په دوو اونيو کې؛ په خیبر پښتونخوا او بلوچستان کې د سختو ورښتونو له امله ۶۳ کسان مړه شوي

نوموړي دغه څرګندونې وروسته له هغه کړې، چې تېره شپه په سوات کې د دغه ګوند د يو مشر، ايوب خان اشاړي په کور وسله وال بريد وشو.

اېمل ولي خان ويلي، د ایالت دننه د ترهګرو د ازاد تګ راتګ پر وړاندې چوپتیا د اندېښنې وړ ده او له هرې پېښې وروسته یې پړه پر افغانستان اچول بې ځایه ده. هغه د پوښتنې په ډول ویلي چې ولې مرکزي او د خېبرپښتونخوا حکومت او امنیتي ادارې د دې ستونزې د حل لپاره جدي اقدام نه کوي.

نوموړي زیاته کړې، ولس غواړي پوه شي چې د «ښه» او «بد» وسله والو ترمنځ د توپیر ساتل د امنیت لپاره ستونزمنه پایله لري. هغه په اشارې سره ویلي، په سیمه کې د منځګړیتوب او سولې ادعاوې کوونکي باید لومړی په خپل کور کې اور مړ کړي.

هغه ټینګار کړی چې تر څو دولت د داخلي امنیت لپاره واضح او پرېکنده پالیسۍ ونه لري، د خېبرپښتونخوا امنیت به د دوامداره پرمختګ وړ نه وي.

په خېبرپښتونخوا کې د اوږدې مودې راهیسې ناامني دوام لري، او مرکزي او ایالتي حکومتونه د امنیت ټینګ ساتلو او د ترهګرو پرضد عملیاتو ادعاوې کوي، خو د عوامي نشنل ګوند مشر په وینا، عمل باید د ادعاوو سره سم وي.

هغه د پاکستان په پارلمان کې د وینا پرمهال زیاته کړه، افغانستان تل د پاکستان اتحادی پاتې شوی او په راتلونکي کې به هم وي. هغه څرګنده کړه چې د افغانستان سره د لارو د بندیز له امله د پنجاب بزګرانوسخت تاوانونه ګاللي، خپل فصلونه او څاروي یې له لاسه ورکړي او مالي زیانونه ورته اوښتي دي.

اڅکزي وویل، د لارو د بندیز اغېز یوازې پنجاب پورې محدود نه دی، بلکې خېبرپښتونخوا او بلوچستان هم ډېر اغېزمن شوي دي، او که لارې پرانستې وای، دواړه ایالتونو به ځان په ښه توګه ساتلي وای.

هغه ټینګار وکړ چې د افغانستان سره باید روغې اړيکې ټینګې شي، ځکه افغانان دلته زېږېدلي، زده کړې یې کړي، او په ټولنه کې برخه لري. نوموړي همدارنګه یادونه وکړه چې په زرګونو پاکستانيو ښځو د افغانانو سره ودونه کړي، او په لسګونو افغانې مېرمنې د له پاکستاني وګړو سره ودونه کړی دی، او د دې ګډوډۍ د مخنیوي لپاره باید قانون جوړ شي.

اڅکزي پای کې په پارلمان کې غوښتنه وکړه چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د اقتصادي، کلتوري او بشري اړیکو لپاره باید واضح او مؤثره پالیسي وضع شي.

د پاکستان د پوځ مطبوعاتي دفتر د سې شنبې په ورځ، د وري پر ۱۸مه په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې ددغه هېواد په راولپنډۍ ښار کې د پوځ په مرکزي قوماندانۍ کې د پاکستان د پوځ د لوی درستیز عاصم منیر په مشرۍ د قول اردوګانو د قوماندانانو په غونډه کې د پاکستان او د سیمې د وضعیت ارزونه شوې ده.

د خبرپاڼې له مخې، په دې غونډه کې ټینګار شوی، چې «ټولې وسله والې ډلې له استثنا پرته تعقیب او له منځه یووړل شي».

