طالبان: په څو ولایتونو کې مو ۱۰۶ کسان د نشه يي توکو د قاچاق او پلور په تړاو نیولي

په چمن کې یاد پرلت له تېرو دوه نيمو کلونو راهیسې دوام لري. صادق خان اڅکزي په خپلو خبرو کې وويل، چې د دوی غوښتنې د پاکستان پر قوانینو ولاړې دي.
نوموړي زیاته کړې، چې د لارو تړل پاتې کېدو له کبله د چمن شاوخوا ۱۰۰زره کورنۍ بې‌روزګاره شوې؛ ځکه پر یادې لارې د ورځې له ۲۰زرو نیولې بیا تر ۳۰زرو پورې ځايي خلکو په شناختي کارټونو او تذکرو تګ‌راتګ کاوه؛ خو اوس په پاسپورټ او ویزو هم د تګ اجازه نه‌ورکول کېږي.

د هغه په وینا؛ د دوی اساسي غوښته دا ده، چې پر دغه لارې دې تګ‌راتګ د پخوا په څېر پر شناختي کارټونو او تذکرو وشي. هغه د افغان کډوالو پر وړاندې د پاکستان حکومت تګلارې ته په نیوکې سره ویلي:« دلته یوازې پښتنو ته مهاجر ویل کېږي له ایران، کشمېر او هندوستان نه راغلي خلک مهاجر نه ګڼل کېږي».
هغه وایي، د چمن، عبدالله کلا او سپین بولدک دواړو خواوو ته دوه وروڼه استوګن دي او دوی اسناد هم لري. نوموړي زیاته کړه، چې یو وخت دلته د چمن مرستیال کمېشنر سپین بولدک ته په شناختي کارټ تګ‌راتګ کاوه.

تېره ورځ هم د پرلت په تړاو د پرلت په ځای کې یوه پراخه غونډه جوړه شوې وه، چې په هغې غونډې کې ځینو پښتنو سیاست‌والو، ځایي سوداګرو او خلکو ګډون کړی و.

هغه وایي، یونېسف په پام کې لري چې په خوست، پکتیکا او پکتیا ولایتونو کې د ۵زره او ۵۰۰ بې‌ځایه شویو کورنیو سره مرسته وکړي. هغه ټینګار کړی، چې ماشومان باید تل خوندي وساتل شي.

دغه مرستې د هغو کورنیو لپاره دي، چې د ډيورنډ په کرښه د شخړو او ناامنیو له امله بې‌ځایه شوي او اړ دي چې په بېړنۍ توګه خپلې لومړنۍ اړتیاوې لکه خوراکي توکي، پاکې اوبه او د حفظ الصحې اړوند وسایل ترلاسه کړي.

د یونېسف استازی ټینګار کړی، چې نړۍواله ټولنه او بشري ادارې باید د بې‌ځایه شویو ماشومانو او کورنیو ملاتړ ته لا زیاته پاملرنه وکړي؛ څو د افغانستان په ختیځو ولایتونو کې د بشري کړکېچ د چټکتیا مخنیوی وشي.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت له‌خوا په خپرې شوې خبرپاڼه کې راغلي، د کابل ښار د ۱۲مې ناحیې اړوند یې په یو لړ عملیاتو کې د ۳زره او ۵۰۰ نشه‌یي ګولیو د قاچاق مخه نیولې او په دې تړاو یې دوه کسان نیولي دي.

د یاد وزارت په یوې بلې جلا خبرپاڼه کې راغلي، چې د یو لړ عملیاتو په ترڅ کې یې د نیمروز ولایت د خاشرود ولسوالۍ اړوند ۳۵ کیلوګرامه نشه‌یي توکي کشف او ترلاسه کړي او په دې تړاو یې هم دوه تنه نیولي دي، چې له لومړنیو څېړنو وروسته به عدلي او قضايي ارګانونو ته وسپارل شي.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت ټینګار کړی، چې د نشه‌یي توکو پر وړاندې مبارزه په دوامداره توګه روانه ده او د قاچاق د مخنیوي لپاره ځانګړي عملیات دوام لري.

خو دغه ښوونیز بهیر داسې مهال پیلېږي، چې په افغانستان کې له شپږم ټولګي پورته د نجونو پر زده‌کړو بندیز لاهم دوام لري. په ۲۰۲۱کال کې واک ته د طالبانو له رسېدو وروسته یادې ډلې د نجونو او مېرمنو پرمخ د ښوونځیو او پوهنځیو دروازې وتړلې.

