د سیمې د وضعیت په تړاو ناسته؛ د مصر د بهرنیو چارو وزیر اسلام‌اباد ته ورسېد

کریم خُرم د شنبې په ورځ (د وري ۸مه) په خپله اېکس‌پاڼه ویلي، پاکستان همدا څو ورځې مخکې په کابل کې د روږدو د درملنې پر مرکز په برید سره لږ تر لږه ۴۰۰ بستري بې‌ګناه کسان ووژل، د افغانستان حاکمیت یې نقض کړ او پر افغان خاوره یې تېری وکړ.

د خُرم په باور، افغانستان د نورو اقداماتو ترڅنگ باید په نړۍوالو اړوندو بنسټونو او د نړۍوالو قوانینو په رڼا کې د خپل حق د اعادې لپاره دعوا اقامه کړي.

کریم خُرم زیاتوي: «ملګري ملتونه د افغانستان فعلي حکومت په رسمیت نه‌پیژني، خو د افغانستان دولت په رسمیت پېژني، زما په نظر خارجه وزارت دې په ملګرو ملتونو کې د برحاله نماینده ملاتړ وکړي او د ده په واسطه دې دا دعوا په بین المللي سطحه پرمخ بوځي».

نوموړي همداراز څرګنده کړې: «[طالبان] دې دا اعلان کړي چې نوموړی [نصیر احمد فایق] په دې برخه کې د افغانستان د دولت، حکومت او ملت استازیتوب کوي».

هغه همداراز وړاندیز کړی، چې طالبان دې له دې سربېره په کور دننه او بهر کې له حقوقپوهانو مرسته وغواړي، څو د وطن او ملت د حق پوښتنه شوې وي.

طالبان په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د استازولۍ سرپرست نصیر احمد فایق د خپلې ډلې استازی نه‌ګڼي او څو ځلي یې په قطر کې د خپلې ډلې سفیر سهیل شاهین یادې څوکۍ ته نوماند او وړاندیز کړ، خو د ملګرو ملتونو له لوري ونه‌منل شو.

نصیر احمد فایق له نږدې پنځو کلونو راهیسې د افغانستان په استازیتوب د ملګرو ملتونو، امنیت شورا او نورو اړوندو غونډو کې ګډون او وینا کوي، خو د ۱۴۰۳ کال له غويي میاشتې راهیسې د ملګرو ملتونو د غړیتوب فیس د نه‌ورکړې له امله یې د رایې ورکړې حق ځنډول شوی دی.

د یادونې وړ ده، چې د ملګرو ملتونو هر غړی هېواد هر کال باید د غړیتوب فیس چې شاوخوا ۲۰۰ زره امریکايي ډالره کېږي یاد سازمان ته ورکړي او که دوه پرله‌پسې کاله دغه فیس ورنه‌کړي د رایې ورکړې حق یې ځنډول کېږي.

پخوا به دا پیسې د افغانستان د بهرنیو چارو وزارت ورکولې او افغان پلاوي به د ملګرو ملتونو حساب ته استولې او طالبانو هم په وار وار ویلي، که په ملګرو ملتونو کې یې استازی ومنل شي، حاضر دي د دغه سازمان د غړیتوب فیس تادیه کړي.

په چمن کې یاد پرلت له تېرو دوه نيمو کلونو راهیسې دوام لري. صادق خان اڅکزي په خپلو خبرو کې وويل، چې د دوی غوښتنې د پاکستان پر قوانینو ولاړې دي.
نوموړي زیاته کړې، چې د لارو تړل پاتې کېدو له کبله د چمن شاوخوا ۱۰۰زره کورنۍ بې‌روزګاره شوې؛ ځکه پر یادې لارې د ورځې له ۲۰زرو نیولې بیا تر ۳۰زرو پورې ځايي خلکو په شناختي کارټونو او تذکرو تګ‌راتګ کاوه؛ خو اوس په پاسپورټ او ویزو هم د تګ اجازه نه‌ورکول کېږي.

