د ډونالډ ټرمپ مرستیال د ایران له استازو سره د خبرو لپاره پاکستان ته ورسېد

د هند د بهرنیو چارو وزارت د جمعې په ورځ، په یوه اعلامیه کې، پرته له دې چې د اسراییل نوم واخلي، په لبنان کې د وروستیو بریدونو له امله د ملکي وګړو پر مرګ‌ژوبله اندېښنه ښودلې ده.

په اعلامیه کې د نړۍوالو قوانینو پر مراعات او د هېوادونو د حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا ته پر درناوی ټینګار شوی دی.

د راپورونو له مخې، په لبنان باندې د اسراییل په دوه ورځنیو بریدونو کې له ۲۵۰ څخه ډېر کسان وژل شوي او له ۱۰۰۰ څخه ډېر نور ټپیان دي. دغو پېښو په سیمه کې د جګړې د پراخېدو په اړه سختې اندېښنې راپارولې دي.

په راپور کې راغلي، سره له دې چې د دواړو هېوادونو ترمنځ د اوربند هڅې روانې دي، خو په عملي ډول د هرمز تنګي لاره لا هم بنده ده. د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په دې اړه غبرګون ښودلی او ویلي یې دي چې ایران د دغه تنګي د پرانیستلو په برخه کې «ډېر کمزوری کار کړی» دی.

ټرمپ پر خپلې ټولنیزې پاڼې ټروت سوش) لیکلي، چې دا وضعیت «ناانصافي» او د منل شوي توافق خلاف دی. نوموړي تر دې وړاندې هم خبرداری ورکړی و، چې ایران باید له دغې ستراتېژیکې لارې څخه د تېلو د ټانکرونو د تېرېدو په بدل کې هېڅ ډول مالیه ونه اخلي.

دا ترینګلتیاوې په داسې حال کې زیاتېږي چې ټاکل شوې سبا په اسلام‌اباد کې د دواړو لورو ترمنځ مهمې ډیپلوماټیکې خبرې پیل شي. کارپوهان اندېښنه ښيي چې د هرمز تنګي بندښت او په لبنان کې د بریدونو دوام ښايي د اسلام‌اباد د مذاکراتو پر پایلو منفي اغېز وکړي او په سیمه کې تاوتریخوالی نور هم وغځوي.

په ملګرو ملتونو کې د امنیت شورا غونډې ته د وینا پر مهال، د پاکستان دایمي استازولۍ مرستیال سفیر عثمان جادون وویلي، هېواد یې هیله لري چې په بالکان سیمه کې تلپاتې سوله او ثبات رامنځته شي. د پاکستاني رسنیو د راپور له مخې، نوموړي زیاته کړې چې پاکستان د سیمې د خلکو هوساینې او سوکالۍ ته ژمن دی او د شخړو د حل یوازینۍ لاره ډیالوګ ده.

دا په داسې حال کې ده چې د پاکستان پلازمېنه اسلام اباد د امریکا او ایران ترمنځ د مذاکراتو کوربتوب کوي او د مذاکراتو لپاره سخت امنیتي تدابیر نیول شوي دي.

پر همدغه مهال وال‌سټریټ ژورنال ورځپاڼې راپور ورکړی، چې د ایران د پارلمان د مشر محمد باقر قالیباف په مشرۍ پلاوی له امریکا سره د اوربند په تړاو د خبرو په موخه د پاکستان پلازمېنې اسلام‌اباد ته رسېدلی دی.

د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي له خبریالانو سره په خبرو کې ویلي، چې اوکراین تېره میاشت منځني ختیځ ته له ۲۰۰ څخه ډېر کارپوهان لېږلي، تر څو د ایراني بې‌پیلوټه الوتکو د مخنیوي په برخه کې له دغو هېوادونو سره خپله تجربه شریکه کړي.

نوموړي ویلي، چې اوکرایني متخصصینو په بریالیتوب سره د ایران لرې واټن ویشتونکي ډرونونه راغورځولي دي.

زېلېنسکي زیاته کړې:«موږ د ایراني ډرونونو د ویشتلو لپاره له خپلو مدافع وسایلو کار واخیست او ومو ښودله چې د داسې پایلو لاسته راوړل سیستماتیکو حل لارو، په ځانګړې توګه د الکترونیکي جګړې برخې ته اړتیا لري».

د زېلېنسکي په وینا، اوکراین لا دمخه له سعودي عربستان او قطر سره امنیتي تړونونه لاسلیک کړي او له متحده عربي اماراتو سره هم یوې هوکړې ته رسېدلی دی.

نوموړي ویلي، چې په دغو پراخو همکاریو کې اوکراین ته د تېلو او ډیزلو د اکمالاتو موضوع هم شامله ده.

هغه ته نږدې کسانو د جمعې په ورځ (د وري ۲۱مه) افغانستان انټرنشنل- پښتو ته ویلي، چې نقیب الله اخګر په جلاوطنۍ کې هم د بشري حقونو په ملاتړ فعالیتونه کول او زیانمنو خلکو لپاره یې د عدالت غږ پورته کاوه.

نوموړی له ۲۰۲۳کال راهيسې په پاکستان کې اوسېده. اخګر تر دې وړاندې په ۲۰۲۱کال کې د ۴۹ ورځو لپاره طالبانو زنداني کړی و. هغه ته نږدې کسان وایي، چې افغانستان ته په ستنېدو به یو ځل بیا هغه او کورنۍ یې د طالبانو له‌خوا له جدي ګواښ سره مخ شي.

له بل پلوه په اسلام‌اباد کې یوشمېر افغان فعالانو له نړۍوالې ټولنې او د بشري حقونو له ملاتړو ادارو غوښتي، چې له ګواښ سره د مخ افغان فعالانو د جبري اېستلو او نیونو مخه ونیسه.

ځینو افغان مدني فعالانو د نوم نه ښودلو په شرط ویلي: «اوس تر بل هر وخت زیاته اړتیا ده چې د نقیب‌الله اخگر غږ واورېدل شي؛ هغه غږ چې کلونه یې د نورو لپاره پورته کاوه، نن خپله ملاتړ، یووالي او بېړنیو اقداماتو ته اړتیا لري».