جعفر مهدوي: ډیورنډ فرضي کرښه ده او د استعمار میراث دی

د قزاقي رسنۍ «ریل نیوز» د راپور له مخې، دا موضوع په استانه کې د اورکاډي د همکاریو سازمان غونډې په څنډه کې یاده شوې ده.

په راپور کې راغلي، چې په دغه غونډه کې د قزاقستان د ملي اورګاډي شرکت د بورډ مشر، تالغات الدیبرګنوف د طالبانو د ټولګټو چارو وزارت د اورکاډي برخې مرستیال محمد اسحاق سره لیدلي.

دواړو لورو د اورګاډي په برخه کې د دوه‌اړخیزو همکاریو پر پراختیا، د توکو پر لېږد او د بنسټیزو پروژو د پرمختګ په اړه خبرې کړې دي.

د چارواکو په وینا، د دواړو هېوادونو ترمنځ د اورګاډي لېږد په چټکۍ سره زیات شوی دی. یوازې د ۲۰۲۶کال په لومړیو دریومیاشتو کې دا اندازه د ۷۷سلنې په زیاتوالي سره یو میلیون ټنو ته رسېدلې ده.

راپور زیاتوي چې د صادراتو او ترانزیټ کچه هم لوړه شوې ده. له قزاقستان څخه افغانستان ته د غلو، اوسپنیزو فلزاتو، کیمیاوي موادو، معدني سرې او اوړو صادرات زیات شوي دي.

په ځانګړې توګه، افغانستان ته د قزاقستان د اوړو صادرات ۲۹۱زره ټنو ته رسېدلي چې د تېر کال د همدې مودې په پرتله ۳۷سلنه زیاتوالی ښيي.

سره له دې چې قزاقستان د طالبانو اداره په رسمیت نه پېژني، خو له افغانستان سره یې اقتصادي اړیکې پراخې ساتلې دي.

همداراز، قزاقستان پلان لري چې د ۵۰۰میلیونه ډالرو په لګښت د تورغونډۍ – هرات د اورګاډي کرښه جوړه او فعاله کړي، چې دا به د سیمې د سوداګرۍ او ترانزیټ لپاره مهم ګام وي.

د یاد وزارت ویاند همایون افغان، ویلي چې دا قرارداد د سې شنبې په ورځ، د دې وزارت د پالیسۍ او پروګرامونو مرستیال مولوي عبدالرحمن قانت او د یوه خصوصي شرکت ترمنځ لاسلیک شوی دی.

د وزارت د خبرپاڼې له مخې، دا قرارداد د ۱۵ کلونو لپاره د هر ټن په بدل کې د ۱۵۰۰ افغانیو حق الامتیاز په بیه ترسره شوی، او شرکت به مکلف وي چې د نافذه قوانینو، د کانونو د طرزالعمل او خپلو ژمنو سره سم فعالیت وکړي.

همداراز، ویل شوي چې قراردادي شرکت به د رویالټي تر ورکړې سربېره، د ټولنیزو خدماتو او د چاپېریال ساتنې په برخه کې هم خپلې ژمنې پوره کوي او شاوخوا ۱۲۵ کسانو ته به د کار زمینه برابره کړي.

د هلمند د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور ریاست د خبرپاڼې له مخې، یاده ځمکه د یو شمېر کسانو له لوري په غیرقانوني توګه لاندې شوې وه.

د خبرپاڼې له مخې، د دغې قضیې په تړاو دوه کسان هم نیول شوي دي.

ځایي مسوولینو د ځمکو د غصب د مخنیوي او د دولتي شتمنیو د ساتنې په برخه کې د جدي اقداماتو ډاډ ورکړی دی.

د راپور له مخې، برید د برمل ولسوالۍ اړوند د پتاوګي کلي پر محمودیه منځني ښوونځي شوی، چې له امله یې د یاد ښوونځي ودانۍ، درسي وسایل او د برېښنا سولر سیستم ته زیان رسېدلی دی.

د راپور له مخې، دا پېښه نن د سې شنبې په ورځ شوې ده.

تر اوسه د دغه برید په اړه د پاکستان له لوري رسمي غبرګون نه دی څرګند شوی.

د کاپیسا په تګاب ولسوالۍ کې سرچینو نن د سې شنبې په ورځ، د غويي پر لومړۍ نېټه وویل، چې ددغه ولایت د طالبانو پر والي احسان الله بریال مازیګر مهال چاودنه شوې ده.

په دې چاودنه کې د یو کس د ټپي کېدو راپورونه ور کړل شوي دي.

ځايي اوسېدونکو د افغانستان انټرنشنل خبریال ته وویل، چې چاودنه ډېره ځواکمنه وه او له چاودنې وروسته طالبان دې مدرسې څوک نږدې نه پرېږدي.

یو عیني شاهد افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د طالبانو پر والي چاودنه د اوداسه کولو پرمهال شوې ده.

تر اوسه د طالبانو چارواکو د پيښې په اړه کوم غبرګون نه دی ښودلی.

د طالبانو د کاپیسا والي احسان الله بریال چې په حاجي قاري بریال مشهور دی ددغه ولایت د تګاب ولسوالۍ اوسېدونکی دی.