په سوات کې وسه والو ۳ کسان په ډزو وژلي دي

نواز شريف نن د سه شنبې په ورځ يوې غونډې ته په وينا کې وویل، چې ايا خېبرپښتونخوا کې خلک ارامه ساه اخلي؟ ايا هلته بنسټيزې اسانتياوې شته؟ او که هلته د زده کړو، عامې روغتيا، درملو او ترانسپورت په برخه کې تشې ادعاوې کيږي.

هغه زياته کړه، خېبرپښتونخوا کې د تحریک انصاف په واکمنۍ او ادعاو باندې ټول خلک خبر دي.

هغه ويلي، هلته ځمکنی وضعيت بدل دی ځکه پرې د پوښتنو راولاړولو حق لري.

خېبرپښتونخوا کې ډیری خلک د تحریک انصاف ګوند له حکومت څخه شکايت کوي، چې د مرکز له خوا ورته پوره پيسې نه ورکول کیږي.

د پوځ د معلوماتو له مخې، وحيدالله چې د تحريک طالبان پاکستان له مهمو قوماندانانو څخه و او د «تر ټولو مطلوبو کسانو» په نوملړ کې شامل و، د دوی ځواکونو له خوا وژل شوی دی.

د پاکستان پوځ پرته له دې چې نور جزییات وړاندې کړي، ادعا کړې چې امنيتي ځواکونو په دغو دواړو عملياتو کې د يوې لويې پېښې مخه نيولې ده. د پاکستان لومړي وزير شهباز شريف د دغو عملياتو د ترسره کولو له امله له پوځ څخه مننه کړې ده.

په يوه بله پېښه کې، د يکشنبې په ورځ، د وري په ۳۰مه نېټه، د پاکستان دوه سرحدي سرتېري هغه مهال ووژل شول چې نامعلومو موټرسایکل سپرو وسله‌والو په بنو ولسوالۍ کې پرې ډزې وکړې. د پاکستان د پوليسو په وينا، دغه ځواکونه په يو ځايي بازار کې په پېرودلو بوخت وو چې بريدګرو ناڅاپه پرې ډزې وکړې.

بريدګر له ډزو وروسته له سيمې تښتېدلي دي.

خېبر پښتونخوا د افغانستان څخه د امريکايي ځواکونو له وتلو وروسته د وسله‌والو بريدونو د پام وړ زياتوالی ليدلی دی. د رسمي شمېرو له مخې، دغه ایالت په تېر کال کې تر ټولو ډېرې امنيتي پېښې ثبت کړې دي او زرګونه وسله‌وال د پوځ د عملياتو پر مهال وژل شوي دي.

اپریدي د یکشنبې په ورځ د مردان ښار په یوې غونډه کې وویل، په هغه درې کلنه دوره کې چې عمران خان واک کې و، امنیت ټینګ و، خو وروسته یو ځل بیا د دولت د پالیسیو د بدلون له امله ناامني زیاته شوه.

هغه ادعا وکړه چې د همدې ناکامو پالیسیو له امله بیا ترهګري پراخه شوه او هڅه وشوه چې وسله‌وال بیا منظم او بیا پوځي عملیات ترسره شي، خو ده د دې کار مخالفت کړی دی.

اپریدي ټینګار وکړ، چې تل به د عمران خان له دریځونو ملاتړ کوي او زیاته یې کړه چې د هغه د حکومت له نسکورېدو وروسته په پاکستان کې سیاسي او اقتصادي وضعیت خراب شوی دی.

نوموړي د اقتصاد په اړه وویل، چې پخوا پورونه ۵۱ټریلیون روپۍ وې، خو اوس ۸۱ټریلیون ته رسېدلي، د سون توکو بیې لوړې شوي، بېکاري زیاته شوې او خلک له سختو اقتصادي ستونزو سره مخ دي.

هغه وویل چې عمران خان له عدلي سیستم څخه هیله له لاسه ورکړې او اوس د خلکو عدالت ته سترګې په لار دی.

اپریدي په پای کې وویل، چې دوی چمتو دي او که عمران خان امر وکړي، نو په لنډ وخت کې به اسلام‌اباد ته ورشي او د هغه لارښوونې به عملي کړي.

د جرګې یوه مشر او د پاکستان د جماعت اسلامي سیمه ییز مشر صاحبزاده هارون رشید د یکشنبې په ورځ له رسنیو سره په خبرو کې وویل چې دوی له دوو کلونو راهیسې د باجوړ د امنیت د ټينګښت لپاره هڅې کوي، خو لاهم په سیمه کې امن نه دی راغلی.

