په شیخ ابونصر فراهي بندر کې پراخه اورلګېدنه د ایران په مرسته کابو شوه

په داسې حال کې چې په دې وروستیو کلونو کې د ځوانانو له لوري د انترنېټ او ټولنیزو شبکو د کارولو له امله د کتاب لوستنې کلتور پیکه شوی، خو په هرات کې یوه ځوان په یوه نوي نوښت سره غواړي په دغه ولایت کې د کتاب لوستنې دود ته وده ورکړي.

دغه ځوان چې غلام فاروق محمودي نومېږي پر یاد سیار کتابتون ۵۰۰ زره افغانۍ پانګونه کړې او په یوه موټر کې یې په بېلابېلو برخو کې شاوخوا ۲ زره کتابونه د خلکو د مطالعې لپاره ځای پر ځای کړي دي.

دغه ځوان هڅې کوي، چې د کتاب لوستنې دود په راژوندي کولو سره خلکو ته د مطالعې لپاره کتابونو ته د اسانه لاسرسي زمینه برابره کړي.

غلام فاروق محمودي وايي: «زموږ موخه دا ده، چې د کتاب لوستنې کلتور دود شي او خلکو ته په اسانه توګه کتابونه د مطالعې لپاره برابر شي».

د دغه ځوان یاد نوښت د هرات د فرهنګپالو له لوري ستایل شوی او وايي، که له دغه ډول چارو ملاتړ وشي، نو کېدای شي د کتاب لوستنې کلتور بنسټیز شي.

د هرات یو فرهنګپال ولي‌شاه بهره وايي: «پیک کتاب په ډېر لوړ همت سره د مطالعې مینه‌والو ته کتابونه او سرچینې برابروي. دا پر ټولنې ډېر اغېز لري او موږ یې ستایو».

له دې سره سم، د هرات ولایت لپاره د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور ریاست د کلتور او هنر امر عبدالمتین عادل د کتاب لوستنې لپاره یاد نوښت ستایلی او زیاته کړې یې ده: «موږ هم د کتاب لوستنې کلتور د دودېدو لپاره هڅې کوو او همداراز موږ له هر هغه بنسټ څخه چې د کتاب لوستنې کلتور د دودېدو په برخو کې فعالیت کوي په بشپړ ډول ملاتړ کوو».

د یادونې وړ ده، چې په دې وروستیو کلونو کې نه یوازې په هرات، بلکې په ټول هېواد کې د کتاب لوستنې کلتور پیکه شوی او ډېری فرهنګپال یې لامل د سواد کمښت، اقتصادي ستونزې او په ځانګړې توګه په ټولنیزو شبکو کې د ډېرو ځوانانو بوختیا په ګوته کوي.

یادې ادارې زیاته کړې، جوزجان، فاریاب، سرپل، بادغیس، هرات، غور، دایکندي، بامیان، پنجشیر، پروان، بغلان، سمنګان، بلخ، نورستان او کونړ اغیزمن ولایتونه دي.

په یادو سیمو کې د باران اندازه له ۱۰څخه تر ۳۰ملي‌مترو پورې اټکل شوې ده، چې په ځینو ځایونو کې ښايي د سېلابونو لامل شي.

همدا راز، په مرکزي او شمال لوېدیځو ولایتونو کې د ۵۰څخه تر ۷۵کیلومترو په ساعت پورې د تیزو بادونو د لګېدو امکان شته، چې د ونو د نړېدو او د زیانونو د پېښېدو خطر ورسره مل دی او په لوړو ارتفاعاتو او سړو سیمو کې د واورې د ورېدو احتمال هم شته.

دا په داسې حال کې ده، چې د طالبانو د پېښو پر وړاندې د مبارزې ادارې ویلي، چې په تېرو ۱۳ ورځو کې په بېلابېلو ولایتونو کې د بارانونو، واورو، سېلابونو، زلزلې، د کورونو د چتونو نړېدو او غره ښوېېدو په پایله کې ۱۴۷ کسان مړه شوي، ۲۱۶ ټپیان او ۸ تنه نور لادرکه دي.

طالبانو ویلي، چې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې ۱۳۹ کورونه په بشپړ ډول، ۶۳۷ کورونه په نسبي ډول او ۷۸ هټۍ په بشپړ ډول ویجاړ شوي دي.

د طالبانو د پېښو پر وړاندې د مبارزې ادارې ویلي، چې د وري میاشتې له ۶مې نیټې راهیسې د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو کې د طبیعي پېښو په پایله کې د ځاني زیانونو ترڅنګ سلګونه جریبه کرنیزې ځمکې او سلګونه کیلومتره سړکونه هم زیانمن شوي دي.

