په کابل کې ځینو فعالانو «یوناما» ته د پاکستان د بریدونو په اړه اعتراض لیک سپارلی

نوموړي، نن د دوشنبې په ورځ (د مارچ ۲۳مه)د پاکستان د ملي ورځې په مناسبت د تحریک طالبان پاکستان(ټي ټي پي) او بلوچ ازادي‌ غوښتونکي پوځ (بي ایل ای) په اړه وویل چې دا ډلې د «فتنه هندوستان» او «فتنه خوارج» په نوم یادېږي او د پاکستان د امنیت او ثبات لپاره جدي ګواښ ګڼل کېږي.

پاکستان دغو ډلو ته یاد نومونه کاروي، خو مخالفان یې دا ردوي.

دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي چې په افغانستان واکمنو طالبانو او پاکستان د قطر، ترکیې او سعودي عربستان په منځګړیتوب د کوچني اختر په مناسبت یوه لنډمهاله اوربند ته رسېدلي دي.

د پاکستان له اړخه دغه اوربند نن شپه پای ته رسیږي.

له لنډمهالي اوربند وړاندې د پاکستان په یوه هوايي برید کې په کابل کې د روږدو د درملنې یو مرکز په نښه شو، چې ګڼو ملکي کسانو ته پکې مرګ ژوبله واوښته.

د پاکستان پوځ ویلي چې هر ډول دوامداره اوربند او خبرې اترې به هغه مهال عملي شي چې د تحریک طالبان پاکستان غړي دغه هېواد ته وسپارل شي، خو طالبانو تل د پاکستان دا تورونه چې ګواکې دوی په افغانستان کې د ټي ټي پي غړو ته پټنځایونه برابر کړي، رد کړي او ویلي یې دي چې د خبرو اترو لپاره چمتو دي.

په افغانستان کې د طالبانو سره د جګړې په اړه، هغه ټینګار وکړ چې عملیات د وسله والو د پټنځایونو او خوندي ځایونو د له منځه وړلو په موخه وو.

رانا ثناالله خبرداری ورکړ، چې د داسې اډو بیا راڅرګندېدل به له نږدې وڅارل شي او ځواب به ورکړل شي.

په ورته وخت کې د پاکستان د پوځ مشر عاصم منیر د کرم سیمې ته د سفر او په کوچني اختر کې د خپلو سرتیرو سره د لیدنې پر مهال ټینګار وکړ، چې د افغانستان خاوره باید د پاکستان پر وړاندې ونه کارول شي.

منیر ویلي، چې په افغانستان کې عملیات د ترهګرو شبکو د له منځه وړلو او په سرحدي سیمو کې د تلپاتې سولې د ډاډمنولو په موخه ترسره شوي دي.

بل خوا طالبانو د پاکستان دا تورونه چې ګواکې دغه ډلې د افغانستان په خاوره کې ټي ټي پي ته پټنځایونه او ملاتړ برابر کړی، تل رد کړي او ویلي یې دي چې دوی به اجازه ورنکړي چې د افغانستان خاوره د نورو هیوادونو پر وړاندې وکارول شي.

په راپور کې ویل شوي، چې پاکستان په افغانستان کې د طالبانو په پرتله روښانه پوځي برتري لري، مګر په اوکراین او منځني ختیځ کې جګړو ښودلې چې دا برتري د غیر متناسبو میتودونو له لارې ننګول کېدای شي.

د بحران نړیوالې ډلې زیاته کړې، چې د اسلام اباد او راولپنډۍ په څېر ښارونو کې د بې پیلوټه الوتکو کارولو لپاره د طالبانو وړتیا د دې چلند یوه بیلګه ده.

د دغه سازمان په وینا، طالبانو هڅه کړې چې د ډرون بریدونو په ترسره کولو سره د پاکستان هوایی برتري وننګوي او احتمال لري چې دا ظرفیت نور هم پراخ کړي.

