په بلوچستان کې د تندر لوېدو له امله دوه کسان مړه شوي او یو بل ټپي دی

د پاکستان د جمعیت علمای اسلام ګوند مشر مولانا فضل الرحمن نن دوشنبه، د وري پر ۱۷مه، په خیبر پښتونخوا کې یوې خبري ناستې ته وویل، چې د روانو پالیسیو په اړه د پارلمان غونډه راغواړي او په دې اړه به معلومات د ولس له استازو شریک شي.

مولانا په پښتونخوا کې پر خراب امنیتي وضعیت نیوکه وکړه او ویې ویل چې حکومت په خیبرپښتونخوا کې کنټرول له لاس ورکړی او واکمني یې نه چلیږي.

نوموړي د پاکستاني پوځ پر نظامي عملیاتو هم نیوکه وکړه او ویې ویل، چې روان عملیات د ناامنۍ لامل شوي دي.

مولانا فضل الرحمن ویلي، چې د تېلو کومې لس بیړۍ چې د پاکستان په نامه له هرمز تنګي را تېرې شوې، دوی نه دي لیدلې او نه هم پر بیو اغیز پرېوتی دی.

هغه خبرداری ورکړ، چې ددې ټولو موضوعاتو په اړه د اپریل میاشتې پر ۱۲مه نېټه له خیبر پښتونخوا څخه د حکومت پرضد تحریک پیلوي.

د رویټرز د راپور له‌مخې، یاده طرحه دوه پړاوه لري چې لومړی سمدستي اوربند او دویم هر اړخیز تړون دی.

پاکستاني سرچینو ویلي، چې د پوځ لوی درستیز عاصم منیر تېره شپه د امریکا د مرستیال ولسمشر جي‌ډي وینس او د ټرمپ د ځانګړي استازي سټيو وېټکاف او همداراز د ایران د بهرنیو چارو له وزیر عباس عراقچي سره په اړیکه کې وو.

سرچینو ویلي، چې د وړاندیز له مخې به سمدستي اوربند رامنځته او د هرمز تنګی به پرانیستل شي. دوی ویلي، چې له ۱۵ تر ۲۰ ورځو پورې به یو پراخ تړون هم تر سره شي.

د سرچینو په خبره، دې طرحې ته به په لنډمهاله توګه د «اسلام‌اباد تړون» نوم ورکړي او مخامخ خبرې به په اسلام‌اباد کې ترسره شي.

سرچینو ویلي، چې ایران تر اوسه یادې طرحې ته ځواب نه دی ويلی او امریکا هم په دې اړه څه نه دي ویلي.

د مستونګ ولسوالۍ مرستیال کمېشنر زیاته کړې، چې جګړه له نن سهاره پیل شوې او لا هم روانه ده. د یاد دفتر د معلوماتو له‌مخې، وسله‌وال سړکونو ته راوتلي‌ او لارې یې هم د ترافیکو پر مخ تړلې دي.

د پاکستان امنیتي ادارو تر اوسه په دې جګړه کې د تلفاتو په اړه معلومات نه دي ورکړي، خو وایي چې سیمې ته یې نور ځواکونه لېږلي.

مستونګ ولسوالۍ د بلوچستان له ناامنو سیمو یادېږي او زیات مهال له دې ولسوالۍ څخه د جګړې راپورونه ورکول کېږي.

د کوهاټ د سیمه‌ییزې ادارې په وینا، دغو کډوالو ته یوازې یوه ورځ وخت ورکړل شوی او که دا امر ونه‌مني، کورونه به یې د چارواکو له لوري ونړول شي او دوی به په جبري توګه وشړل شي.

دا په داسې حال کې ده، چې له پاکستان څخه د افغان کډوالو د جبري ستنولو په اړه نړۍوالو بنسټونو په وار وار نیوکې کړې دي او د انساني کرامت او نړۍوالو قوانینو په پام کې نیولو سره یې غوښتنه کړې، چې افغان کډوال باید په سمه توګه خپل هېواد ته ستانه کړل شي.

له بلې خوا، ډېری هغه افغانان چې شاوخوا ۳۰ تر ۴۰ کلونو راهیسې په پاکستان کې مېشت دي او کاروبارونه لري، وايي چې دوی په لنډ وخت کې نه‌شي کولای خپل ټول مالي او سوداګریز معاملات تصفیه کړي، چې په دې صورت کې د دوی ځینې مالونه او پیسې له‌منځه تللی شي.

دا پرېکړه په داسې حال کې شوې ده، چې تر دې وړاندې هم له پاکستان څخه په ډلییزه توګه افغان کډوال اېستل شوي دي.

د راپورونو پربنسټ، په تېرو څلورو کلونو کې د پاکستان په ګډون د سیمې له درېیو هېوادونو څه باندې ۷ مېلیونه افغانان هېواد ته ستانه شوي دي.

د دغه شورا په خپره شوې اعلامیه کې راغلي، چې افغان کډوال په پاکستان کې له خپلو بنسټیزو بشري حقونو، لکه امنیت او د خوښې له حق څخه بې‌برخې دي او یوازې د کډوالۍ له امله له سخت او نامناسب چلند سره مخامخ کېږي.

شورا زیاته کړې، چې د کډوالو کورنۍ ټوټې ټوټې کېږي او ماشومان په ویره او نامعلوم برخلیک کې ژوند کوي. د دوی په وینا، دا وضعیت نه د بشري حقونو له اصولو سره برابر دی او نه هم د انساني ارزښتونو او دیني لارښوونو سره سمون لري.

د شورا غړو خبرداری ورکړی چې که د پناه غوښتونکو د حقونو ملاتړي بنسټونه د دې «بشري ناورین» پر وړاندې چوپ پاتې شي، نو بیا به د بشري حقونو د دفاع ادعا هېڅ مشروعیت ونه لري.

په اعلامیه کې ټینګار شوی چې دا یو «جدي او نړیوال غږ» دی او له ټولو غوښتنه شوې چې د دې «بې‌عدالتۍ» پر وړاندې ودریږي او د افغان کډوالو غږ پورته کړي.

شورا ویلي: «اوس د اقدام وخت دی، نه د نندارې؛ سبا کېدای شي ډېر ناوخته وي.»

دا په داسې حال کې ده چې د طالبانو سره د پاکستان دکړکېچونو له زیاتېدو وروسته دغه هېواد د افغان کډوالو د ایستلو لړۍ په بې‌ساري ډول چټکه کړې او په عین وخت کې یې په بېلابېلو ښارونو کې لسګونه افغان کډوال نیولي دي.