د طالبانو د مشر په فرمان؛ ښاروالۍ مکلفې دي پر لاس پلورونکو د پېژندګلوۍ وړیا کارتونه ووېشي

د دغه کمېسیون د راپور له مخې؛ دغه کډوال د ننګرهار د تورخم، د کندهار د سپین بولدک، د هرات د اسلام‌کلا او د نیمروز د ورېښمو پله له لارې ستانه شوي دي. راپور زیاتوي، له دې ډلې ۵۹۷ کورنۍ د تورخم له لارې، ۸۲کورنۍ د سپین بولدک له لارې، ۴۴ کورنۍ د ورېښمو پله له لارې، او ۸کورنۍ د اسلام‌کلا له لارې افغانستان ته ستنې شوې دي.

د یاد کمېسیون د معلوماتو پر بنسټ؛ راستنو شویو کورنیو سره د اړتیا وړ مرسته هم شوې ده.

دا په داسې حال کې ده چې د وروستیو راپورونو له مخې؛ پاکستان کې د نفوسو د ثبت ادارې سرچینو «ده نېشن» ورځپاڼې ته ویلي، چې هره ورځ شاوخوا له ۵۰۰ تر ۶۰۰ پورې افغان کډوال یوازې د چمن له لارې افغانستان ته په جبري توګه ستانه کېږي. د پاکستاني چارواکو په وینا؛ تراوسه له ۲ مېلیونو ډېر افغان کډوال له دغه هېواده اېستل شوي دي.

په همدې حال کې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري حقونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بېنېټ خبرداری ورکړی، چې د افغان کډوالو اېستل هغوی د بشري حقونو د سرغړونو له جدي ګواښ سره مخ کوي.

دغه کډوال وایي، د خوراکي توکو او نورو لومړنیو اړتیاوو کمښت هم د دوی ژوند له جدي ننګونو سره مخ کړی دی. یوه افغان کډواله فجر افغان وایي، په پنډغالي کې پاکو اوبو او خوړو ته لاسرسی محدود دی او د وروستیو ورښتونو له امله یې ستونزې لا پراخې شوې دي.

100%

نوموړې زیاتوي، چې په پاکستان کې زېږېدلې او د شپږم ټولګي زده‌کوونکې ده؛ خو افغانستان ته د ستنېدو په صورت کې د خپلو زده‌کړو د دوام په اړه اندېښنه لري.
بلخوا یو بل افغان کډوال وقار افغان وایي، چې له تېرو څلورو ورځو راهیسې په دغه پنډغالي کې افغانستان ته د تګ په تمه دی؛ خو د ګڼې ګوڼې له امله ورته د اوسېدو ځای نه‌دی برابر شوی او اړ شوی، چې له خپلې کورنۍ سره د پنډغالي څخه بهر پاتې شي. هغه زیاتوي، چې د ورښتونو له امله یې ستونزې لا پسې زیاتې شوې دي.

100%

نوموړی وایي، چې په پاکستان کې یې خپل کار او روزګار له لاسه ورکړی او ځکه چې کلونه مخکې دغه هېواد ته تللی و؛ اوس په افغانستان کې هم د پاتې کېدو لپاره مناسبه سرپناه نه‌لري.

په دغه پنډغالي کې مېشت افغان کډوال له نړۍوالو بنسټونو، د پاکستان له حکومت او د طالبانو له چارواکو غوښتنه کوي، چې په دواړو خواوو کې ورته لازمې اسانتیاوې برابرې کړي. څو ورځې وړاندې هم په دغه پڼډغالي کې مېشتو افغانانو د اسانتیاوو د کمښت او اداري بې‌نظمۍ له امله لاریون کړی و.

100%

د پاکستاني چارواکو په وینا؛ تر اوسه تر ۲ مېلیونو ډېر افغان کډوال له دغه هېواده اېستل شوي دي. دوی ویلي، چې په دغه پنډغالي کې د بېرته ستنېدونکو کورنیو لپاره د لنډمهالې استوګنې اسانتیاوې هم برابرې شوې دي.

