کابل– ډیلي هوایي دهلېز د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ په پراختیا کې مهم رول لري.

هغه د استرالیا له «۹نیوز» شبکې سره په مرکه کې له اپسټین سره خپلې لیدنې «احمقانه» وبللې او ویې ویل، چې د دې لیدنو له امله پښېمان دی، خو د اپسټین له جرمونو یا ناوړه فعالیتونو سره یې هر ډول اړیکه په کلکه رد کړه.

ګیټس ادعا وکړه، چې له اپسټین سره د لیدو یوازینۍ موخه یې د شتمنو خلکو د مرستو جذبولو هڅه وه، څو د ګیټس بنسټ د نړیوالې روغتیا په برخه کې مالي ملاتړ ترلاسه کړي، خو دی وايي، «اوس چې ورته ګورم، دا یوه بې‌ پایلې لار وه او زه ساده وم چې له هغه سره مې وخت تېر کړ».

هغه ټینګار وکړ، چې هیڅکله د اپسټین شخصي ټاپو ته نه دی تللی، هغه ځای چې له کوچنیو نجونو سیستماتیکه ناوړه ګټه اخیستل کېده، او له کومې قرباني سره یې هم نه دي لیدلي.

دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي، چې د هغه پخوانۍ مېرمنې ملینډا فرنچ ګیټس په جلا څرګندونو کې له ټولو شتمنو سړیو غوښتنه کړې، چې له اپسټین سره د خپلو اړیکو په اړه وضاحت ورکړي. هغې همدارنګه ویلي، چې د دې اسنادو خپرېدو د هغوی ګډ ژوند له دردناکو یادونو سره مخ کړی دی.

ګیټس ویلي: «زه د هغو ګڼ شمېر کسانو له ډلې یم، چې پر پېژندګلوۍ یې پښېمانه یم» او په دې توګه غواړي له دې رسوایۍ فاصله واخلي.

د جېفري اپسټین قضیه د جنسي جرمونو او له کوچنیو نجونو سیستماتیکه ناوړه ګټې اخیستنې په اړه د معاصرې نړۍ تر ټولو بدنامه قضیه ګڼل کېږي.