په غزني کې د یوه پخواني پاتې شوي ماین د چاودنې له امله ۴ ماشومان وژل شوي

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت نن شنبه، د وري پر ۸مه پر اېکس خواله رسنۍ کې لیکلي، چې د جلا جلا عملیاتو په ترڅ کې ۱۰۶ تنه د غلاوو، اخلاقي فساد او نشه يي توکو د قاچاق او پلور په تړاو په کونړ، نیمروز، جوزجان، لغمان، بدخشان، بامیان، بلخ، کاپيسا، کندوز، هلمند، خوست، پروان، ننگرهار، فراه، سرپل، فاریاب، اروزگان، هرات او زابل ولایتونو کې نیولي دي.

دوی همدراز وايي، چې له نیول شویو کسانو څخه له ۷۷ کیلوګرامه زیات چرس، تریاک، شیشه او پوډر، څلور زره او ۸۹۰ دانې نشه يي ګولۍ او یو مقدار الکولي مشروبات هم ترلاسه شوي دي.

د طالبانو د بیا ځلي واک ته رسېدو سره په هېواد کې هره اوونۍ په بېلابېلو ولایتونو کې د نشه یې توکو د قاچاق او پلور په تړاو د کسانو د نیول کېدو راپورونه ورکول کېږي.

طالبان ټینګار کوي چې په ټول هېواد کې د نشه یي توکو پر وړاندې مبارزه کوي، خو ځیني خلک نیوکه کوي چې د طالبانو د نشه توکو پر وړاندې د مبارزې اقدامات یوازې په ټیټه کچه دي او د نشه یي کوتو د لویو کاروباریانو پر وړاندې یې اقدانات نه دي ترسره کړي.

په چمن کې یاد پرلت له تېرو دوه نيمو کلونو راهیسې دوام لري. صادق خان اڅکزي په خپلو خبرو کې وويل، چې د دوی غوښتنې د پاکستان پر قوانینو ولاړې دي.
نوموړي زیاته کړې، چې د لارو تړل پاتې کېدو له کبله د چمن شاوخوا ۱۰۰زره کورنۍ بې‌روزګاره شوې؛ ځکه پر یادې لارې د ورځې له ۲۰زرو نیولې بیا تر ۳۰زرو پورې ځايي خلکو په شناختي کارټونو او تذکرو تګ‌راتګ کاوه؛ خو اوس په پاسپورټ او ویزو هم د تګ اجازه نه‌ورکول کېږي.

د هغه په وینا؛ د دوی اساسي غوښته دا ده، چې پر دغه لارې دې تګ‌راتګ د پخوا په څېر پر شناختي کارټونو او تذکرو وشي. هغه د افغان کډوالو پر وړاندې د پاکستان حکومت تګلارې ته په نیوکې سره ویلي:« دلته یوازې پښتنو ته مهاجر ویل کېږي له ایران، کشمېر او هندوستان نه راغلي خلک مهاجر نه ګڼل کېږي».
هغه وایي، د چمن، عبدالله کلا او سپین بولدک دواړو خواوو ته دوه وروڼه استوګن دي او دوی اسناد هم لري. نوموړي زیاته کړه، چې یو وخت دلته د چمن مرستیال کمېشنر سپین بولدک ته په شناختي کارټ تګ‌راتګ کاوه.

تېره ورځ هم د پرلت په تړاو د پرلت په ځای کې یوه پراخه غونډه جوړه شوې وه، چې په هغې غونډې کې ځینو پښتنو سیاست‌والو، ځایي سوداګرو او خلکو ګډون کړی و.

هغه وایي، یونېسف په پام کې لري چې په خوست، پکتیکا او پکتیا ولایتونو کې د ۵زره او ۵۰۰ بې‌ځایه شویو کورنیو سره مرسته وکړي. هغه ټینګار کړی، چې ماشومان باید تل خوندي وساتل شي.

دغه مرستې د هغو کورنیو لپاره دي، چې د ډيورنډ په کرښه د شخړو او ناامنیو له امله بې‌ځایه شوي او اړ دي چې په بېړنۍ توګه خپلې لومړنۍ اړتیاوې لکه خوراکي توکي، پاکې اوبه او د حفظ الصحې اړوند وسایل ترلاسه کړي.

د یونېسف استازی ټینګار کړی، چې نړۍواله ټولنه او بشري ادارې باید د بې‌ځایه شویو ماشومانو او کورنیو ملاتړ ته لا زیاته پاملرنه وکړي؛ څو د افغانستان په ختیځو ولایتونو کې د بشري کړکېچ د چټکتیا مخنیوی وشي.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت له‌خوا په خپرې شوې خبرپاڼه کې راغلي، د کابل ښار د ۱۲مې ناحیې اړوند یې په یو لړ عملیاتو کې د ۳زره او ۵۰۰ نشه‌یي ګولیو د قاچاق مخه نیولې او په دې تړاو یې دوه کسان نیولي دي.

د یاد وزارت په یوې بلې جلا خبرپاڼه کې راغلي، چې د یو لړ عملیاتو په ترڅ کې یې د نیمروز ولایت د خاشرود ولسوالۍ اړوند ۳۵ کیلوګرامه نشه‌یي توکي کشف او ترلاسه کړي او په دې تړاو یې هم دوه تنه نیولي دي، چې له لومړنیو څېړنو وروسته به عدلي او قضايي ارګانونو ته وسپارل شي.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت ټینګار کړی، چې د نشه‌یي توکو پر وړاندې مبارزه په دوامداره توګه روانه ده او د قاچاق د مخنیوي لپاره ځانګړي عملیات دوام لري.

خو دغه ښوونیز بهیر داسې مهال پیلېږي، چې په افغانستان کې له شپږم ټولګي پورته د نجونو پر زده‌کړو بندیز لاهم دوام لري. په ۲۰۲۱کال کې واک ته د طالبانو له رسېدو وروسته یادې ډلې د نجونو او مېرمنو پرمخ د ښوونځیو او پوهنځیو دروازې وتړلې.

د زده‌کړو فعالان او د بشري حقونو بنسټونه وایي، د نجونو پر زده‌کړو دوامداره بندیز نه یوازې د مېلیونونه نجونو راتلونکی له ګواښ سره مخ کړی؛ بلکې د هېواد د ښوونیز نظام پر پرمختګ یې هم منفي اغېز کړی دی.

دا په داسې حال کې ده، چې د طالبانو د پوهنې وزارت د پنجشنبې په ورځ (د وري ۶مه) د یو لړ مراسمو په ترڅ کې د ۱۴۰۵ ښوونیز کال پیل کړ او طالب چارواکو د ښوونځي زنګونه وکړنګول. د طالبانو د بندیز له مخې؛ د نجونو ښوونځي د پنځم پرله‌پسې کال لپاره تړلي دي او طالبانو د نوي ښوونیز کال په پیل کې د نجونو هیڅ یادونه ونه‌کړه.