د افغان کډوالو پر مخ د تورخم لارې له پرانېستو راهیسې د بېرته ستنېدو بهیر په چټکۍ سره روان دی او تراوسه تر ۱۰زرو ډېر کډوال افغانستان ته ستانه شوي دي. په ورته وخت کې زرګونه نور کسان د ستنېدو لپاره د لنډي کوتل پنډغالي ته رسېدلي؛ څو د نوملیکنې او بېرته ستنېدو پاتې پړاوونه بشپړ کړي.
پاکستانۍ ورځپاڼې اېکسپرېس ټربیون د چهارشنبې په ورځ (د وري ۱۹مه) په یوه راپور کې ویلي، چې د بنسټیزو اسانتیاوو کمښت، د کارکوونکو کموالی او تخنیکي ستونزو د بېرته ستنېدو بهیر ټکنی کړی، چې هم کډوال او هم سیمهییز اوسېدونکي یې اندېښمن کړي دي.
د راپور لهمخې؛ په سیمه کې د تېرو څو ورځو ورښتونو په لنډي کوتل کې د مېشتو افغان کډوالو ستونزې لا زیاتې کړې دي او دغه باران سلګونه کډوال چې په پرانیستې فضا کې مېشت وو، له سختې یخنۍ او کړاوونو سره مخ کړي.
په راپور کې راغلي، که څه هم ځايي اوسېدونکو روان وضعیت ته په کتو یو شمېر اغېزمنو کورنیو ته په خپلو کورونو کې ځای ورکړی؛ خو ډېری نورې کورنۍ بیا په ډاګونو پاتې شوې او ان لومړنیو اسانتیاوو ته هم لاسرسی نهلري.
ورته مهال، په لنډي کوتل کې د کډوالۍ او نوملیکنې په بهیر کې د کارکوونکو کمښت یوه بله لویه ستونزه بلل شوې؛ افغان کډوال او د سیمې قومي مشران د دغه بهیر د چټکتیا په موخه د کارکوونکو د شمېر زیاتولو غوښتنه کوي.
د دوی په وینا: «پخوا به دغه چارې په تورخم کې هم ترسره کېدې، چې ورسره به په کاري بار کې توازن رامنځته کېده؛ خو اوس چې ټول فعالیتونه یوازې په لنډي کوتل کې راټول شوي، ګڼه ګوڼه په بېساري ډول زیاته شوې ده».
د یادولو وړ ده، چې د تورخم لاره دا مهال یوازې د افغان کډوالو د بېرته ستنېدو لپاره پرانیستې ده او د عامو خلکو د تګراتګ ترڅنګ، سوداګریز فعالیتونه لا هم په بشپړ ډول په ټپه درېدلي دي. د افغانستان او پاکستان ترمنځ د نورو لارو تړل کېدو هم سیمهییز اقتصاد سخت ځپلی دی، چې له همدې امله په لنډي کوتل کې سوداګرو، موټرچلوونکو، د هوټلونو مالکانو او ورځنیو کارګرو له حکومت څخه غوښتنه کړې، چې د زرګونه خلکو د ژوند د بېرته عادي کېدو په موخه دې لاره د سوداګرۍ پر مخ ژر تر ژره پرانیزي.
سیمهییزو مشرانو بیا په وار-وار اندېښنه ښودلې، چې د لارو اوږدمهاله بندښت په سیمه کې بېکاري په چټکۍ سره زیاته کړې او کاروبارونه یې نږدې په ټپه درولي دي. دوی خبرداری ورکوي، چې که وضعیت ژر ښه نهشي؛ نو د سیمې اوسېدونکي به له سختو اقتصادي ستونزو سره مخ شي.
دا په داسې حال کې ده، چې دوه ورځې وړاندې د خیبر پښتونخوا په لنډي کوتل کې د افغانانو لڼدمهاله پندغالي مخې ته ګڼو افغان کډوالو د اسانتیاوو د کمښت او په اداري چارو کې د پراخې ګډوډۍ له امله لاریون وکړ. دغه افغانان چې افغانستان ته د تورخم له لارې د تګ په تمه دي په یاد پنډغالي کې یې بنسټیزو اسانتیاوو ته د نه لاسرسي له کبله لاریون وکړ. لاریونوالو افغانستان انټرنشنل-پښتو سره په خبرو کې ویلي، له دې امله یې لاریون کړی چې په پنډغالي کې بنسټیزې اسانتیاوې نږدې په نشت حساب دي او دوی له سختو ستونزو سره مخ دي.
د دوی په خبره؛ په دغه پنډغالي کې ښځې او ماشومان له ناوړه حالت سره مخ دي. لاریون کوونکو ادعا کړې، چې دوی د اداري پروسو لپاره په ساعتونو په سړې هوا او باران کې په اوږدو قطارونو کې انتظار باسي؛ خو وار نه ورکول کېږي. د دوی په وینا؛ پولیس هغو ځانګړو کسانو ته لومړیتوب ورکوي، چې واسطه لري یا دوی ته بډې ورکوي.
