د طالبانو له لوري د امریکايي وګړو زنداني کول له امریکا سره د ښو اړیکو جوړولو لاره نه ده
د امریکا د ملي امنیت پخوانی سلاکار جان بولټن وايي، له متحده ایالاتو سره د ښو اړیکو جوړول د امریکایي وګړو د زنداني کولو له لارې ممکن نه دي، خو که طالبان د ایران د رژیم په راپرځولو کې له امریکا سره همکاري وکړي، ښايي دا یوه غوره لاره وي.
د امریکا د ملي امنیت پخواني سلاکار جان بولټن له افغانستان انټرنشنل سره په خبرو کې ویلي، که طالبان له امریکا سره د ښو اړیکو غوښتونکي وي، نو د امریکایي وګړو له برمته کولو دې لاس واخلي او باید له نورو لارو چارو کار واخلي.
جان بولټن زیاته کړه: «زه فکر کوم چې په ټوله نړۍ کې امریکايي وګړي د امتیاز ترلاسه کولو په موخه برمته او بندیان کېږي. ښايي تر اوسه طالبانو ته کوم امتیاز نه وي ورکړل شوی، خو که د امریکايي بندیانو د خوشې کولو په بدل کې کومې ډلې ته امتیاز ورکړل شي، نو دا کار به په ټوله نړۍ کې د امریکايانو ژوند له خطر سره مخ کړي».
نوموړي ویلي، که طالبان غواړي چې له امریکا سره ښې اړیکې ولري نو په بند کې د امریکايي وګړو د ساتلو پر ځای دې له امریکا سره د ایران د رژیم په راپرځولو کې همکاري وکړي.
نوموړي زیاته کړې: «د طالبانو لهخوا د امریکايي وګړو بندي کول له امریکا سره د ښو اړیکو لپاره ښه تاکتیک نه دی، خو که طالبان پر خامنهيي فشار راوړي، نو دا به له امریکا سره د اړیکو د ښه کېدو یو ښه فرصت وي».
نوموړي ویلي، که طالبان غواړي چې له واشنګټن څخه مرستې ترلاسه کړې، نو باید خپلو پالیسیو کې بدلون راولي.
نوموړي دا څرګندونې پر داسې مهال کړي، چې طالبانو تېره ورځ د ډنس کویل په نوم یو امریکايي وګړی خوشې کړ، خو محمودشاه حبیبي او یو بل امریکايي وګړی لا هم د دغې ډلې په بند کې دي.
طالبانو له واک ته رسېدو وروسته یو پراخ کمپاین پیل کړی چې د افغانستان ځوانان د طالباني تفکر پر لور جذب کړي، خو دې هڅو سره له دې چې د هېواد ستونزې نه دي اوارې کړي بلکې وضعیت یې لا نور ترینګلی کړی دی.
په تېرو دریو کلونو کې د دیني مدرسو شمېر د تېرو شلو کلونو پرتله پنځه برابره زیات شوی، چې اوس یې شمېر نږدې ۷۰۰۰ ته رسېدلی او لا هم زیاتېږي. افغانان اړ دي چې خپل اولادونه ښوونځي ته ولېږي، آن که دا ښوونځی مدرسه هم وي.
د طالبانو د پوهنې وزارت د مدرسو او دارالحفاظونو مشر عبدالرزاق صدیق رسنیو ته ویلي و: «افغانستان یوه مذهبي ټولنه ده او هر کس باید لومړنۍ او د لوړې کچې دیني زدهکړې ولري. له همدې امله موږ د دیني مدرسو وده ضروري بولو».
خو دا فکر آن د طالبانو دننه هم پراخ ملاتړ نه لري. ځینې طالب چارواکي وایي چې افغانستان یوازې طالب او ملا ته اړتیا نه لري بلکې انجینرانو او ډاکټرانو ته هم اړتیا ده. دا وضعیت نړۍ ته یو انزوا طلبه او افراطي افغانستان معرفي کوي چې نه یوازې کولتوري ستونزې لري، بلکې سیمه او نړۍ ته قوي امنیتي ګواښ هم پېښولی شي.
که څه هم افراطي فکرونه پراخېږي، خو ټکنالوژي دا وړتیا لري چې له افراطیت سره مبارزه وکړي. انټرنټ او رسنۍ هغه څه دي چې په اوسني عصر کې ورسره ځوانان په بېلابېلو ډولونو نښلول شوي دي. د شمېرو له مخې، د افغانستان ۶۷ سلنه وګړي لږ تر لږه میاشت کې یو ځل ټلوېزیون ګوري، چې دا ۱۲ میلیونه ماشومان او ۱۴ میلیونه ځوانان رانغاړي.
نجیب پیکان زیاتوي، چې تر ټولو مهمه مسئله له دې ځوانانو سره د اړیکو جوړول دي: «افغان ځوانان په دوو برخو وېشل کېدای شي. لومړی، تحصیلکرده او ناراضه ځوانان دي چې په میدان یوازې پرېښودل شوي او د بدلون ځواک یې له لاسه ورکړی. دا هغه ځوانان دي، چې که څه هم ناهیلې دي، خو د ځان ژغورلو یوازینۍ لاره د آزادې نړۍ سره همکاري ګڼي.دویم، هغه ځوانان دي چې د طالبانو په اداره کې دي؛ هغوی افراطي شوي. هر کال نیم میلیون طالبان له مدرسو فارغېږي او د افراطیت پر لور ګام اخلي.»
د حالاتو د بدلون لپاره باید له دواړو ډلو سره کار وشي. تر ټولو مهمه لاره دا ده چې د رسنیو، خبرو اترو، کنفرانسونو او مشورو له لارې د ځوانانو ترمنځ پل جوړ شي، ترڅو هغوی انتقادي فکر ته وهڅول شي او خپل بحثونه له دین او آخرت څخه ور هاخوا هم وغځوي.
دا ځوانان کار غواړي، او د کار موندلو لپاره اړیکو ته اړتیا لري. له هغو هېوادونو درس اخیستل کېدای شي، چې د ځوانانو کچه پکې لوړه ده، او دغه ځوانان د سمې لارې پر لور هڅول کېدای شي.
