د بښنې نړۍوال سازمان: ټرمپ دې د ایران د برېښنايي بنسټونو له ګواښونو لاس واخلي

د وزارت په وینا، یادې الوتنې د کابل، کندهار، هرات او مزار شریف له نړیوالو هوايي ډګرونو څخه کېږي او د مسافرو ترڅنګ د سوداګریزو توکو د لېږد رالېږد اسانتیاوې هم برابروي.

طالب چارواکي زیاتوي، چې د هوايي خدماتو زیاتوالی به پر سوداګرۍ، سیاحت او اقتصادي ودې مثبت اغېز ولري.

په همدې حال کې، څو موده وړاندي د متحده عربي اماراتو د اتحاد هوايي شرکت اجرایي رییس، انتون والدو نیوس ویلي وو چې کابل ته یې الوتنې پیل شوې دي او یاد شرکت غواړي سیمه‌ییزو بازارونو ته لاسرسی پراخ کړي.

د طالبانو د ټرانسپورټ او هوايي چلند وزارت زیاته کړې چې اوس مهال په ټول هېواد کې ۵ نړیوال او ۲۲ سیمه ییز هوايي ډګرونه فعال دي.

درې لوړپوړو اسراییلي چارواکو، چې د نوم نه اخیستلو په شرط یې رویټرز ته خبرې وکړې، وویل چې ټرمپ په ښکاره ډول د هوکړې ترلاسه کولو ته ژمن دی، خو دوی باور لري چې ایران به د متحده ایالاتو په غوښتنو هوکړه ونه کړي.

ایراني توغندیود تل‌ابیب په لوی ښار کې د هوايي برید سیګنالونه فعاله کړل او ځینې ودانۍ زیانمنې شوې.

اسراییلي پوځ وویل چې د دوشنبې په ورځ یې د تهران په مرکزي برخو کې ستر بریدونه کړي چې د ایران اسلامي جمهوریت د مهمو قوماندانیو مرکزونه او د سپاه پاسداران او استخباراتو اړوند برخې پکې په نښه شوې دي.

ولسمشر ولادیمیر زیلنسکي په خپل ایکس پوسټ کې ویلي، چې د تېرې شپې له پراخو بریدونو وروسته د هېواد په بېلابېلو سیمو کې د بیارغونې چارې روانې دي.

د نوموړي په وینا، د زاپوریژیا او پولتاوا په ښارونو کې استوګنیزې ودانۍ زیانمنې شوې او اورونه بل شوي دي، په داسې حال کې چې د سومي ولایت اړوند شوسټکا ښار پر لور نږدې ۴۰ بې‌پیلوټه الوتکې توغول شوې دي.

هغه زیاته کړې چې د خارکیف ولایت په سلاتینې سیمه کې یوه بې‌پیلوټه الوتکه پر برېښنايي اورګاډي لګېدلې ده. د ده په وینا، په ټوله کې د هېواد په ۱۱ سیمو کې د زیان راپورونه ورکړل شوي دي.

زیلنسکي ویلي: «په ټولیز ډول له ۳۹۰څخه ډېر بریدیز ډرونونه او ۳۴ بېلابېل ډوله توغندي، بالستیک، کروز او له هوا توغول کېدونکي هدایت شوي توغندي، کارول شوي دي.»

هغه ټینګار کړی چې دغه شمېرې ښيي، اوکراین ته د خلکو د ژوند ژغورلو لپاره لا ډېرې هوايي دفاعي مرستې اړینې دي، او نړیوال باید د دې هېواد ملاتړ ته دوام ورکړي.

زیلنسکي همداراز ویلي، چې د هوايي دفاع په اړه ټول تړونونه باید پر وخت عملي شي او اروپا باید وکولای شي د خپلو امنیتي اړتیاوو لپاره کافي دفاعي توغندي تولید کړي.

نوموړي د هغو ټولو هېوادونو او کسانو مننه کړې چې د اوکراین د هوايي حریم د پیاوړتیا په برخه کې مرسته کوي.

مایا ساندو په خپل ایکس پوسټ کې ویلي، چې د شپې له خوا د روسیې بریدونو نه یوازې اوکراین ته زیان رسولی، بلکې د سیمې پر نورو هېوادونو یې هم مستقیم اغېز کړی دی.

نوموړې ویلي: «د اوکراین د ملکي انرژۍ پر زیربناوو د روسیې بریدونه جنګي جنایت دی او دا پر موږ ټولو برید دی.»

د هغې په وینا، د دغو بریدونو له امله د مالدووا هغه مهمه برېښنايي اړیکه چې له اروپا سره یې نښلوله، پرې شوې ده.

ساندو زیاته کړې، که څه هم بدیلې لارې برابرې شوې دي، خو وضعیت لا هم نازک پاتې دی او هر وخت د خرابېدو احتمال لري.

د مالدووا ولسمشرې ټینګار کړی چې د روان وضعیت بشپړ مسوولیت د روسیې پر غاړه دی.

د کولمبیا دفاع وزیر جان پېدرو سانچز وایي، د الوتکې د غورځېدو علت لا هم نه دی معلوم او تر دې دمه داسې هېڅ نښه نه ده لیدل شوې، چې دا پېښه دې د کومو وسله‌والو یا جرمي ډلو د برید پایله وي. هغه زیاته کړې، چې الوتکه د الوتنې لپاره په ښه تخنیکي حالت کې وه او عملې یې هم لازمې وړتیاوې لرلې.

د کولمبیا د هوايي ځواک قوماندان کارلوس سیلوا ویلي، چې په دې الوتکه کې ۱۱۴ مساپر او ۱۱ تنه عمله سپاره وو. د پوتومایو والي په وینا، له مساپرو څخه دوه تنه د پولیسو افسران وو او پاتې ۱۱۲ تنه نور پوځیان وو.

سي‌اېن‌اېن راپور ورکړی، هغه ویډیو یې ارزولې چې د پېښې ځای په‌کې تثبیت شوی دی. دا ویډیو ښيي، چې د سي-۱۳۰ هرکولس الوتکه د کاوکایا له هوايي ډګر څخه پورته شوه، خو وروسته د یوې کلیوالې سیمې پر سر ورو ورو خپله لوړه ارتفاع له لاسه ورکړه. د انځورونو له‌مخې، الوتکه له هوايي ډګر څخه تر دوو میلو هم کم واټن کې ولوېده.

د پېښې له ځایه اخیستل شوي انځورونه ښيي، چې له دړې وړې شوې الوتکې څخه توره لوخړه او د اور لمبې پورته کېدې.

د سي-۱۳۰ ډوله بار وړونکې الوتکې په نړۍ کې په پراخه کچه کارېږي او دا وړتیا لري، چې په لېرې پرتو سیمو او سختو شرایطو کې هم فعالیت وکړي.