تر دې وړاندې د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ اعلان کړی و، زرګونه افغانان چې کلونه یې په پاکستان کې ژوند کړی، د زیاتېدونکو فشارونو، محدودو پالیسیو، د ژوند د خرابېدونکي وضعیت او په ځینو مواردو کې د جبري اېستلو له امله هره ورځ له پاکستان نه افغانستان ته ستنېږي.

په همدې حال کې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري حقونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بېنېټ خبرداری ورکړی، چې د افغان کډوالو اېستل هغوی د بشري حقونو د سرغړونو له جدي ګواښ سره مخ کوي.

هغه ټینګار کړی، چې پاکستان باید خپلو نړۍوالو ژمنو ته ژمن پاتې شي او د هغو کسانو له جبري ستنولو ډډه وکړي چې له ګواښ سره مخ دي.

حضرت عمر زاخېلوال د جمعې په ماخوستن (د وري ۲۱مه) په خپله اېکس‌پاڼه د هرات په انجیل ولسوالۍ کې پر عامو وګړو د ناڅرکندو وسله‌والو له لوري خونړی برید غندلی او هغه یې «زړه بوږنونکې فاجعه» او «بشري جنایت»بللی دی.

هغه زیاته کړې: «هیله ده، چې د پېښې عاملین په چټکه شناسايي او د خپلو اعمالو پر سزا ورسیږي».

څلورو وسله‌والو څه ډول هراتیان په نښه کړل؟ | افغانستان انټرنشنل پښتو

د یادونې وړ ده، چې د جمعې په ورځ (د وري ۲۱مه) د هرات د انجیل ولسوالۍ په یوه تفریحي پارک کې ناپېژندو وسله‌والو پر شیعه‌ګانو ډزې وکړې او په پایله کې یې د طالبانو په وینا، ۷ کسان وژل شوي او ۱۳ نور ټپيان دي، خو ځایي خلکو د وژل او ټپيانو شمېر تر دې لوړ بلل دی.

پاکستانۍ رسنیو ویلي، دغه کورنۍ له ۲۰۲۱ کال راهیسې په پېښور کې درېیم هېواد ته د تګ په موخه شپې او ورځې تېروي.

د دغې کورنۍ وکیل سیف‌الله محب کاکاخېل بیا افغانستان انټرنشنل- پښتو ته ویلي، د ډېریو افغانانو قضیې په درېیمو هېوادونو کې روانې دي او په وینا یې، که دوی د پاکستاني پولیسو له لوري نیول او اېستل کېږي، په افغانستان کې یې ژوند له جدي ګواښ سره مخ کېږي.

نوموړي له اېستل کېدو سره د مخ افغان کورنۍ عریضې ته په اشارې ویلي، دمګړۍ په پاکستان کې ډېری مېشتو افغانانو د افغانستان له تېر نظام سره کار کړی او د بېرته اېستل کېدو په صورت کې له جدي ګواښ سره مخ کېږي.

پاکستان په دې وروستیو کې د افغانانو د نيولو او د اېستلو بهير چټک کړی، خو د بشري حقونو مدافعین اندېښنه څرګندوي، چې په پاکستان کې مېشت افغانان که بېرته افغانستان ته واستول شي، نو هلته به یې ژوند له جدي خطرونو سره مخ شي.

وکیل کاکاخېل ويلي، محکمې د یادې افغان کورنۍ په عریضه یو موقتي حکم صادر کړی او چارواکي یې تر بل امر پورې د یادې افغان کورنۍ پرضد له اقداماتو څخه منع کړي دي.

هغه زیاته کړې، اوس به دولتي چارواکي په دې اړه خپل ځواب محکمې ته وړاندې کړي او تر هغې وروسته به عملي اقدامات کېږي.