په دوحه کې د طالبانو سفیر سهیل شاهین د ملګرو ملتونو د سرمنشي د ځانګړي استازي په دفتر کې د تحلیل او عامه پوهاوي مرکز له مشر داود المصري سره په کتنه کې د افغان ماشومانو د خوندیتوب،ننګونو او په دې برخه کې د طالبانو د اقداماتو په اړه خبرې کړې دي.
په دوحه کې د طالبانو سفارت ددې کتنې د نورو جزئیاتو په اړه څه نه دي ویلي.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې د یاد وزارت مرستیال محمد نعیم د افغانستان لپاره د اسیا پراختیايي بانک له نوي مشر سره په لیدنه کې د دوه اړخیزو همکاریو د پراختیا په تړاو خبرې کړې دي. وزارت د بانک د رییس له قوله ویلي، چې له افغانستان سره همکارۍ روانې ساتي
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د یاد وزارت مالي او ادارې مرستیال محمد نعیم په افغانستان کې د اسیا پراختیايي بانک له نوي مشر فوجیتمن لوک سره کتلي او د دوه اړخیزو همکاریو د پراختیا په تړاو یې خبرې کړې دي.
په خبرپاڼه کې راغلي، چې محمد نعیم په افغانستان کې د اسیا پراختیايي بانک له مشر سره په لیدنه کې د مرستندویه بنسټونو د فعالیتونو پر ملاتړ ټینګار او د هر ډول همکارۍ ژمنه کړې ده.
خبرپاڼه زیاتوي، چې د اسیا پراختیايي بانک مشر په افغانستان کې د خپلو فعالیتونو او پلانونو په اړه له طالبانو سره معلومات شریک کړل او له افغانستان سره یې د دوامداره همکاریو ډاډ ور کړی دی.
د تېر نظام د ولسمشر د دفتر رییس محمد شاکر کارګر له یوه محصل سره د طالبانو د لوړو زده کړو وزیر د چلند په غبرګون کې ویلي، که یو محصل د خپل کلتوري هویت د څرګندولو له امله وهل کیږي، دا چاره د لوړو زدهکړو د نظام له اساسي ارزښتونو سره په څرګند ټکر کې ده.
د کابل پوهنتون د ازبکي ژبې او ادبیاتو پوهنځي یو محصل ویلي، چې د طالبانو د لوړو زده کړو وزیر ندامحمد ندیم له دې امله پرمخ په څپېړه وهلی، چې ازبکي خولۍ یې پر سر کړې وه. ندیم ویلي، چې دا «د خلقیانو او منظور پشتین» خولۍ ده او پر سر کول یې سیاسي فعالیت دی.
محمد شاکر کارګر د پنجشنبې په ورځ پر خپلې فېسبوکپاڼې لیکلي، پوهنتونونه باید د علم، ازاد فکر، زغم او متقابل درناوي مرکزونه وي، نه داسې ځایونه چې محصلین پکې د خپل لباس، ژبې یا کلتوري هویت له امله د وېرې احساس وکړي. د هغه په وینا، هېڅ محصل باید د خپل هویت د څرګندولو په جرم تر فشار لاندې را نه شي.
هغه همداراز زیاته کړې چې افغانستان د بېلابېلو قومونو، ژبو او کلتورونو ګډ کور دی او همدا تنوع د ملي یووالي او ټولنیز پيوستون بنسټ جوړوي. د کارګر په باور، پر نورو د ځانګړو کلتوري ارزښتونو تحمیل کول نه یوازې د زغم فضا له منځه وړي، بلکې د ټولنیزې تفرقې لامل هم ګرځي.
نوموړي له خلکو، علمي بنسټونو او مسوولو ادارو غوښتنه کړې چې د داسې پېښو پر وړاندې چوپ پاتې نه شي او په ګډه د داسې ټولنې د جوړولو لپاره غږ پورته کړي چې پکې انساني کرامت، عدالت او متقابل درناوی خوندي وي.
د پښتون ژغورنې غورځنګ، چې په پاکستان کې د میشتو پښتنو د حقونو لپاره مبارزه کوي، په خپلو غونډو کې ورته خولۍ پرسروي، چې د پي ټي ایم او منظور پشتین په خولۍ یې شهرت موندلی دی.
طالبان پي ټي اېم ناسیونالستي غورځنګ بولي او له دې وړاندې یې هم د افغانستان په ګڼو نورو سیمو کې سرې خولۍ سوځولې او ځینې کسان یې ددغو خولیو د پر سر کولو له امله نیولي دي.
د خیبر پښتونخوا اعلی وزیر سهیل اپریدي ویلي، چې د سیمې د امن او ثبات لپاره د پاکستان اوسنۍ ډيپلوماټیکه پالیسې دې د خیبر پښتونخوا د امنیت او له افغانستان سره د اړیکو په رغولو کې هم وکارول شي.
سهیل اپریدي د پنجشنبې په ورځ د یو خبري کنفرانس پرمهال د ایران او امریکا ترمنځ د اوربند په اړه د پاکستان رول ته په اشاره ویلي، د سیمې د امن او ثبات لپاره د پاکستان هغه پالیسې چې اوس په نړۍواله کچه ستایل کېږي، له افغانستان سره دې هم د اړیکو په رغولو کې وکارول شي.
