طالبانو له قزاقستاني چارواکو سره د چاپیریال ساتنې په برخه کې د همکاریو په تړاو خبرې کړي

یاد خوځښت د جمعې په ورځ (د غويي ۴مه) د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي، په پاکستان کې مېشت افغان کډوال له ډېرو ستونزو لکه، شړلو، توقیف او د ژوندانه له سختو شرایطو سره مخ دي. د شورا رهبرۍ ټینګار کړی، چې ملګري ملتونه او نور د بشري حقونو نړۍوال سازمانونه باید د افغان کډوالو وضعیت ته جدي پاملرنه وکړي او د هغوې د ځورونې مخه ونیسي.

شورا زیاته کړې، چې دا موضوع یوازې د افغانانو لپاره نه، بلکې د سولې او ثبات لپاره یو نړیوال مسوولیت ګڼل کېږي او باید د هر انسان د حقونو دفاع په منصفانه ډول وشي. د شورا په باور، افغان کډوال باید د نړۍ په کچه د بشري حقونو تر چوکاټ لاندې وپېژندل شي او د ژوند په ټولو برخو کې د برابرۍ فرصتونه ولري.

په اعلامیه کې همداراز ویل شوي، چې د افغان کډوالو ستونزې یوازې پاکستان یا افغانستان پورې محدودې نه‌دي، بلکې دا یوه نړیواله مساله ده، چې باید د نړیوالو ټولنو له خوا په ګډه حل شي. شورا له ټولو نړیوالو سازمانونو غوښتي، چې د افغان کډوالو د بشرپالنې په برخه کې خپلې هڅې زیاتې کړي او د یوه پایداره حل لارې په لټه کې شي.

په اعلامیه کې ټینګار شوی، چې افغان کډوال باید وکولای شي په درناوي سره خپل ژوند پرمخ یوسي او نړیواله ټولنه دې د هغوی د حقونو د خوندي کولو لپاره عملي اقدامات وکړي. دا غوښتنې په داسې حال کې مطرح کېږي چې په پاکستان کې مېشت افغان کډوال له سختو شرایطو، شړلو او ناقانونه نیونو سره مخ دي او د بشري حقونو فعالان هم ورته اندېښمن دي.

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې د جمعې په ورځ (د غويي ۴مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، دغه لس کسیز پلاوی به له چینايي سوداګرو سره د دوه اړخیزو سوداګریزو اړیکو د پراختیا په تړاو خبرې وکړي.

په خبرپاڼه کې راغلي، دغه پلاوی به همداراز له چینايي چارواکو سره د افغان سوداګرو لپاره د اسانتیاوو د برابرولو او د ګډو پانګونو د جلب په تړاو هم خبرې وکړي.

د خبرپاڼې له‌مخې، یاد پلاوی به له چینایي سوداګرو سره هم بېلابېلې غونډې ولري.

د یادونې وړ ده، چې افغان سوداګر له پاکستان سره د هر ډول سوداګرۍ له بندېدو وروسته د چین، ایران او منځنۍ اسیا د هېوادونو په ګډون د سوداګریزو چارو لپاره د بدیلو لارو د موندلو او پراخولو په هڅه کې دي.

د قزاقستان په پلازمېنه استانه کې یو شمېر افغان زده‌کړیالانو د جمعې په ورځ (د غويي ۴مه) په قزاقستان کې د «استانه سیمه‌ییزې ایکولوژیکي» غونډې په څنډه کې د طالبانو د چاپېریال ساتنې له رييس مطیع‌الحق خالص سره په کتنه کې په دغه هېواد کې د اقامت او روزنیزو سرچینو ته د لاسرسي په تړاو خپلې ستونزې مطرح او د حل غوښتنه یې وکړه.

هغوی همداراز له فراغت وروسته په هېواد کې د کاري زمینې د برابرېدو غوښتنه هم وکړه.

د طالبانو د چاپېریال ساتنې ادارې د جمعې په ورځ (د غويي ۴مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، مطیع‌الحق خالص په دې کتنه کې د افغان زده‌کړیالانو له لوري د ملي هویت په ساتنې سره هغوی وهڅول چې له رامنځته شویو ښوونیزو فرصتونو په اغېزناکه توګه استفاده وکړي.

خو په خبرپاڼه کې د یاده زده‌کړیالانو د ستونزو د حل په تړاو هېڅ هم نه‌دي ویل شوي.

د یادونې وړ ده، چې د تېر نظام له رانسکورېدو او د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته په بهر کې پر لوړو زده‌کړو بوخت افغان محصلین د ویزو په ګډون له ګڼو ستونزو سره مخ دي.