د هغه په وینا؛ د دوی اساسي غوښته دا ده، چې پر دغه لارې دې تګ‌راتګ د پخوا په څېر پر شناختي کارټونو او تذکرو وشي. هغه د افغان کډوالو پر وړاندې د پاکستان حکومت تګلارې ته په نیوکې سره ویلي:« دلته یوازې پښتنو ته مهاجر ویل کېږي له ایران، کشمېر او هندوستان نه راغلي خلک مهاجر نه ګڼل کېږي».
هغه وایي، د چمن، عبدالله کلا او سپین بولدک دواړو خواوو ته دوه وروڼه استوګن دي او دوی اسناد هم لري. نوموړي زیاته کړه، چې یو وخت دلته د چمن مرستیال کمېشنر سپین بولدک ته په شناختي کارټ تګ‌راتګ کاوه.

تېره ورځ هم د پرلت په تړاو د پرلت په ځای کې یوه پراخه غونډه جوړه شوې وه، چې په هغې غونډې کې ځینو پښتنو سیاست‌والو، ځایي سوداګرو او خلکو ګډون کړی و.

هغه پر اېکس پاڼه لیکلي، روسیې پر اوډیسا ښار له ۶۰ ډېرې بې‌پیلوټه الوتکې کارولې چې په‌کې کومه پوځي موخه نه‌؛ بلکې ملکي وګړي په نښه شوي. د نوموړي په وینا؛ په دغه بریدونو کې زېږنتون، د استوګنې ودانۍ، سوداګریز ځایونه، بندر او مهمې بنسټیزې اسانتیاوې زیانمنې شوې دي.

زېلېنسکي زیاته کړې، چې د دغه بریدونو له امله یو کس وژل شوی او د یوه ماشوم په ګډون تر لسو ډېر کسان ټپیان شوي دي. هغه د وژل شوي کس له کورنۍ سره خواخوږي څرګنده کړې ده.

د اوکراین ولسمشر همداراز ویلي، ورته بریدونه د پولتاوا او دنیپرو په سیمو کې هم شوي دي. زېلېنسکي ټینګار کړی:« دغه ډول بریدونه ښيي، چې روسیه د جګړې د پای ته رسولو نیت نه‌لري».

نوموړي د دغه کمپاین په پرانیستې مراسمو کې ویلي، چې د پاکستان تحریک انصاف ګوند بنسټګر او د دغه هېواد د پخواني لومړي وزیر عمران خان او د هغه مېرمنه بشرا بي‌بي په ناقانونه توګه زنداني دي او له یو کال راهیسې د هغوی د قضیو اورېدنه نه کېږي.
ښاغلي اپریدي وويل، چې د عمران خان د خلاصون لپاره د جوړ شوي غورځنګ د غړیتوب کمپاین ته ۱۷۲ د نوم لیکنې مرکزونه ځانګړي شوي دي. هغه زیاته کړه، د ګوند مشران به لوړه کوي چې له غورځنګ نه به نه په شا کېږي او په خپل دریځ به درېږي او خپل مشر عمران خان ته به وفادار پاتې کېږي.

ښاغلي اپریدي وويل، چې عمران سره د لیدنې لپاره یې هره قانوني لاره غوره کړه؛ خو بیا هم ورته د ملاقات اجازه ورنه‌کړل شوه. د نوموړي په وینا؛ هغه اډیاله زندان ته د یو کس په توګه نه؛ بلکې د خیبر پښتونخوا د ۴۵ مېلیونه خلکو د استازي په توګه ورغلی و.

سهيل اپریدی وایي، قانون د سوله‌ییز احتجاج حق ورکوي؛ نو د عمران خان د خلاصون لپاره به ټولې هڅې د قانون په چوکاټ کې او په سوله‌ییزه توګه وي. تر دې وړاندې پاکستانۍ رسنۍ اېکسپرېس ټربیون په یوه راپور کې د پاکستان تحریک انصاف ګوند د مشرانو په حواله لیکلي و، چې تر اختر وروسته به له زندانه د دغه ګوند مشر عمران خان د خلاصون او په هېواد کې د اساسي قانون د حاکمیت راوستلو لپاره یو غورځنګ پيل کړي.

