د طالبانو د کابل ښاروال او د هند شارژدافیر د ښاري مدیریت پر «بریالیو تجربو» غږېدلي

د طالبانو د مخابراتو وزارت د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د یادې ډلې د مخابراتو وزیر حمدالله نعماني د ترکیې د ترک ساټ دولتي شرکت له مسوولانو سره انلاین ناسته کړې او د افغانستان د ډیجټلي حکومتولۍ په تړاو یې خبرې کړې دي.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې د طالبانو د مخابراتو وزیر د برېښنايي حکومتولۍ په برخه کې د ترکیې همکاري اړینه بللې او په یاده برخه کې یې له ترکیې څخه د تجربو شریکولو غوښتنه کړې ده.

د طالبانو د مخابراتو وزارت ویلي، چې د ترک ساټ دولتي شرکت د برېښنايي حکومتولۍ په برخه کې له افغانستان سره د خپلو تجربو شریکولو ډاډ ورکړی دی.

طالبانو په داسې حال کې له ترکیې څخه د برېښنايي حکومتولۍ په برخه کې د همکارۍ غوښتنه کړې ده، چې تېر کال دددې ډلې ټولې دولتي وېب‌پاڼې هېک شوې او د طالبانو یو لړ مهم او پټ سندونه ترې خپاره شول.

سازمان د پنجشنبې په ورځ، د غویي پر درېیمه په یوه اعلامیه کې ویلي، چې یوه ښځینه خبریاله له خپلې کورنۍ سره یو ځای په جبري ډول افغانستان ته شړل شوې، په داسې حال کې چې دوه نور خبریالان لا هم د پاکستاني پولیسو په بند کې دي.

دغه سازمان د امنیتي دلایلو له امله د نیول شویو خبریالانو نومونه نه افشا کوي، خو وایي چې دغه وضعیت په پاکستان کې مېشت ټول افغان خبریالان له جدي ګواښ سره مخ کړي دي.

د افغانستان د رسنیو ملاتړ سازمان له پاکستاني حکومت او امنیتي ادارو غوښتي، چې د نړیوالو قوانینو او د کډوالو د اصولو په رڼا کې د افغان خبریالانو له نیولو او ځورونې لاس واخلي. یاد سازمان ټینګار کوي چې خبریالان مجرمان نه دي، بلکې د حقیقت د رسولو مسوولیت لري.

سازمان دغه راز غوښتنه کړې چې بندیان شوي خبریالان دې ژر تر ژره خوشې شي.

راپورونه ښيي چې یوه ښځینه خبریاله که څه هم د قانوني سفر اسناد او د بل هېواد ویزه لري، خو لا هم د پاکستاني پولیسو له خوا نه ده خوشې شوې او د کډوالو یوه پنډغالي ته لېږدول شوې ده.

دغه سازمان وایي چې د خبریالانو او د هغوی د کورنیو جبري شړل هغوی له جدي امنیتي ګواښونو سره مخ کوي او دا عمل د کډوالو د نړیوالو حقونو له کنوانسیونونو سره په ټکر کې دی.

همدارنګه له ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ، د خبریالانو د خوندیتوب نړیوالو بنسټونو او د بشري حقونو له سازمانونو غوښتنه شوې چې په پاکستان کې د افغان خبریالانو د خوندیتوب لپاره عملي ګامونه واخلي او پر پاکستان فشار زیات کړي چې د افغان خبریالانو د امنیت ډاډ ورکړي.

په نورستان کې د طالبانو د والي ویاند فریدون صمیم ویلي، چې د کونړ ولایت د غازي اباد ولسوالۍ له رینګ کلي څخه د نورستان ولایت د کامدېش ولسوالۍ تر کمفو پورې د سړک جوړلو چارې پیل شوې.

نوموړي ویلي، چې د سړک اوږدوالی ۲۹ کیلومتره دی او ۵۰۰ میلیونه افغانۍ لګښت پرې راځي.

فریدون صمیم ویلي:« د یاد سړک د سروې چارې د والي په حضور کې ترسره شوې وې چې اوس یې د جوړېدو چارې پیل شوې. د سړک جوړېدو لپاره له داخلي بودجې څخه ۵۰۰ میلیونه افغانۍ ځانګړې شوې دي. په پروژه کې پنځه پلونه او استنادي دیوالونه هم شامل دي».

ځايي خلک سړک جوړېدو ته خوښ دي او وايي، د یادې پروژې په بشپړېدو سره به د کامدېش د خلکو ستونزې حل شي.

