جمعیت اسلامي په هرات کې د ناڅرګنده وسله‌والو له لوري د ملکي وګړو وژنه «ترهګري» بللې

د بلخ ولایت لپاره د طالبانو د رسنیو دفتر د جمعې په ماخوستن (د وري ۲۱مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې دواړو لورو د حیرتان بندر له لارې د ۲۴ ساعته سوداګرۍ او د توکو د لېږد رالېږد په تړاو هم بحث کړی دی.

له پاکستان سره تر سوداګریزو اړیکو بندیدو وروسته طالبانو او افغان سوداګرو خپله ډېره تکیه د منځنۍ اسیا پر هېوادونو کړې ده.

د رسمي شمېرو له مخې، په تېر یوه کال کې د حیرتان بندر له لارې له ازبکستان سره د افغانستان سوداګري په بې‌سارې ډول ډېره شوې ده.

اتمر په خپله اېکس پاڼه کې د ملګرو ملتونو او د بشري حقونو بنسټونو ته په خطاب کې ویلي، چې د دې خونړۍ پېښې د عاملانو د عدلي تعقیب په برخه کې همکاري وکړي.

طالبانو د جمعې په ورځ د هرات په انجیل ولسوالۍ کې په یوه وسله‌وال برید کې د لږ تر لږه ۷ ملکي وګړو د وژل کېدو او ۱۳ نورو د ټپیان کېدو او همداراز د دې پېښې په تړاو د یوه مشکوک کس د نیول کېدو پخلی کړی دی. خو تر اوسه دې ډلې د دې پېښې د عاملانو په اړه نور جزییات نه‌دي ورکړي.

د یادونې وړ ده، چې تر اوسه هېڅ یوې ډلې د دغې پېښې مسوولیت نه‌دی منلی.

مقاومت جبهې د جمعې په ماخوستن (د وري ۲۱مه) د یوې اعلامیې په خپرولو سره په هرات کې «هدفي وژنې» په کلکه غندلي او دا پېښه یې د ترور او وحشت خپرولو د هغې سیستماتیکې پالیسۍ دوام بللی، چې طالبانو په تېرو دوو لسیزو کې پرې تکیه کړې او اوس د دوی د ملګرو ترهګرو ډلو پر عادي چلند بدله شوې ده.

دغه جبهه زیاتوي: «د داسې جنایتونو ترسره کېدل، د هغې امنیتي خلا او ژور کړکېچ مستقیمه پایله ده، چې پر هېواد د طالبانو له نامشروع واکمنۍ وروسته خپره شوې ده».

دغې ډلې د قربانیانو له کورنیو سره د خواخوږۍ په څرګندولو سره له بشري حقونو او نورو نړیوالو سازمانونو څخه غوښتنه کړې، چې د حقیقت موندونکو پلاوو په استولو سره، د دې «بشري ضد جنایت» د مستندولو لپاره خپلې هر اړخیزې څېړنې سمدستي پیل کړي.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت وايي، چې د جمعې په ماسپښین د هرات د انجیل ولسوالۍ په یو تفریحي سیمه کې د ناپېژانو وسله‌ والو په ډزو کې ۷ کسان مړه شوي او ۱۳ نور ټپیان دي. طالبانو ویلي، چې د یو شمېر ټپیانو روغتیايي وضعیت د اندېښنې وړ دی.

تر اوسه هېڅ یوې ډلې د دغې پېښې مسوولیت نه‌دی منلی.

د سرچینو په وینا، د جمعې ورځې مازیګر په شاوخوا ۵نیمو بجو ډیورند کرښې ته څېرمه د پکتیکا برمل ولسوالۍ ډنګر لیډ سیمه کې د طالبانو او پاکستاني عسکرو تر منځ نښته وشوه.

تر اوسه په دغو نښتو کې د احتمالي اوښتې مرګ ژوبلې او زیانونو په تړاو څه نه‌دي ویل شوي.

همدا راز ویل شوي، چې پاکستاني عسکرو پر یادې ولسوالۍ د ډیورنډ کرښې له هغې غاړې څخه د ډیسي توپ ۷مرمۍ هم توغولي دي.

د سرچینو په وینا، د سهار په شپږ بجو هم د پکتیکا پر شکین ولسوالۍ د پاکستاني عسکرو له لوري د توپ درې مرمۍ توغول شوي چې د طالبانو د امنیه قومندانۍ د ودانۍ تر څنګ لګېدلي دي.

سرچینو زیاته کړې، چې هم‌مهاله پاکستاني عسکرو د هاوان ۱۲ مرمۍ د همدې ولسوالۍ د انګور اډې پر لوري توغولي دي. په دغو بریدونو کې هم د مرګ ژوبلې او زیان خبر نه دی ورکړل شوی.

سرچینې وایي، چې طالبانو او پاکستاني ځواکونو تېره شپه لس بجې د پکتیکا په تروې ولسوالۍ کې هم سره نښته کړې، خو تلفات نه‌لري. طالبانو همدا راز ویلي، چې د دوی ډرون الوتکو د پاکستاني پوځ ځینې هدفونه هم په نښه کړي دي.

د افغانستان انټرنشنل-پښتو د موندنو له مخې،پاکستان پر همدې ولسوالۍ د توپ ۱۰مرمۍ هم ویشتي چې دوه دوکانونه او د ملکي‌ وګړو دوه کورونه یې زیانمن کړي دي.

دا بریدونه داسې مهال دي، چې تېره اونۍ د طالبانو او اسلام‌اباد ترمنځ د چین په ارومچي کې مذاکرات وشول او دواړو لورو یادې خبرې اترې مثبتې وبللې، خو د افغانستان انټرنشنل- پښتو دغه تازه موندنې په ډاګه کوي، چې کړکېچ لا هم روان دی.

تر دې وړاندې، د کډوالۍ نړیوال سازمان ویلي وو، چې سېلابونو په بېلابېلو ولایتونو کې ټولټال ۵۷۰۰ کورنۍ اغېزمنې کړې دي.

پروان ولایت کې د طالبانو د پېښو د مدیریت رییس عبدالعظیم افضلي هم ویلي، د چهارشنبې او پنجشنبې په ورځو کې شپږ کسان هغه مهال مړه شول چې د دوی د کورونو چتونه پرې راولوېدل.

په افغانستان کې وروستیو مرګونو سېلابونو نه یوازې خلکو ته یې ځاني تلفات اړولي، بلکې پراخ مالي زیانونه یې هم اړولي دي.

د راپورونو له مخې، د سلګونو کورونو او کرنیزو ځمکو د بشپړې او جزوي ویجاړېدو تر څنګ، لسګونه کیلومتره سړکونه هم زیانمن شوي او د تګ راتګ لارې یې هم تړلې دي.