د پاکستان د پوځ رسنیز دفتر ویلي، په دې غونډه کې دغه راز پرېکړه شوې، چې د «غضب للحق» په نامه عملیات به تر هغه غځیږي، چې ددوی په وینا، د ترهګرو خوندي پټنځایونه له منځه لاړ شي او د پاکستان پر ضد د افغان خاورې کارېدل پای ته ورسیږي.

د پاکستاني پوځ دا څرګندونې داسې مهال دي، چې له یوې اونۍ راهیسې د پاکستان او طالبانو د استازو ترمنځ د چین په ارومچي ښار کې خبرې اترې روانې دي.

پاکستان پر طالبانو تور لګوي، چې د پاکستاني وسله والو ملاتړ کوي، خو افغان طالبان دغه تورونه ردوي او د ټي ټي پي او نورو وسله والو ډلو جګړې د پاکستان کورنۍ مساله ګڼي.

د پاکستان د پوځي چارواکو په دې ناسته کې د منځني ختیځ د جګړې په تړاو هم خبرې شوې دي او د سعودي عربستان پر پټرولیمي او صنعتي تاسیساتو د شویو بریدونو په تړاو اندېښنه ښودل شوې او دا یې د کړکېچ غیر ضروري زیاتوالی بللی دی.

پاکستان له سعودي عربستان سره دفاعي او امنیتي تړون لري او پر ریاض د ایران له بریدونو سره هممهاله اسلام اباد هڅه کوي، چې د امریکا او ایران ترمنځ ستونزې له ډیپلوماتیکو چینلونو اوارې شي، خو دې هڅو تر دې دمه پایله نه ده ور کړې.

د پاکستان د جمعیت علمای اسلام ګوند مشر مولانا فضل الرحمن نن دوشنبه، د وري پر ۱۷مه، په خیبر پښتونخوا کې یوې خبري ناستې ته وویل، چې د روانو پالیسیو په اړه د پارلمان غونډه راغواړي او په دې اړه به معلومات د ولس له استازو شریک شي.

مولانا په پښتونخوا کې پر خراب امنیتي وضعیت نیوکه وکړه او ویې ویل چې حکومت په خیبرپښتونخوا کې کنټرول له لاس ورکړی او واکمني یې نه چلیږي.

نوموړي د پاکستاني پوځ پر نظامي عملیاتو هم نیوکه وکړه او ویې ویل، چې روان عملیات د ناامنۍ لامل شوي دي.

مولانا فضل الرحمن ویلي، چې د تېلو کومې لس بیړۍ چې د پاکستان په نامه له هرمز تنګي را تېرې شوې، دوی نه دي لیدلې او نه هم پر بیو اغیز پرېوتی دی.

هغه خبرداری ورکړ، چې ددې ټولو موضوعاتو په اړه د اپریل میاشتې پر ۱۲مه نېټه له خیبر پښتونخوا څخه د حکومت پرضد تحریک پیلوي.

د رویټرز د راپور له‌مخې، یاده طرحه دوه پړاوه لري چې لومړی سمدستي اوربند او دویم هر اړخیز تړون دی.

پاکستاني سرچینو ویلي، چې د پوځ لوی درستیز عاصم منیر تېره شپه د امریکا د مرستیال ولسمشر جي‌ډي وینس او د ټرمپ د ځانګړي استازي سټيو وېټکاف او همداراز د ایران د بهرنیو چارو له وزیر عباس عراقچي سره په اړیکه کې وو.

سرچینو ویلي، چې د وړاندیز له مخې به سمدستي اوربند رامنځته او د هرمز تنګی به پرانیستل شي. دوی ویلي، چې له ۱۵ تر ۲۰ ورځو پورې به یو پراخ تړون هم تر سره شي.

د سرچینو په خبره، دې طرحې ته به په لنډمهاله توګه د «اسلام‌اباد تړون» نوم ورکړي او مخامخ خبرې به په اسلام‌اباد کې ترسره شي.

سرچینو ویلي، چې ایران تر اوسه یادې طرحې ته ځواب نه دی ويلی او امریکا هم په دې اړه څه نه دي ویلي.