نوموړي زیاته کړه چې په باجوړ کې خلکو څو ځله لاریونونه او امن جرګې کړې، خو د عملیاتو او د ملکي وګړو د وژل کېدو مخنیوي ته حل لاره نه ده موندل شوې.

د هارون رشید په وینا، د روانې اونۍ په وروستیو کې د امنیتي ځواکونو او وسله والو ترمنځ د سمسئ په سیمه کې نښته شوې چې یو څلور کلن ماشوم پکې وژل شوی. سیمه ییزو خلکو ادعا کړې چې دغه ماشوم د امنیتي ځواکونو په عملیاتو کې وژل شوی دی.

تر دې پېښې وروسته د باجوړ ټولو سیاسي ګوندونو احتجاج وکړ او د باجوړ-پېښور لویه لاره یې تړلې وه. وروسته د ځایي ادارې او جرګې غړو له خبرو اترو وروسته لاره بېرته پرانېستل شوه.

څلور ورځې وړاندې د باجوړ په لغړی سیمه کې پر یوه ملکي کورد هاوانم رمۍ لګېدلې وه چې درې کسان، یوه ښځه او یو ماشوم، پکې وژل شوي او دوه نور ټپیان شوي وو.

د سیمې خلکو ویلي، دغه ګولۍ له افغانستان څخه راغلې وه، خو افغان طالبانو تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.

قومي امن جرګې اعلان کړی چې که دا ځل هم له دولت سره له خبرو وروسته امن ټينګ نه شو، نو پراخ او پرېکنده احتجاج به وکړي چې "ټوله نړۍ به یې وویني".

ددوی په وینا، د احتجاج ځای به وروسته اعلان شي، خو دا احتجاج به تر هغه روان وي چې په باجوړ کې امن نه وي راغلی.

صاحبزاده هارون رشید غوښتنه کړې چې د هغو دولتي کارکوونکو پر ضد دې قانوني اقدام وشي، چې د ملکي تلفاتو سبب شوي دي.

باجوړ له کونړ سره پر کرښه پروت دی او د طالبانو او پاکستان ترمنځ د وروستیو نښتو له امله دواړو غاړو ته ملکي وګړي قرباني شوي دي.

د قبایلي جرګې یو بل مشر ملک ګل کریم خان تور ولګاوه چې پرون ځینې دولتي او غیر دولتي عناصر کورونو ته ننوتل او هلته یې غلا وکړه، چې د باجوړ د خلکو بې عزتي یې کړې ده.

هغه وویل، «د دې لپاره چې څومره غندنه وشي، کافي نه ده».

د چارواکو په وینا، شاوخوا ۲۷ دولتي ښوونځي چې په بازار زخه خیل، لوی شلمان، پاسد خیل او باچا مېنه سیمو کې موقعیت لري، له څو اونیو تړل کېدو وروسته به بېرته د زده کوونکو پرمخ پرانیستل شي.

د خیبر ولسوالۍ د پوهنې مدیریت وايي، د ښوونځیو د بیا پرانیستلو خبرتیا لا د پنجشنبې په ورځ خپره شوې وه، خو د جمعې، شنبې او یکشنبې د رخصتیو له امله دا بهیر دوشنبې ته پاتې شو.

سیمه ییز چارواکي زیاتوي، چې د میټرک زده کوونکو لپاره د کھرغالي او پاسد خیل سیمو ته یو بدیل امتحاني مرکز جوړ شوی و، چې زده کوونکي خپلې ازموینې پر وخت ور کړای شي.

دا مهال په خیبر پښتونخوا کې د میټرک ازموینې روانې دي.

د مارچ په پیل کې د طالبانو او پاکستان ترمنځ پر ډیورنډ کرښه د نښتو له امله دواړو خواوو ته یو شمېر خلک له خپلو سیمو بېخایه شول، چې په سرحدي ولسوالیو کې ښوونځي هم ورسره وتړل شول.

د خیبر اړوند بازار زخه خیل، لوی شلمان، پاسد خیل او باچا مېنه سیمو کې ۲۷ دولتي ښوونځي تړل شوي وو. د خیبر د چارواکو په وینا، د وضعیت خرابوالي له امله خلکو ته د سیمې پرېښودو ویل شوي وو او ډېرې کورنۍ لنډي کوتل او نورو سیمو ته تللې وې.

د خیبر پښتونخوا سیمه ییزې ادارې ټینګار کړی چې د امنیتي وضعیت ښه کېدو سره به ښوونځي بېرته عادي حالت ته راشي. دا ګام د زده کوونکو د زده‌کړو د دوام لپاره اخیستل شوی دی.