طالبان د کرښې هغې غاړې ته بند پاتې افغان کډوالو د ستونزو د حل لپاره مالي امکانات استوي

د پاکستان د پوځ مطبوعاتي دفتر د سې شنبې په ورځ، د وري پر ۱۸مه په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې ددغه هېواد په راولپنډۍ ښار کې د پوځ په مرکزي قوماندانۍ کې د پاکستان د پوځ د لوی درستیز عاصم منیر په مشرۍ د قول اردوګانو د قوماندانانو په غونډه کې د پاکستان او د سیمې د وضعیت ارزونه شوې ده.

د خبرپاڼې له مخې، په دې غونډه کې ټینګار شوی، چې «ټولې وسله والې ډلې له استثنا پرته تعقیب او له منځه یووړل شي».

د پاکستان د پوځ رسنیز دفتر ویلي، په دې غونډه کې دغه راز پرېکړه شوې، چې د «غضب للحق» په نامه عملیات به تر هغه غځیږي، چې ددوی په وینا، د ترهګرو خوندي پټنځایونه له منځه لاړ شي او د پاکستان پر ضد د افغان خاورې کارېدل پای ته ورسیږي.

د پاکستاني پوځ دا څرګندونې داسې مهال دي، چې له یوې اونۍ راهیسې د پاکستان او طالبانو د استازو ترمنځ د چین په ارومچي ښار کې خبرې اترې روانې دي.

پاکستان پر طالبانو تور لګوي، چې د پاکستاني وسله والو ملاتړ کوي، خو افغان طالبان دغه تورونه ردوي او د ټي ټي پي او نورو وسله والو ډلو جګړې د پاکستان کورنۍ مساله ګڼي.

د پاکستان د پوځي چارواکو په دې ناسته کې د منځني ختیځ د جګړې په تړاو هم خبرې شوې دي او د سعودي عربستان پر پټرولیمي او صنعتي تاسیساتو د شویو بریدونو په تړاو اندېښنه ښودل شوې او دا یې د کړکېچ غیر ضروري زیاتوالی بللی دی.

پاکستان له سعودي عربستان سره دفاعي او امنیتي تړون لري او پر ریاض د ایران له بریدونو سره هممهاله اسلام اباد هڅه کوي، چې د امریکا او ایران ترمنځ ستونزې له ډیپلوماتیکو چینلونو اوارې شي، خو دې هڅو تر دې دمه پایله نه ده ور کړې.

د طالبانو د ټولګټو وزارت ویاند محمد اشرف حق شناس ویلي، چې د بلخ ولایت د مارمل، چمتال او چهارکانت ولسوالیو لارې، د ننګرهار ولایت د نازیان، دوربابا، سپین غر او پچیراګام لارې، د بادغیس-هرات او بادغیس-فاریاب لویې لارې، د غور-هرات لویه لاره، دره صوف-مزار شریف او ایبک-روی دواب لارې، د غور ولایت د چهارسدې ولسوالۍ لاره او د بامیان ولایت د کوتل قوناق او ایبک لارې د ترافیکو پر مخ تړل شوې دي.

هغه ویلي، چې د دې لارو د پاکولو کار د ټولګټو وزارت له خوا روان دی.

هغه له خلکو وغوښتل چې تر بلې خبرتیا پورې په پورته یادو شویو لارو له سفر کولو ډډه وکړي.

د طالبانو د ټولګټو وزارت پرون هم په زابل ولایت کې د کابل-کندهار لویې لارې د تړلو اعلان کړی و.

د وري له ۶مې راهیسې د افغانستان په مختلفو برخو کې بارانونه، سېلابونه او په ځینو سیمو کې واورې ورېدلي دي. دغو پېښو خلکو ته پراخ مالي او ځاني زیانونه اړولي دي.

د طبیعي پېښو پر وړاندې د طالبانو ادارې اعلان کړی چې په دې موده کې ۱۱۳ کسان وژل شوي او ۱۵۴ نور ټپیان شوي دي، د وروستیو شمېرو له مخې تر دې مهاله ۱۱۹ تنه مړه شوي دي.

د ننګرهار د سره رود ولسوالۍ په وټه پور په سیمه کې درې تنه سېلاب وړي وو، چې د ژغورنې ټیمونو یاد کسان راایستلي خو یو تن مړ او دوه نور تر درملنې لاندې دي.

ویل کېږي یاد کسان په سېلابي اوبو کې د لرګیو راټولولو پر مهال له پېښې سره مخ شوي دي.

سیمه ییزې سرچینې زیاتوي، چې د وروستیو ورښتونو له امله یو شمېر څاروي هم یا اوبو وړي او یا د کورونو او دېوالونو د نړېدو له کبله له منځه تللي دي.

یو شمیر افغانانو نن سې شنبه، د وري پر ۱۸مه وویل، چې طالبانو ته د جرمني د بن کونسلګرۍ له سپارل کېدو وروسته، د نوبتونو اخیستلو پروسه انلاین شوې ده.