سازمان ټینګار کړ ی، چې اوسنۍ شخړه ګټونکي نلري. راپور کې ویل شوي: "دا جګړه ممکن د طالبانو لپاره کورنی ملاتړ پیاوړی کړی وي، مګر دې په نړیواله کچه افغانستان نور هم منزوي کړی دی."
د بحران ډلې دا هم لیکلي، چې سره له دې چې ځینو هیوادونو د مارچ د ۱۶مې له برید وروسته د افغانانو سره خواخوږي څرګنده کړه؛ خو لږو حکومتونو د پاکستان د پوځي اقداماتو غندنه کړې ده. برعکس، پر طالبانو باندې د افغانستان په خاوره کې د وسله والو ډلو د کنټرول لپاره فشار زیات شوی دی.
د سازمان په وینا، دغه وضعیت په افغانستان کې د ثبات د ډاډمن کولو لپاره له طالبانو سره د ښکیلتیا لپاره سیمه ییزه اجماع هم کمزورې کړې ده.

د راپور په یوه بله برخه کې ویل شوي، چې د اکتوبر میاشتې راهیسې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د سوداګرۍ ګډوډۍ د طالبانو هغه پالیسي ننګولې ده چې افغانستان د مرکزي او سویلي اسیا سره د نښلولو په دروازه بدلوي.

د راپور په وروستۍ برخه کې د بحران نړیوالې ډلې خبرداری ورکړی، چې د شخړې وروستی زیاتوالی نه یوازې د امنیتي وضعیت ښه کولو کې مرسته نه کوي، بلکې ویجاړتیا، بې ځایه کېدل او اقتصادي بحران هم زیاتوي.

عاصم منیر د غضب اللحق عملیاتو ته په اشارې سره وویل چې دا عملیات د ترهګرو شبکو د له منځه وړلو او په سرحدي سیمو کې د تلپاتې سولې د تامین په ترسره ترسره شوي دي.

د پاکستان پوځ په افغانستان کې د طالبانو سره د جګړې له زیاتیدو وروسته د افغان طالبانو پر ضد د غضب اللحق عملیات پیل کړل.

د پاکستان پوځ ادعا کوي، چې د دې عملیاتو په پایله کې یې سلګونه طالب سرتیري وژلي دي.
د پاکستان د پوځ مشر په خپله وینا کې زیاته کړه، چې هغو ترهګرو ته به اجازه ورنکړل شي چې د افغانستان دننه له پټنځایونو څخه فعالیت کوي او د پاکستان امنیت به زیانمن کړي.

دا څرګندونې په داسې وخت کې کېږي، چې په وروستیو میاشتو کې د پاکستان او طالبانو ترمنځ تاوتریخوالی زیات شوی دی.

پاکستاني چارواکو په وار وار ادعا کړې چې په هیواد کې ناامني په افغان خاوره کې ریښې لري او افغان طالبان یې د تحریک طالبان پاکستان په څیر ډلو په ملاتړ تورن کړي دي خو افغان طالبان تل د پاکستان دا ادعاوې رد کړي دي.

په یاده سیمه کې د اختر د لمانځه پر مهال موجودو کسانو افغانستان انټرنشنل – پښتو ته وویل، چې دغه افغان ځوان په کابل کې د معتادینو پر روغتون د پاکستان هوايي بریدونو پر ضد انځور چاپ کړی و او په‌کې یې یاد بریدونه ظالمانه بللي وو. پاکستاني برید کوونکو پر عزت‌الله پامیر سر مات کړی او جامې یې هم پرې څېرلي دي.

په سیمه کې د لمونځ کوونکو د امنیت په موخه ګومارل شویو پولیسو پامیر له بریدګرو ژغورلی، خو د پېښې د عاملینو د نیول کېدو په تړاو معلومات نه‌دي ورکړل شوي.

د یادونې ده، چې څو ورځې وړاندې پاکستان په کابل کې د امید په نوم د روږدو د درملنې پر مرکز هوايي برید وکړ او د طالبانو په وینا، په یاد برید کې شاوخوا ۴۰۰ روږدي کسان ووژل شول او سلګونه نور ټپیان شول.

د پاکستان دغو بریدونو ګڼ غبرګونونه هم راوپارول.