شاه محمود میاخېل: د افغانستان فضا د نورو په لاس کې ده طالبان حقایق نه‌شي پټولی

د پاکستان د بهرینو چارو وزارت له‌خوا د جمعې په ورځ (د وري ۷مه) په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار او د چین د بهرنیو چارو وزیر وانګ‌يي په ټېلیفوني اړیکه کې د افغانستان د وضعیت په اړه خبرې کړي او په سیمه کې د سولې، امنیت او ثبات د ټینګښت لپاره پر ګډو هڅو ټینګار کړی دی.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې دواړو لوریو د ایران او امریکا تر منځ د خبرو اترو د نوي پړاو پیلولو په اړه هم خبرې کړي او دا یې د سیمې د ثبات لپاره یو اصولي ګام بللی دی.

د پاکستان بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې د چین د بهرنیو چارو وزیر وانګ‌يي د ایران او امریکا تر منځ د خبرو پیلول د سیمې د ثبات لپاره مهم بللی او پر نړۍواله ټولنه یې غږ کړی، چې دواړه لوري د خبرو میز ته وهڅوي.

د پاکستان او چین د بهرنیو چارو وزیرانو پر داسې مهال د سیمې او افغانستان د وضعیت په تړاو ټېلیفوني خبرې کړي، چې له یوې خوا د پاکستان او طالبانو تر منځ پر ډیورند کرښه کړکېچ زیات شوی او له‌ بلې‌خوا د ایران، امریکا او اسراییل تر منځ جګړې سیمه له یوه نوي ګواښ سره مخ کړې ده.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت یوې فارسي ژبې ویاندې الیزابت استیکني د طالبانو له بند څخه د امریکايي وګړي ډینس‌کوېل ازادېدل مثبت ګام بللی او ویلي یې دي، چې نور کار هم باید ترسره شي.

نوموړې ویلي: «موږ لا هم د محمود شاه حبیبي، پاول اوربي او نورو امریکایانو د سمدستي راستنېدل غواړو چې په ناعادلانه ډول بندیان دي».

همدارنګه د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې طالبان باید د یرغمل نیولو ډيپلوماسي ودروي.

استیکني ویلي، چې ډینس‌کوېل له څه باندې یوه کال بند وروسته کورته رسېدلی او د ډینس‌کوېل په ازادولو کې د متحده عربي امارات او د بندي امریکایانو د ازادولو په برخه کې د قطر د ملاتړ ستاینه کړې ده.

دا په داسې حال کې ده، طالبانو د خپل مشر ملا هبت‌الله اخوندزاده په ځانګړي امر امریکايي بندي ډینس‌کوېل د وري په څلورمه خوشې کړ. د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت ویلي، دغه پرېکړه د یاد بندي د مور د لیک له ور رسېدو وروسته شوې، خو د محمود شاه حبیبي په ګډون درې نور امریکایان لا هم د طالبانو په بند کې دي.

په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د دایمي استازولۍ سرپرست نصیر احمد فایق د جمعې په ورځ د «وري ۷مه» پر افغان خاوره د پاکستان د وروستیو اقداماتو په غبرګون کې په خپله اېکس‌پاڼه لیکلي، که د پاکستان له لوري د افغان خاورې د لاندې کولو راپورونه تایید شي، دا عمل به د نړۍوالو قوانینو او د ملګرو ملتونو د منشور ښکاره نقض وي.

نوموړي ویلي، چې د یوه خپلواک هېواد د خاورې د اشغال لپاره هېڅ پلمه د توجیه وړ نه‌ده.

فایق زیاته کړې: «پاکستان چې له لسیزو راهیسې یې له طالبانو ملاتړ کړی، هغوی یې تمویل او پناه یې ورکړې ده، اوس نه‌شي کولی د ترهګرۍ ضد مبارزې په نوم د افغانستان ملکي وګړي بمبار کړي او د هغوی خاوره ونیسي».

نصیر احمد فایق خبرداری ورکړی، چې د افغانستان ملي حاکمیت د معاملې وړ نه‌دی.

د نوموړي دغه څرګندونې په داسې حال کې دي، چې ځینو رسنیو راپور ورکړی چې پاکستان په پکتیکا ولایت کې شاوخوا ۱۲ کیلومتره ځمکه لاندې کړې ده، خو د طالبانو د دفاع وزارت بیا دغه ادعا رد کړې ده.

یو شمېر هغو کورنیو چې د دغو بریدونو له کبله یې خپل کورونه پرېښي وايي، چې د جمعې ورځې د غرمې په دوو بجو پاکستاني عسکرو څو توغندي پر اسعداباد ښار وتوغول او بیا یې له ماښام وروسته پر ډېرو نورو سیمو خپلو توغندیزو بریدونو ته دوام ورکړ.

تر اوسه په دغو بریدونو کې د ۳ کسانو د ټپي کېدو راپور ورکړل شوی او ځايي طالبانو لا تر اوسه پورې هم په دې تړاو لا څه نه‌دي ویلي.

د طالبانو د شهیدانو او معلولینو چارو وزارت ویاند فیصل خاموش د یادې ډلې تر واک لاندې ملي ټلویزیون ته ویلي، چې په ۱۴۰۴ مالي کا‍ل کې یې پر ۱۰۰ زره اړمنو کسانو د ۱۰ میلیونه ډالرو په ارزښت مرستې وېشلې دي.

فیصل خاموش زیاته کړې: «د ۱۴۰۴ مالي کال په جریان کې له سل زره شاوخوا مستحقو، یتیمانو، کونډو او معلولینو سره د لس میلیونه ډالرو په ارزښت مرستې وېشلې دي او دا مرستې اوس هم دوام لري».

طالبانو ویلي، چې یادې مرستې د ۸۰ موسسو او خیریه بنسټونو له‌خوا برابرې شوې وې او په‌کې خوراکي توکي، وېچلرونه، موټرسایکلونه او د کورونو جوړول شامل وو.

له دې سره سم، د طالبانو له پېښو سره د مبارزې چمتووالي ملي ادارې ویلي، چې د ملي او نړۍوالو موسسو په همکارۍ یې په ۱۴۰۴ کال کې پر۶۰۸,۷۶۸ کورنيو خوراکي او غيرخوراکي توکي او همداراز نغدي مرستې وېشلي، چې له دې جملې څخه پر ۲۹۷۶۰۳ کورنيو خوراکي او غيرخوراکي توکي او پر ۳۱۱۱۶۵ کورنيو یې نغدي مرستې وېشلې دي.

د دغې ادارې معلوماتو له‌مخې، د وېشل شويو نغدو مرستو ټوليزه اندازه ۱ میلیارد او څه باندې ۷۱۷ میلیونه افغانیو ته رسېږي.