د ازبکستان هېواد یو پلاوی د پانګونې د پراختیا لپاره کابل ته راغلی

د افغانستان د کانونو او صنایعو خونې مرستیال خان محمد وردګ د طالبانو تر واک لاندې ملي ټلویزیون ته ویلي، چې د برېښنا د کمښت له امله د افغانستان د صنعت وده له ستونزو سره مخ شوې ده.

خان محمد وردګ زیاته کړې: «په افغانستان کې برېښنا یوه لویه ستونزه ده، چې زموږ صنعت یې ټکنی کړی دی او له ستونزو سره مخامخ دی. خو لويې پروژې په لاره اچول شوي چې ان‌شاءالله په راتلونکو دوو درېیو کلونو کې به د برېښنا ستونزه حل شي».

له دې سره سم، یو شمېر صنعتکارانو ویلي، د برېښنا د ستونزې د نه حل کېدو په صورت کې به د افغانستان د صنعت وده ستونزمنه وي.
د شېرباز کمین‌زاده په نوم صنعتکار زیاته کړې: «که چېرې زموږ د برېښنا ستونزه حل شي او طالبان چې څه وايي هغه عملي کړي، نو افغانستان کې به یو صنعتي انقلاب رامنځته شي».

بل خوا د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان برېښنا شرکت وايي، چې تېرکال یې د برېښنا په ټولو پروژو کې لومړیتوب صنعتکارانو ته ورکړی او هڅه کوي، چې د صنعتکارانو د برېښنا د کمښت ستونزه حل کړي.

د افغانستان د برېښنا شرکت ویاند محمد صادق حق‌پرست زیاته کړې: «د صنعتکارانو لپاره چې د افغانستان د اقتصاد اساسي ستنه ده او د برېښنا له لحاظه به د دوی ستونزې حل کړو. په ۱۴۰۴ کال کې مو په ټولو پروژو کې لومړیتوب صنتعکارانو ته ورکړی وو».

د افغانستان صنعتکاران له ډېر پخوا راهیسې د برېښنا د کمښت له ستونزې سره مخ دي، چې له امله د هېواد په ځینو ولایتونو کې صنتعکارانو خپلې تولیدي فابریکې هم بندې کړې دي.

دا په داسې حال کې ده، چې طالبانو څو میاشتې وړاندې له عزیزي ګروپ سره د لس میلیاردو ډالرو په ارزښت د لس زره مېګاواټه برېښنا تړون لاسلیک کړ او طالبانو ویلي، چې د برېښنا د یادې پروژې په عملي کېدو سره به په افغانستان کې د برېښنا د کمښت ستونزه حل شي.

په هرات کې د طالبانو د والي دفتر نن د جمعې په ورځ د وري پر ۷مه په اېکس خواله رسنۍ کې لیکلي، چې د دې پریکړې په پلي کیدو سره به د ترانسپورټ کرایې راټیټې شي او د توکو بیې به هم راټیټې شي.

په هرات کې د طالبانو والي اسلام جار د جمعې په ورځ د اسلام کلا سرحدي سیمې څخه لیدنه وکړه؛ ترڅو د دې حکم پلي کیدو څارنه وکړي.

د طالبانو د والي دفتر په وینا، د شنبې په ورځ، ټاکل شوې ده چې بهرني بار وړونکي موټرونه د ویزې او سړک پاسونو اړتیا پرته د اسلام کلا پولې ته ننوځي او د توکو له کښته کولو وروسته بیرته خپلو منزلونو ته راستانه شي.

په خبرپاڼه کې ویل شوي، چې د دې پلان پلي کول کولی شي له یوې خوا کرایې را کمې کړي او له بلې خوا د ترانسپورټ لګښتونو کمولو سره د توکو د بیو په کمولو کې مرسته وکړي. دا هم ویل شوي چې دا پروسه به د زرو څخه زیاتو خلکو ته ورځنی کار برابر کړي.

طالبان او ایران پراخې سوداګریزې اړیکې لري.

له وروستیو سیمه ایزو کړکیچونو څخه دمخه، د دواړو خواوو ترمنځ د سوداګرۍ حجم شاوخوا څلور ملیارد ډالرو ته رسیدلی و.

د افغانستان بازار، په ځانګړې توګه د خوړو، خامو موادو او ساختماني موادو په سکتورونو کې تر ډیره حده په ایراني توکو پورې تړلی دی.