د زده‌کړو فعالان او د بشري حقونو بنسټونه وایي، د نجونو پر زده‌کړو دوامداره بندیز نه یوازې د مېلیونونه نجونو راتلونکی له ګواښ سره مخ کړی؛ بلکې د هېواد د ښوونیز نظام پر پرمختګ یې هم منفي اغېز کړی دی.

دا په داسې حال کې ده، چې د طالبانو د پوهنې وزارت د پنجشنبې په ورځ (د وري ۶مه) د یو لړ مراسمو په ترڅ کې د ۱۴۰۵ ښوونیز کال پیل کړ او طالب چارواکو د ښوونځي زنګونه وکړنګول. د طالبانو د بندیز له مخې؛ د نجونو ښوونځي د پنځم پرله‌پسې کال لپاره تړلي دي او طالبانو د نوي ښوونیز کال په پیل کې د نجونو هیڅ یادونه ونه‌کړه.

د نوموړي په وینا، که افغان کډوال په خپله خوښه افغانستان ته ستانه نه‌شي؛ نو دوی به په څلورلارو، هټیو او په کلیو کې ونیسي او په جبري توګه به یې خپل هېواد ته ستانه کړي.
بل لور ته د چمن ځايي خلک وايي، چې د دغه والسوالۍ ځايي چارواکو د ځايي خلکو هټۍ او مارکېټونه د افغان کډوالو په نوم تړلي دي. د عوامي نېشنل ګوند د بلوچستان څانګې مشر او د دغه ایالت د اسمبلۍ پخواني غړي اصغر خان اڅکزي په دې اړه افغانستان انټرنشنل پښتو ته وويل:« د انصار او مهاجرو په نوم چې ریاست کوم چلند روان کړی، د غندنې وړ دی».

نوموړي زیاته کړې، چې «په دې وطن کې له هر چاسره اسناد شته او بیاهم د افغان کډوالو په نوم چې کومه بې‌عزتي روانه ده او اوس دا اراده يې ځايي خلکو ته هم وي؛ نو دومره دې وکړي، چې د هر هغه چا پر ضد چې ګام اخلي؛ نو هغه دې د معلوماتو پربنسټ وي».

د هغه په وینا؛ حکومت چې په چمن کې کومو کورنیو ته لاس اچولی، ډېری هغو سره د ۱۹۶۰کال د پاکستان پاسپورټونو شته او سپین ږېري يې پر هغه پاسپورټونو حج ته تللي او له زیاترو سره بیا د ۱۹۷۴کال نه وړاندې اسناد هم شته.

هغه وایي:« ریاست د ناروا چلند او پالیسیو له امله زموږ د سیمې روزګار او امن تباه کړ». اصغر خان اڅکزي د پاکستان او افغان طالبانو د روانې جګړې په اړه وويل:« د اسلام او جهاد په نامه د څلوېښتو کلونو یارانه اوس دې حال ته راورسېده، چې د ترهګرۍ پر ضد جګړه ګڼل کېږي او دوی کابل او کندهار بمبار کوي، دا د پښتنو لپاره درس دی چې په کوم نوم يې ځيګر ته رانږدې کړي وو؛ اوس یې په سر، سر وولي او ښځې مو بې‌عزته کوي».

د پښتونخوا نېشنل عوامي ګوند د بلوچستان ایالتي مشر او د بلوچستان اسمبلۍ پخواني غړي نصرالله خان زیري افغانستان انټرنشنل پښتو سره د خبرو پرمهال وويل، چې د افغان کډوالو پر وړاندې د پاکستان حکومت «ناوړه چلند» د ملګري ملتونو د اصولو خلاف کړنه ده.

ښاغلي زيري زیاته کړه، په چمن او نورو سیمو کې د ځايي مشرانو او نورو ځايي خلکو مارکېټونو سره د دوی پاکستانۍ پېژندل پاڼې هم تړل شوې چې دا د روان ناروا چلند یوه بېلګه ده.

هغه وويل، چې حکومت دې د پښتنو له ځورونې او د هغو د کاروبارونو له‌منځه وړلو لاس واخلي. د هغه په وینا؛ په پاکستان کې پښتانه ۱۵۵زره کیلومتره مربع ځمکه لري او پاکستان د پښتنو په شتمنیو چلېږي او پښتانه دلته د اوسېدو او د کاروبار حق نه‌لري.
ښاغلي زيري د پاکستان له حکومته غوښتي، چې د ځايي خلکو مارکېټونه او پېژندپاڼې دې ژر تر ژره خلاصې کړي.