د کانادین نورث اکاډمۍ په وینا، دا غونډه د دوی د روانو اکاډمیکو فعالیتونو یوه برخه ده چې د مدني ټولنې، بشري حقونو د فعالانو او اکاډمیکو شخصیتونو په ګډون جوړېږي. یو ګډونوال چې نه یې غوښتل نوم یې واخیستل شي، افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د پراخو نیوکو وروسته اکاډمۍ پرېکړه کړې چې د اېل‌جي‌بي‌ټي فعاله «مهره صاغري» بېرته غونډې ته راوبولي، هغه فعاله چې مخکې یې د جنسیتي پېژندنې له امله شتون لغوه شوی و.
د اکاډمۍ نوی نوملړ ښيي چې ۲۱ تنه څېړونکي، فعالان، د پوهنتون استادان او پخواني چارواکي غونډې ته بلل شوي دي. په نوي نوملړ کې ځینې پخواني ویناوال لرې شوي او نوي کسان ورزیات شوي دي، خو اکاډمۍ د دې بدلونونو لامل نه دی روښانه کړی.

په بلل شویو کسانو کې سید اشراق حسیني، میرزا محمد یارمند، عبدالمنان دهزاد، زلمی نشاط، حمیدالله مفید، عباس بصیر، جبار اریایي، لعل محمد دراني، صمد کرمند، فرنګیس سوګند، سحر ایوبي، خدیجه امین او عاطفه وثیق شامل دي.

د کا ناډین نورث اکاډمۍ تر دې وړاندې ویلي وو چې د یوې ټرانس‌جنډر ویناوالې د شتون پر سر نیوکې د دې لامل شوې چې د رغنده علمي بحثونو فضا ګډوډه شي. د دې غونډې د بحث اصلي موضوعات په افغانستان کې سیاسي کړکېچ، د اساسي قانون نشتوالی، د بشري حقونو سرغړونې، د نجونو پر زده کړو بندیز او اقتصادي بحران بلل شوي دي.

پخوانۍ سناتورې او د دوستم بنسټ مشرې راحله دوستم د ترکیې په انقره کې یوې ناستې پر مهال ویلي، چې طالبان له‌خوا په شمال او شمال‌ختیځو سیمو کې د خلکو جبري بې‌ځایه کول او د هغوی د ملکیتونو غصبول یوه تنظیم شوې هڅه ده.

په ورته مهال د کار او ټولنیزو چارو پخواني وزیر بشیر احمد تینج افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې طالبان په فاریاب کې د قومي بې‌ځایه کېدو په لټه کې دي، چې ښايي دا چاره د خلکو او ان د ځینو ځايي طالبانو له توند غبرګون سره مخ شي.

همدارنګه د فاریاب پخواني والي نقیب‌الله فایق ادعا کړې چې طالبانو په قرمقول او دولت‌اباد کې د پېژندپاڼو وېش او د ځمکو د وېش پروګرام پیل کړی، چې پر بنسټ یې نویو کسانو ته له ۵۰ تر ۱۰۰ جریبه ځمکه ورکول کېږي. نوموړی وایي، په دغو سیمو کې د «زرګونو پاکستاني کډوالو» د مېشتولو راپورونه هم ورکړل شوي دي. د فایق په وینا، طالبان غواړي څړځایونه پر ځانګړو ډلو ووېشي او په شمال کې قومي جوړښت بدل کړي.

د پېژندپاڼو د مدیر نیول کېدل

په اندخوی ولسوالۍ کې سرچینو افغانستان انټرنشنل ته تایید کړې چې د نفوسو د احوالو د ثبت یو ځايي طالب چارواکی وروسته له هغه نیول شوی او میمنې ته لېږدول شوی، چې غیر سیمه‌ییزو کسانو ته یې د پېژندپاڼو له ورکړې ډډه وکړه. همدا راز راپورونه وایي چې د قوش‌تپې کانال په پروژه کې هم هغو کسانو ته ځمکې او تذکرې ورکول کېږي چې ځايي اوسېدونکي یې «پاکستاني کډوال» بولي.

بشیر احمد تینج خبرداری ورکړی چې که دا لړۍ دوام ومومي، په راتلونکو ورځو کې به ولسي اعتراضونه نور هم زیات شي.

که څه هم د جمعې د لمانځه له امله نن لاریون نه دی شوی، خو تمه کېږي چې په نږدې ورځو کې به لویې اعتراضي غونډې وشي. طالبانو تر اوسه د دغو تورونو په اړه څه نه دي ویلي.