تېره میاشت په ایران کې سیاسي اعدامونه د تېر کال په پرتله څلور برابره زیات شوي

د راپور له مخې، دغو وسله‌والو د «جیش‌العدل» په نوم ډلې پورې اړه درلوده چې هڅه یې کوله د پاکستان له پولې څخه د ایران راسک سیمې ته ننوځي.

راسک ولسوالۍ د ایران په سوېل ختیز کې د سیستان او بلوچستان ولایت سرحدي ولسوالۍ ده، چې مرکز یې د راسک ښار دی.

د دې سیمې خلک بلوچ او اهل سنت دي او له پاکستان سره پوله لري.

جیش العدل ډلې له دې وړاندې هم په راسک سیمه کې پر ایراني ځواکونو ګڼ بریدونه کړي دي.

علي وزیر د مارچ میاشتې پر ۱۶مه نېټه په حیدراباد کې وروسته له هغه بېرته ونیول شو، چې د سېند عالي محکمې یې په یوه بله قضیه کې د خوشې کېدو حکم کړی و.

نوموړی اوس هم بندي دی او پر هغه تور دی چې د دولتي بنسټونو پر وړاندې یې خلک «کرکې او پاڅون» ته هڅولي دي.

د بښنې نړیوال سازمان د سېند د اعلی وزیر په ادرس په یوه لیک کې ویلي، چې د علي وزیر پر ضد له ۲۰۲۰ کال راهیسې لسګونه جعلي قضیې ثبت شوې او نوموړی باید سملاسي خوشې شي.

یاد سازمان ویلي، چې دا کړنې د پښتنو د حقونو، په ځانګړې توګه د جبري لادرکه کېدو او تبعیض پر وړاندې د علي وزیر د غږ د خاموشه کولو لپاره کېږي.

یاد سازمان په زندان کې د علي وزیر د ناسم روغتیايي وضعیت په اړه هم اندېښنه ښودلې او د نوموړي د وکیلانو له قوله یې ویلي، چې د شکرې او د زړه ناروغۍ له امله د هغه د سترګو لید په کمېدو دی.

یاد سازمان د پاکستان له حکومت څخه غوښتنه کړې، چې علي وزیر سملاسي خوشې کړي او پر هغه لګول شوي ټول تورونه دې لغوه کړي او همدارنګه نوموړي ته په زندان کې د روغتیايي خدمتونو ترڅنګ له کورنۍ او خپلوانو سره د لیدنې اجازه ورکړل شي.

احتجاح کوونکو په دې اړه ویلي:« که موږ د خدیجې په تېښته غلي پاتې شو؛ نو سبا زموږ د ټولو مېندې او خویندې به د دغه جبر ښکار شي».

د دوی په وینا؛ له تېر یو کال راهیسې بلوڅانې په جبري توګه ورکېږي او هره ورځ ښځې ترۍ تم کېږي. بل لور ته د بلوچستان د کورنیو چارو وزارت ویاند بابر یوسفزي په دې اړه وويل، چې د بولان پوهنتون د طب او روغتیايي علومو زده‌کړیاله د «ترهګرو» د ملاتړ او اسانتیاوو برابرولو په تور نیول شوې او له حکومت سره يې د «ترهګرو» د ملاتړ او همکارۍ روښانه شواهد شته.

نوموړي وويل، چې د اسنادو او شواهدو ترلاسه کېدو وروسته یاده روغتیاپاله څارل شوې او د قانون له مخې يې پر ضد ګام اخیستل شوی. نوموړي زیاته کړه، چې یاده روغتیاپاله بندخونې ته لېږدول شوې او تر نيونې ورورسته د هغې کورنۍ ته خبر ورکول شوی دی.

دغه سازمان ډونالډ ټرمپ او د ملګرو ملتونو سرمنشي‌ ته د نړۍ د بې‌ځایه شویو افغانانو په استازیتوب یو پرانیستی لیک لېږلی. دوی زیاته کړې، چې زیانمنونکي افغانان باید د سیاسي غبرګونونو، زور زیاتي یا بې‌‌ځایه کېدو قرباني نه‌شي.
راپورونه ښيي، په قطر کې شاوخوا ۱۱۰۰ افغانان چې له ۴۰۰ څخه ډېر یې ماشومان دي له یاد وضعیت سره مخ کېدای شي. نوموړي سازمان ټینګار کړی: «بې‌ځایه شوي افغانان باید د ټولیزې سزا، سیاسي فشار یا پر نیمایي لار د پرېښودو قرباني نه‌شي».
دوی وایي، هغه افغان متحدین چې د امریکا د ماموریتونو د ملاتړ له امله یې پراخ ګواښونه منلي؛ باید اوس د ناامنه ستنېدو، بل کړکېچ ته د لېږد یا ناروښانه وضعیت سره مخ نه‌شي.

دغه سازمان ویلي، چې کانګو ته لېږد د خوندیتوب بدیل نه‌دی؛ ځکه کانګو په خپله د نړۍ تر ټولو لویو بې‌ځایه کېدو له کړکېچونو سره مخ هېواد دی. د دوی په خبره؛ د طالبانو تر واک لاندې افغانستان لاهم د ځورونې، ظلم او د ښځو او نجونو پر وړاندې د سختو محدودیتونو له امله پېژندل کېږي او دغه ستنېدنه به د دوی په خوښه نه‌وي.

د یاد سازمان مشر اشرف حیدري وايي: «له پراخو ګواښونو سره، سره دغه افغانان د امریکا ترڅنګ ودرېدل. امریکا له هغوی سره ژمنه کړې ده. دغه ژمنه باید اوس د خوندي او بېړنۍ بیا مېشتېدو له لارې په امریکا کې پوره شي نه دا چې هغوی طالبان ته پرېښودل شي، یا په زور بېرته ولېږدول شي، یاهم کانګو ته انتقال شي او یا دې په ناروښانه حالت کې پرېښودل شي».

د سوریې دولتي خبري اژانس لیکلي، چې شرع د محمد بن سلمان له مېلمه‌پالنې مننه وکړه او ویې ویل: «په یاده لیدنه کې مو د همکاریو د پیاوړتیا، د اقتصادي او پانګونې شراکتونو د پراختیا پر لارو چارو بحث وکړ. همدارنګه مو د سیمې او نړۍ تحولاتو او پر سیمه‌ییز امنیت او ثبات یې اغېزې وڅېړلې».

د ۲۰۲۴کال په ډسمبر میاشت کې د بشارالاسد رژیم تر نسکورېدو وروسته د سعودي او سوریې اړیکې پراخې شوې دي. احمد شرع د ۲۰۲۵کال په پیل کې سعودي عربستان د خپل لومړني بهرني سفر لپاره وټاکه.

محمد بن سلمان پر سوریې د امریکا د بندیزونو په لرې کولو کې مرسته وکړه، چې د ډونالډ ټرمپ او الشرع د لیدنې لپاره یې لاره هواره کړه.