خو دغه سړک داسې مهال جوړیږي، چې د کونړ له ناړۍ څخه کامدیش او برګمټال ته تللې لاره د اوږدې مودې لپاره د پاکستاني ځواکونو د ډزو له امله بنده شوې وه. دغه لار د چترال او نورستان د قومي مشرانو له جرګې وروسته پرانېستل شوه، خو ویل کیږي طالبان لا هم خپلو پخوانیو پوستو ته نه دي ورغلي.

د طالبانو تر واک تر کنټرول لاندې باختر اژانس ویلي، چې د نوي دویم لین سړک په جوړیدو سره به د کونړ غازي اباد ولسوالي د نورستان له کامدېش او برګمټال ولسوالیو سره ونښلي.

طالبانو وړاندې کامدېش او برګمټال ولسوالیو ته د چورلکو له لارې خواړه او درمل انتقال کړل.

یادې ټولنې د پنجشنبې په ورځ، د غويي پر درېیمه وویل، چې دغه تمویل به له افغاني سرې میاشتې ټولنې سره د خلکو د نغدي ملاتړ په برخه کې مرستندویه تمام شي او د هغوی بیړنیو اړتیاوو ته به ځواب ووایي.

د ټولنې په وینا، دغه راز پر سیلاب ځپلو به خیمې، کمپلې او د کور نور وسایل ووېشل شي.

په دې مرسته کې د حفظ الصحې کڅوړې، پاکو اوبو ته لاسرسی او لومړني روغتیايي خدمات هم شامل دي.

یادې ټولنې ویلي، چې دغه تمویل د سره صلیب او سرې میاشتې د نړیوال فدراسیون د بیړني غبرګون له ځانګړي صندوق سره د اروپايي ټولنې د عمومي مرستو یوه برخه ده.

اروپايي ټولنه په افغانستان کې د بشري مرستو له سترو تمویلوونکو څخه ده.

دې ټولنې سږ کال له ۱۶۲ میلیونو یورو څخه زیاتې مرستې د بشري شریکانو لپاره ځانګړې کړې دي. تر دې مخکې یې۲۵۰ زره یورو د هغو خلکو لپاره ورکړي وو چې د جګړو له امله بې‌ځایه شوي دي.

اروپايي ټولنې په تېرو کلونو کې کابل ته نږدې ۵۰ بشري الوتنې هم تنظیم کړې دي او سږ کال تر اوسه درې الوتنې شوې دي او شاوخوا ۲۷۰ ټنه غذایي مواد یې انتقال کړي دي.

د فرانسې خبري اژانس راپور ورکړی دی، چې په سرحدي سیمو کې د طالبانو او پاکستان ترمنځ د جګړې له امله د ملکي کورونو ترڅنګ ښوونځي هم سخت زیانمن شوي، چې له امله یې زرګونه ماشومان له زده کړو بې‌برخې شوي دي.

د راپور له‌مخې، په کونړ کې ډیری کلي له ماشومانو خالي شوي او د جګړې له امله ځايي ښوونځي په کنډوالو بدل شوي.

یوازې په کونړ ولایت کې شاوخوا ۲۲ ښوونځي زیانمن شوي او بیارغونې ته اړتیا لري.

په کونړ کې د یو ښوونځي مدیر محمد امین شاکر وايي: «د یوه ښوونځي د مدیر په توګه ماته ژړا راځي، هغه ماشومان چې په خپلو درسونو بوخت وو، کورسونه یې ویل، خپل درسونه یې تعقیبول او له تعلیمه برخمن وو، هغوی نن له تعلیم نه بې برخې دي. اوس ښوونځی له خاورو سره خاورې دی».

د یادې شخړې له امله زرګونه کسان هم بې‌ځایه شوي او دا مهال د کونړ سیند په غاړو کې په دېرو بدو شرایطو کې ژوند کوي.

بېځایه شوی محمد نبي ګجر وايي: «ماشومان مو له زده کړو بې برخې شول، خلک بې‌ځایه شول، بې‌کوره شول، اوس په خیمو کې په ډېر بد وضیعت کې ژوند کوو».

په کونړ کې یاد بې‌ځایه شوي کسان له نړیوالې ټولنې څخه د مرستې غوښتنه کووي.

د عصمت الله په نوم یو بې‌ځایه شوی وايي:« یوه نیمه میاشت کېږي، موږ په دې بد وضعیت کې دلته ناست یو، نړیوال زموږ هیڅ پوښتنه نه کوي.»

یوناما ویلي، چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ د شخړې د پیل راهیسې سلګونه ملکیان وژل شوي دي.

دا په داسې حال کې ده، چې اسلام اباد ادعا کوي، چې طالبان د دوی د مخالفو ډلو ملاتړ کوي او پناه یې ورکړي ده، خو افغان طالبان دغه ادعا ردوي.