فضل احمد معنوي: د نجونو پر زدهکړو بندیز یو ښکاره ظلم او د انسانیت پر وړاندې جرم دی
د تېر جمهوري نظام پرمهال د عدليې وزیر فضل احمد معنوي وایي، د نجونو پر زدهکړو بندیز «ښکاره ظلم او د انسانیت پر وړاندې جرم» دی. د هغه په وینا؛ د داسې ظلم په وړاندې چوپتیا یوه لویه ګناه او د «شرعي او انساني مکلفیتونو» څخه سرغړونه ده.
نوموړي پر فېسبوک پاڼه کاږلي:« پر زدهکړو بندیز یو داسې عمل دی، چې نه د شریعت له معیارونو سره سمون خوري او نه هم د عدالت او انساني وقار له اصولو سره». هغه وایي، د نوي ښوونیز کال له پیل سره افغان نجونې د زدهکړو له بنسټیز حق څخه بېبرخې دي؛ دغه بنسټیز حق د یوې داسې ډلې لهخوا په ظالمانه توګه تروړل شوی چې خپلو کړنو ته د «دین او شریعت» نوم ورکوي.
نوموړي زیاته کړې، هر هغه کس یا غورځنګ چې د یادې ډلې ملاتړ کوي، یا د دوی د کړنو ستاینه کوي، یا د دغه ظلم په وړاندې چوپ پاتې کېږي؛ په اصل کې په دغه ظلم کې شریک دي. دا په داسې حال کې ده، چې د نوي ښوونیز کال له پیل سره لاهم طالبانو تر شپږم ټولګیو د لوړو نجونو د زدهکړو دوام په اړه څه نهدي ویلي او له تېرو نږدې پنځو کلونو راهیسې افغان نجونې له زدهکړو بېبرخې دي.
طالبانو له واک ته رسېدو وروسته یو پراخ کمپاین پیل کړی چې د افغانستان ځوانان د طالباني تفکر پر لور جذب کړي، خو دې هڅو سره له دې چې د هېواد ستونزې نه دي اوارې کړي بلکې وضعیت یې لا نور ترینګلی کړی دی.
په تېرو دریو کلونو کې د دیني مدرسو شمېر د تېرو شلو کلونو پرتله پنځه برابره زیات شوی، چې اوس یې شمېر نږدې ۷۰۰۰ ته رسېدلی او لا هم زیاتېږي. افغانان اړ دي چې خپل اولادونه ښوونځي ته ولېږي، آن که دا ښوونځی مدرسه هم وي.
د طالبانو د پوهنې وزارت د مدرسو او دارالحفاظونو مشر عبدالرزاق صدیق رسنیو ته ویلي و: «افغانستان یوه مذهبي ټولنه ده او هر کس باید لومړنۍ او د لوړې کچې دیني زدهکړې ولري. له همدې امله موږ د دیني مدرسو وده ضروري بولو».
خو دا فکر آن د طالبانو دننه هم پراخ ملاتړ نه لري. ځینې طالب چارواکي وایي چې افغانستان یوازې طالب او ملا ته اړتیا نه لري بلکې انجینرانو او ډاکټرانو ته هم اړتیا ده. دا وضعیت نړۍ ته یو انزوا طلبه او افراطي افغانستان معرفي کوي چې نه یوازې کولتوري ستونزې لري، بلکې سیمه او نړۍ ته قوي امنیتي ګواښ هم پېښولی شي.
که څه هم افراطي فکرونه پراخېږي، خو ټکنالوژي دا وړتیا لري چې له افراطیت سره مبارزه وکړي. انټرنټ او رسنۍ هغه څه دي چې په اوسني عصر کې ورسره ځوانان په بېلابېلو ډولونو نښلول شوي دي. د شمېرو له مخې، د افغانستان ۶۷ سلنه وګړي لږ تر لږه میاشت کې یو ځل ټلوېزیون ګوري، چې دا ۱۲ میلیونه ماشومان او ۱۴ میلیونه ځوانان رانغاړي.
نجیب پیکان زیاتوي، چې تر ټولو مهمه مسئله له دې ځوانانو سره د اړیکو جوړول دي: «افغان ځوانان په دوو برخو وېشل کېدای شي. لومړی، تحصیلکرده او ناراضه ځوانان دي چې په میدان یوازې پرېښودل شوي او د بدلون ځواک یې له لاسه ورکړی. دا هغه ځوانان دي، چې که څه هم ناهیلې دي، خو د ځان ژغورلو یوازینۍ لاره د آزادې نړۍ سره همکاري ګڼي.دویم، هغه ځوانان دي چې د طالبانو په اداره کې دي؛ هغوی افراطي شوي. هر کال نیم میلیون طالبان له مدرسو فارغېږي او د افراطیت پر لور ګام اخلي.»
د حالاتو د بدلون لپاره باید له دواړو ډلو سره کار وشي. تر ټولو مهمه لاره دا ده چې د رسنیو، خبرو اترو، کنفرانسونو او مشورو له لارې د ځوانانو ترمنځ پل جوړ شي، ترڅو هغوی انتقادي فکر ته وهڅول شي او خپل بحثونه له دین او آخرت څخه ور هاخوا هم وغځوي.
دا ځوانان کار غواړي، او د کار موندلو لپاره اړیکو ته اړتیا لري. له هغو هېوادونو درس اخیستل کېدای شي، چې د ځوانانو کچه پکې لوړه ده، او دغه ځوانان د سمې لارې پر لور هڅول کېدای شي.