دوی شکایت کوي، چې کله هم غواړي د پاسپورټ او نورو اسنادو د جوړولو لپاره په بن کې د افغانستان کونسلګرۍ په ویبپاڼه کې په انلاین توګه نوبت اخلي، اتومات ورته لیکل کیږي، چې د دې اونۍ لپاره د ملاقاتونو وختونه ډک شوي دي.

ځینو افغانانو چې په بن کونسلګرۍ کې په پیسو د نوبت یا ملاقات اخېستلو چاره تجربه کړې، افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې «څو تنه افغانان د کونسلګرۍ له ای ټي برخې سره په جوړجاړي په ځانګړو ساعتونو کې د نوبت او ملاقاتونو پروسه پیلوي او کمیشنکاران په دې ځانکړي وخت کې مراجعینو ته انلاین نوبت اخلي او په بدل کې یې څلور سوه یورو اخلي».

یو افغان وویل:« عام افغانان نشي کولی په دې بریالی شي چې د بن کونسلګرۍ په ویپ سايټ کې انلاین نوبت واخلي خو کمیشنکاران بیا کولی شي، چې ژر درته ملاقات واخلي.»

د مراجعینو د معلوماتو له مخې، کمیشنکاران له نوبت اخیستو څخه مخکې ۲۰۰ یورو اخلي او له ملاقات وروسته او د اسنادو له ترلاسه کولو وړاندې باید ۲۰۰ یورو نور د بانک له لارې کمیشنکار ته ولېږل شي.

افغانستان انټرنشنل د هغو کمیشنکارانو سندونه ترلاسه کړي، چې د بانک له لارې پیسې ورته انتقال شوې دي.

په جرمني کې یو شمیر افغانان وايي، چې د کوربه هېواد د اسنادو ترلاسه کولو لپاره دوی اړ دي چې افغاني پاسپورټ ولري او دوی اړ وځي، چې د بډو په بدل کې په بن کونسلګرۍ کې نوبت یا هم د ملاقات وخت وخلي.

د طالبانو تر واک لاندې د بن کونسلګرۍ ځینو برحاله کارکوونکو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د طالبانو د بن کونسلګرۍ د ای ټي پاکستاني مسوول د طالبانو د ډېپلوماټ او د بن کونسلګرۍ سرپرست سید مصطفی هاشمي په خوښه د انلاین نوبت او ملاقات اخیستو پروسه پیل کړې ده.

دوی ادعا کوي، چې کمیشنکاران د کونسلګرۍ له اي ټي مسوول سره په تماس کې دي او د انلاین نوبت ځانګړی وخت ورته ښودل کېږي.

د تېر ۱۴۰۴ کال د کب پر ۷مه افغانستان انټرنشنل ته د رسېدلو رسمي سندونو پر بنسټ، طالبانو په بن کونسلګرۍ کې یو پاکستانی وګړی د ای ټي مسوول ګومارلی دی. دغه کس صفي الله نومیږي او کونسلګرۍ د ۲۵۰۰ یورو تنخوا په وړاندیز د یوه مکتوب له لارې د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت ته معرفي کړی.

په ټولنیزو رسنیو کې هم یو شمیر افغانانو په دې وروستیو کې د طالبانو په بن کونسلګرۍ کې د نوبت یا د ملاقات اخیستو په اړه شکایتونه کړي دي او د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت څخه یې غوښتي، چې ددغه فساد مخه ونیسي.

افغانستان انټرنشنل د یو کمیشنکار ثبت شوی غږیز پېغام هم ترلاسه کړی، چې د پیسو په بدل کې نوبت تنظیموي.

د افغانستان انټرنشنل خبریالانو هڅه وکړه، چې په دې اړه د بن کونسلګرۍ د مسوولانو نظر واخلي، خو پرې بریالي نه شول.

طالبانو او د بن کونسلګرۍ لاتروسه ددې مسالې او ای ټي برخې ته د یوه پاکستاني وګړي د ګومارلو د خبرونو په تړاو غبرګون نه دی ښودلی.

کرزي نن سې‌شنبه (د وري ۱۸مه) په خپل لیک کې ویلي، چې یاد بریدونه د بشري تلفاتو او د هېواد ملي تاسیساتو ته د درنو زیانونو لامل شوی او دا کړنې د نړۍوالو قوانینو او د ملګرو ملتونو د اصولو سره په ټکر کې دي.

نوموړي همداراز ټینګار کړی، چې د تېرو څلورو لسیزو په اوږدو کې په سیمه کې د نفوذ لپاره د پاکستان پالیسي، له افراطیت او تاوتریخوالي څخه کار اخیستل وو.

پخواني ولسمشر له ملګرو ملتونو غوښتي، چې د خپلو ډیپلوماټیکو هڅو له لارې د افغانستان پر حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا د سرغړونو مخه ونیسي او د تاوتریخوالي د کمولو لپاره ګامونه پورته کړي، څو سیمه له روان کړکېچ څخه ووځي.