په سیمه کې د کړکیچونو او شخړو له زیاتوالي سره، د افغانستان بازار هم اغیزمن شوی او د ځینو توکو او خامو موادو بیې لوړې شوې دي.

له دې وړاندې د اتحاد هوايي شرکت (د غويي۱۴مه) په یوه خبرپاڼه کې د افغانستان له کام ایر هوايي شرکت سره همکاري اعلان کړې وه.

د اتحاد هوايي شرکت د اعلان له مخې، د دې شرکت پېرودونکي کولای شي له ټولې نړۍ څخه کابل او له هغه ځایه د ابوظبي په هوايي ډګر کې له کام ایر سره د افغانستان نورو ښارونو ته الوتنه وکړي.

په افغانستان کې د کام ایر، په یونان کې اسکای اکسپریس، په استرالیا کې رکس ایرلاین، په جنوبي کوریا کې ججو ایر او د میانمار له ایرویز انټرنشنل هوايي شرکت سره یې هوکړه کړې ده.

د اتحاد هوايي شرکت یو مشر اریک ډې ویلي و، د هوايي شرکتونو ترمنځ دغه پنځه تړونونه به د ټولو هوايي شرکتونو د مېلمنو لپاره سفر اسانه کړي.

هغه زیاته کړه:«موږ خپلې شبکې پراخولو ته دوام ورکوو ترڅو په ټوله شبکه کې بې سیمه اتصال فعال کړو او خپلو مېلمونو ته د سفر پراخه انتخابونه وړاندې کړو.»

اتحاد هوايي شرکت وايي چې دا په ټوله نړۍ کې ۱۲۳ هوايي شرکتونو سره شراکتونه لري.

یاد وزارت د شنبې په ماخوستن (د کب ۲۳مه) په یوې خبرپاڼه کې ویلي، چې ۸ سوداګریزې محمولې چې په‌کې وچه مېوه، مربا، دېګونه او انرژي شامل دي، د تور غونډۍ او لاجورد له لارې له (ترکمنستان، اذربایجان او ګرجستان» څخه په تېرېدو ترکیې، سعودي عربستان، امریکا، استرالیا او هالنډ ته لېږدوي.

یادې سوداګریزې محمولي د یوه خصوصي شرکت له لوري لېږدول کېږي.

د طالبانو د ټرانسپورټ او هوايي چلند وزارت ویلي، چې د ټرانزیتي دهلېزونو پراختیا، د صادراتو او وارداتو د دودې لپاره د زمینې برابرول او له نړۍوالو ټرانسپورټي شرکتونو هر اړخیز ملاتړ د یاد وزارت له اساسي لومړیتوبونو څخه دي او په دې برخه کې یې عملي او اغېزناک ګامونه هم پورته کړي دي.

قزاقي رسنیو د یاد وزارت له قوله ویلي چې په ۲۰۲۵کال کې ټولټال ۲۵.۹میلیونه ټنه غلجات ترلاسه شوي، چې له دې ډلې ۱۹.۳میلیونه ټنه یې غنم و.

د قزاقستان چارواکي زیاتوي چې د تولید زیاتوالی د صادراتو په وده هم اغېز کړی دی. د ۲۰۲۴–۲۰۲۵کلونو د بازار موده کې، د قزاقستان د غنمو او اوړو صادرات چې د غلې په معادل کې محاسبه شوي، ۱۵.۳میلیونه ټنو ته رسېدلي، چې د تیرو کالونو په پرتله ۶۰سلنه زیاتوالی ښيي.

همدارنګه، د ۲۰۲۶کال د بازار په موده کې د نویو حاصلاتو صادرات تر اوسه ۸.۵میلیونه ټنو ته رسېدلي چې د تیر کال د همدې مودې په پرتله ۱۴سلنه زیاتوالی ښيي.

د قزاقستان چارواکي وایي چې د دغه هېواد غلجات په دودیز ډول د منځنۍ اسیا په بازارونو لکه ازبکستان، تاجکستان، قرغزستان او افغانستان کې ډیره غوښتنه لري.

د یادولو وړ ده، چې د قزاقستان د اوړو اصلي بازارونه منځنۍ اسیا، افغانستان، روسیه او چین بلل شوي دي.