د نوموړي په وینا، که افغان کډوال په خپله خوښه افغانستان ته ستانه نه‌شي؛ نو دوی به په څلورلارو، هټیو او په کلیو کې ونیسي او په جبري توګه به یې خپل هېواد ته ستانه کړي.
بل لور ته د چمن ځايي خلک وايي، چې د دغه والسوالۍ ځايي چارواکو د ځايي خلکو هټۍ او مارکېټونه د افغان کډوالو په نوم تړلي دي. د عوامي نېشنل ګوند د بلوچستان څانګې مشر او د دغه ایالت د اسمبلۍ پخواني غړي اصغر خان اڅکزي په دې اړه افغانستان انټرنشنل پښتو ته وويل:« د انصار او مهاجرو په نوم چې ریاست کوم چلند روان کړی، د غندنې وړ دی».

نوموړي زیاته کړې، چې «په دې وطن کې له هر چاسره اسناد شته او بیاهم د افغان کډوالو په نوم چې کومه بې‌عزتي روانه ده او اوس دا اراده يې ځايي خلکو ته هم وي؛ نو دومره دې وکړي، چې د هر هغه چا پر ضد چې ګام اخلي؛ نو هغه دې د معلوماتو پربنسټ وي».

د هغه په وینا؛ حکومت چې په چمن کې کومو کورنیو ته لاس اچولی، ډېری هغو سره د ۱۹۶۰کال د پاکستان پاسپورټونو شته او سپین ږېري يې پر هغه پاسپورټونو حج ته تللي او له زیاترو سره بیا د ۱۹۷۴کال نه وړاندې اسناد هم شته.

هغه وایي:« ریاست د ناروا چلند او پالیسیو له امله زموږ د سیمې روزګار او امن تباه کړ». اصغر خان اڅکزي د پاکستان او افغان طالبانو د روانې جګړې په اړه وويل:« د اسلام او جهاد په نامه د څلوېښتو کلونو یارانه اوس دې حال ته راورسېده، چې د ترهګرۍ پر ضد جګړه ګڼل کېږي او دوی کابل او کندهار بمبار کوي، دا د پښتنو لپاره درس دی چې په کوم نوم يې ځيګر ته رانږدې کړي وو؛ اوس یې په سر، سر وولي او ښځې مو بې‌عزته کوي».

د پښتونخوا نېشنل عوامي ګوند د بلوچستان ایالتي مشر او د بلوچستان اسمبلۍ پخواني غړي نصرالله خان زیري افغانستان انټرنشنل پښتو سره د خبرو پرمهال وويل، چې د افغان کډوالو پر وړاندې د پاکستان حکومت «ناوړه چلند» د ملګري ملتونو د اصولو خلاف کړنه ده.

ښاغلي زيري زیاته کړه، په چمن او نورو سیمو کې د ځايي مشرانو او نورو ځايي خلکو مارکېټونو سره د دوی پاکستانۍ پېژندل پاڼې هم تړل شوې چې دا د روان ناروا چلند یوه بېلګه ده.

هغه وويل، چې حکومت دې د پښتنو له ځورونې او د هغو د کاروبارونو له‌منځه وړلو لاس واخلي. د هغه په وینا؛ په پاکستان کې پښتانه ۱۵۵زره کیلومتره مربع ځمکه لري او پاکستان د پښتنو په شتمنیو چلېږي او پښتانه دلته د اوسېدو او د کاروبار حق نه‌لري.
ښاغلي زيري د پاکستان له حکومته غوښتي، چې د ځايي خلکو مارکېټونه او پېژندپاڼې دې ژر تر ژره خلاصې کړي.