محمد محقق د پاکستان د پوځ مشر عاصم منیر ته په یوه لیک کې د ورور خطاب کړی او د اسلام‌اباد په منځګړیتوب یې د ایران او امریکا ترمنځ د اوربند هڅې ستایلې دي.

نوموړي ویلي، پاکستان په دې اقدام سره ثابته کړه، چې په سیمه کې د سولې او ثبات مدافع دی.

په لیک کې راغلي:« په دغه تاریخي ګام سره چې تاسو اخیستی دی، تاسې نه یوازې د پاکستان د ملت سر لوړ کړی، بلکې تاسې سیمه او نړۍ له لوی انساني ناورین څخه هم ژغورله».

نوموړي په دغه لیک کې د افغانستان وضعیت ته هم اشاره کړې او د افغانستان او پاکستان ترمنځ د اړیکو پر ټینګښت او لا نږدېوالي د ټینګار ترڅنګ یې هیله ښودلې چې افغانستان د ترهګرو ډلو له شر څخه خلاص او په انساني ارزښتونو ولاړ یو نظام رامنځته شي.

د طالبانو ویاند پر خپلې اېکس‌پاڼې لیکلی، چې د دغه حکم له مخې، د کندهار ښار د څلورمې امنیتي حوزې امر موسی کلیم ابو نصر د تخار د امنیه قوماندان په توګه او د تخار امنیه قوماندان ملا عبدالعلي د کندهار ښار د څلورمې امنیتي حوزې د امر په توګه ټاکل شوي دي.

همدارنګه د ملا هبت الله د حکم له مخې، د زابل د علماوو شورا مخکینی رییس عزیزالله طیب د همدغه ولایت د پوهنتون د رییس په توګه او د ۲۰۳ منصوري قول اردو مخکینی مرستیال روح الاامین روحاني د یادې ډلې د دفاع وزارت د حمایوي لوا د قوماندان په توګه ټاکل شوي دي.

د طالبانو مشر تردې وړاندې هم ورته ټاکني کړې، چې ملایان، قاریان او غیر مسلکي کسان یې پر لوړو پوسټونو په دنده ګومارلي دي.

دغه کمپ چې پناه غوښتونکي پکې استوګن دي، السیلیه نومېږي او د قطر پلازمېنې دوحې ته نږدې پروت دی.

د کمپ لګښت د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د بودجې له مخې په میاشت کې تر ۱۰ میلیون ډالرو زیات اټکل شوی دی.

قطر په شخصي توګه له امریکا غوښتي چې دغه کمپ ژر تر ژره وتړي، ځکه ددوحې په وینا، دغه کمپ اصلا دایمي نه و.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت مخکې اعلان کړی و چې یاد کمپ به د وري تر۱۱ مې نېټې وتړل شي. په کمپ کې له ۱۰۰۰ ډېر افغان پناه غوښتونکي استوګن دي.

یو امریکایي چارواکي ویلي، چې عربو او مسلمانو هېوادونو افغانان نه دي منلي او همدا وجه ده چې له نورو هېوادونو سره خبرې پیل شوې دي.

وال‌ سټریټ ژورنال ویلي چې دوی یو سند لیدلی، چې پکې ښودل شوي هر پناه غوښتونکي ته د ۱۲۰۰ تر ۴۵۰۰ ډالرو وړاندیز شوی چې افغانستان ته بېرته ولاړ شي. په سند کې راغلي چې امریکا به یې له بېرته تګ وروسته وضعیت هم څاري.

همدارنګه په فورم کې چې پناه غوښتونکو ته ورکړل شوی، ټینګار شوی چې څوک له بېرته تګ سره هوکړه کوي، پوهېږي چې «افغانستان ته بېرته تګ ممکن له خطرونو سره مل وي» او د امریکا حکومت د هغوی امنیت نه شي تضمینولی.

تر دې دمه د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د هغو کسانو شمېر نه دی خپور کړی چې دا وړاندیز یې منلی او دا هم روښانه نه ده چې د ضرب‌الاجل له پای ته رسېدو وروسته به څه پریکړه وشي.

وال‌ سټریټ ژورنال لیکلي چې د پیسو په بدل کې د بېرته تګ وړاندیز ممکن د ځینو پناه غوښتونکو لپاره د تعقیب، زندان او حتا د مرګ خطر ولري.