نورالله نوري: پاکستان دې د امریکا او روس په برخلیک د اخته کېدو انتظار وباسي
د طالبانو د سرحدونو، قومونو او قبایلو چارو وزیر نورالله نوري پر افغانستان د پاکستان وروستیو بریدونو ته په اشاره ویلي، چې د افغانستان په اړه د پاکستان خوبونه پردي دي او پنجاب دې د امریکا او روس په برخلیک د اخته کېدو انتظار وباسي.
نوري وايي، پاکستان د ډیورند لپاره جګړه جوړه کړې.
د طالبانو د سرحدونو، قومونو او قبایلو چارو وزیر نورالله نوري د سیاسي چارو له شنونکو، متنفذینو او د پوهنتون له استادانو سره په ناسته کې د یادې ډلې او پاکستان ترمنځ وروستیو شخړو ته په اشاره ویلي، چې «کومه ماته یې امریکا او پخواني شوري اتحاد ته ورکړې، پنجاب دې یې هم انتظار وباسي».
د طالبانو د سرحدونو او قبایلو چارو وزیر پر ډیورنډ کرښه اغزن تار پر سینه له کش شوي تاره سره پرتله کړ او ویې ویل، چې دا نه شي زغملی.
نوري وویل، « پاکستان کوښښ کوي چې جګړه به جوړ کړو، ناټو او ملګري ملتونه به راشي، چې په څه مو جګړه ده، په اغزن تار، راځه دا نیم یې ستا او نیم یې زما. داسې نه شي کېدای، دا به هغه حکومت کولای شوای، چې غلام و، نن حکومت ازاد دی، دی دې دا خوبونه نه ویني، خو دده هدف همدغه دی».
نوري زیاته کړې چې پر ځمکني ډګر یې امریکایانو ته هم سبق ورکړی، روسانو ته یې هم سبق ورکړی او پنجاب دې د دغه سبق انتظار باسي.
نوموړي زیاته کړې، چې د افغانستان په اړه د پاکستان خوبونه پردي او د پیسو لپاره دي.
یاد طالب وزیر دغه څرګندونې پرداسې مهال کړې، چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ له تېرو څو میاشتو راهیسې شخړه دوام لري او د د روانې شخړې پرمهال پاکستان د کابل او کندهار په ګډون پر ځینو لایتونو هوايي بریدونه هم وکړل او دواړو لوریو څو ځله پر ډیورنډ کرښه مخامخ جګړه هم کړې ده.
د طالبانو او پاکستان ترمنځ د شخړې هوارۍ لپاره د قطر، ترکیې، سعودي عربستان په منځګړیتوب ناستې هم شوې دي او دواړو لوري ترمنځ د چین په منځګړیتوب وروستي مذاکرات له اوو ورځو وروسته وړمه ورځ په اورومچي کې پای ته ورسېدل.
طالبانو له واک ته رسېدو وروسته یو پراخ کمپاین پیل کړی چې د افغانستان ځوانان د طالباني تفکر پر لور جذب کړي، خو دې هڅو سره له دې چې د هېواد ستونزې نه دي اوارې کړي بلکې وضعیت یې لا نور ترینګلی کړی دی.
په تېرو دریو کلونو کې د دیني مدرسو شمېر د تېرو شلو کلونو پرتله پنځه برابره زیات شوی، چې اوس یې شمېر نږدې ۷۰۰۰ ته رسېدلی او لا هم زیاتېږي. افغانان اړ دي چې خپل اولادونه ښوونځي ته ولېږي، آن که دا ښوونځی مدرسه هم وي.
د طالبانو د پوهنې وزارت د مدرسو او دارالحفاظونو مشر عبدالرزاق صدیق رسنیو ته ویلي و: «افغانستان یوه مذهبي ټولنه ده او هر کس باید لومړنۍ او د لوړې کچې دیني زدهکړې ولري. له همدې امله موږ د دیني مدرسو وده ضروري بولو».
خو دا فکر آن د طالبانو دننه هم پراخ ملاتړ نه لري. ځینې طالب چارواکي وایي چې افغانستان یوازې طالب او ملا ته اړتیا نه لري بلکې انجینرانو او ډاکټرانو ته هم اړتیا ده. دا وضعیت نړۍ ته یو انزوا طلبه او افراطي افغانستان معرفي کوي چې نه یوازې کولتوري ستونزې لري، بلکې سیمه او نړۍ ته قوي امنیتي ګواښ هم پېښولی شي.
که څه هم افراطي فکرونه پراخېږي، خو ټکنالوژي دا وړتیا لري چې له افراطیت سره مبارزه وکړي. انټرنټ او رسنۍ هغه څه دي چې په اوسني عصر کې ورسره ځوانان په بېلابېلو ډولونو نښلول شوي دي. د شمېرو له مخې، د افغانستان ۶۷ سلنه وګړي لږ تر لږه میاشت کې یو ځل ټلوېزیون ګوري، چې دا ۱۲ میلیونه ماشومان او ۱۴ میلیونه ځوانان رانغاړي.
نجیب پیکان زیاتوي، چې تر ټولو مهمه مسئله له دې ځوانانو سره د اړیکو جوړول دي: «افغان ځوانان په دوو برخو وېشل کېدای شي. لومړی، تحصیلکرده او ناراضه ځوانان دي چې په میدان یوازې پرېښودل شوي او د بدلون ځواک یې له لاسه ورکړی. دا هغه ځوانان دي، چې که څه هم ناهیلې دي، خو د ځان ژغورلو یوازینۍ لاره د آزادې نړۍ سره همکاري ګڼي.دویم، هغه ځوانان دي چې د طالبانو په اداره کې دي؛ هغوی افراطي شوي. هر کال نیم میلیون طالبان له مدرسو فارغېږي او د افراطیت پر لور ګام اخلي.»
د حالاتو د بدلون لپاره باید له دواړو ډلو سره کار وشي. تر ټولو مهمه لاره دا ده چې د رسنیو، خبرو اترو، کنفرانسونو او مشورو له لارې د ځوانانو ترمنځ پل جوړ شي، ترڅو هغوی انتقادي فکر ته وهڅول شي او خپل بحثونه له دین او آخرت څخه ور هاخوا هم وغځوي.
دا ځوانان کار غواړي، او د کار موندلو لپاره اړیکو ته اړتیا لري. له هغو هېوادونو درس اخیستل کېدای شي، چې د ځوانانو کچه پکې لوړه ده، او دغه ځوانان د سمې لارې پر لور هڅول کېدای شي.