نوموړي ویلي، چې د پاکستان او په ځانګړې توګه د خیبر پښتونخوا د امنیت لپاره له افغانستان سره خبرې اترې یوازینۍ حل لاره ده.
سهیل اپري زیاته کړې:«د کومې پالیسۍ لهمخې، چې اوس په نړۍواله کچه پاکستان ته واه واه ویل کېږي، ایالتي حکومت همدا غواړي، چې د پاکستان او خیبر پښتونخوا د امنیت لپاره دې له افغانستان سره هم خبرې اترې او مذاکرات وشي».
نوموړي ویلي، چې د خیبر پښتونخوا ایالتي حکومت به له افغانستان سره د مذاکراتو په برخه کې له مرکزي حکومت سره خپله بشپړه همکاري وکړي.
اپریدي دا څرګندونې پرداسې مهال کړې، چې پاکستان د ایران او امریکا ترمنځ د اوربند منځګړیتوب کړی دی او تمه ده، چې د شنبې په ورځ به په اسلاماباد کې د پاکستان په منځګړیتوب د واشنګټن او تهران ترمنځ مذاکرات پیل شي.
د طالبانو د کورنیو چارو وزارت وایي چې د عامه امن پولیسو یې د کابل د امنیت د ټینګښت په موخه د بېاسناده وسایطو پر تګ راتګ محدودیتونه زیات کړي او ۸۲۸ وسایط یې له ښار څخه ګرځولي دي.
د طالبانو د کورنیو چارو وزارت د پنجشنبې په ورځ پر اېکس پاڼه لیکلي،۸۲۸هغه وسایط چې قانوني اسناد یې نه لرل او غوښتل یې د ارغندي او سنګنوشتې له دروازو کابل ښار ته داخل شي، پېژندل شوي او بېرته ګرځول شوي دي.
همداراز، ۱۹۲ نور بېاسناده وسایط چې د ښار دننه یې تګ او راتګ کاوه، درول شوي او د پولیسو ښارګوټي ته انتقال شوي دي.
د طالبانو د عامه امن پولیسو رییس ملا عبدالرحیم ظهیر ټینګار کړی چې د بېاسناده وسایطو مخنیوی او د ښاریانو د امنیت ټینګښت د پولیسو له مهمو لومړیتوبونو څخه دی او په دې برخه کې به هېڅ ډول نرمي ونه شي.
د طالبانو د کورنیو چارو وزارت په وینا، دا اقدامات د کابل د امنیتي پلانونو په چوکاټ کې دوام لري او له ښاریانو غوښتنه شوې چې د وسایطو د کارولو پر مهال له ځان سره قانوني اسناد ولري، څو له قانوني ستونزو سره مخ نه شي.
د طالبانو د سرحدونو، قومونو او قبایلو چارو وزیر نورالله نوري پر افغانستان د پاکستان وروستیو بریدونو ته په اشاره ویلي، چې د افغانستان په اړه د پاکستان خوبونه پردي دي او پنجاب دې د امریکا او روس په برخلیک د اخته کېدو انتظار وباسي. نوري وايي، پاکستان د ډیورند لپاره جګړه جوړه کړې.
د طالبانو د سرحدونو، قومونو او قبایلو چارو وزیر نورالله نوري د سیاسي چارو له شنونکو، متنفذینو او د پوهنتون له استادانو سره په ناسته کې د یادې ډلې او پاکستان ترمنځ وروستیو شخړو ته په اشاره ویلي، چې «کومه ماته یې امریکا او پخواني شوري اتحاد ته ورکړې، پنجاب دې یې هم انتظار وباسي».
د طالبانو د سرحدونو او قبایلو چارو وزیر پر ډیورنډ کرښه اغزن تار پر سینه له کش شوي تاره سره پرتله کړ او ویې ویل، چې دا نه شي زغملی.
نوري وویل، « پاکستان کوښښ کوي چې جګړه به جوړ کړو، ناټو او ملګري ملتونه به راشي، چې په څه مو جګړه ده، په اغزن تار، راځه دا نیم یې ستا او نیم یې زما. داسې نه شي کېدای، دا به هغه حکومت کولای شوای، چې غلام و، نن حکومت ازاد دی، دی دې دا خوبونه نه ویني، خو دده هدف همدغه دی».
نوري زیاته کړې چې پر ځمکني ډګر یې امریکایانو ته هم سبق ورکړی، روسانو ته یې هم سبق ورکړی او پنجاب دې د دغه سبق انتظار باسي.
نوموړي زیاته کړې، چې د افغانستان په اړه د پاکستان خوبونه پردي او د پیسو لپاره دي.
یاد طالب وزیر دغه څرګندونې پرداسې مهال کړې، چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ له تېرو څو میاشتو راهیسې شخړه دوام لري او د د روانې شخړې پرمهال پاکستان د کابل او کندهار په ګډون پر ځینو لایتونو هوايي بریدونه هم وکړل او دواړو لوریو څو ځله پر ډیورنډ کرښه مخامخ جګړه هم کړې ده.
د طالبانو او پاکستان ترمنځ د شخړې هوارۍ لپاره د قطر، ترکیې، سعودي عربستان په منځګړیتوب ناستې هم شوې دي او دواړو لوري ترمنځ د چین په منځګړیتوب وروستي مذاکرات له اوو ورځو وروسته وړمه ورځ په اورومچي کې پای ته ورسېدل.