د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي له پاکستان نه مسکو ته لاړ

بلانش وویل چې داسې ښکاري شکمن کس ښايي د ولسمشر په ګډون د ادارې پر کارکوونکو د برید نیت درلود. هغه زیاته کړه چې شکمن کس په احتمالي ډول له لاس انجلس نه د اورګاډي له لارې شیکاګو او بیا واشنګټن ته تللی و.

ټاکل شوې ده چې شکمن کس به د دوشنبې په ورځ په فدرالي محکمه کې پر فدرالي مامور د برید، د وسلې د کارولو او د فدرالي مامور د وژنې د هڅې په تورونو تورن شي.

هغه وویل چې تر اوسه معلومه نه ده چې دا پېښه له ایران سره کوم تړاو لري او که نه.

د راپورونو له مخې، شکمن کس د کالیفورنیا اوسېدونکی شاوخوا ۳۱ کلن سړی دی. د هغه د مخینې په اړه ډېر معلومات نه دي خپاره شوي، خو پر ټولنیزو شبکو پوسټونه ښيي چې ښايي ښوونکی و.

د تسنیم خبري اژانس د راپور له مخې، یاد کس چې عامر رامش په نوم یاد شوی، د ایران په جنوب ختیځ کې د ترهګرۍ ضد عملیاتو پر مهال نیول شوی و او وروسته پرې د وسله‌وال بغاوت، بمي چاودنو او کمینونو په ګډون د ګڼو تورونو له مخې قضیه ثبت شوې وه.

ایراني چارواکي وایي، نوموړی د هغو بریدونو په ترسره کولو تورن و چې د پوځ او امنیتي ځواکونو پر موټرو او سرتېرو ترسره شوي وو.

جیش العدل،یوه افراطي سني وسله‌واله ډله بلل کېږي چې د ایران په سیستان او بلوچستان ولایت کې فعالیت لري، او دغه سیمه د هېواد له تر ټولو بې‌وزلو سیمو څخه ګڼل کېږي.

د نړۍ یو شمېر مشرانو د سپینې ماڼۍ د خبریالانو د مېلمستیا پر مهال د ډزو له پېښې وروسته په خپلو غبرګونونو کې دا پېښه غندلې او د ټرمپ او نورو ګډونوالو د خوندي پاتې کېدو هرکلی یې کړی دی.

د اسراییلو لومړي وزیر بنیامین نتانیاهو ویلي، هغه او مېرمن یې د ټرمپ پر وړاندې د برید پر هڅې “سخت حیران” شوي دي. نوموړي زیاته کړې چې د ولسمشر او لومړۍ مېرمنې د خوندي پاتې کېدو له امله “ارام” دي او د ټپي پولیس افسر د ژر رغېدو هیله یې څرګنده کړې ده.

د هند لومړي وزیر نریندرا مودي هم ویلي، خوښ دی چې ټرمپ، لومړۍ مېرمن او مرستیال ولسمشر له پېښې روغ وتلي دي. هغه ټینګار کړی: «تاوتریخوالی په ډیموکراسۍ کې ځای نه لري او باید په کلکه وغندل شي.»

اروپایي سیاستوالې کایا کالاس ویلي، دا د خوښۍ ځای دی چې د غونډې ټول ګډونوال خوندي دي، خو زیاته کړې یې ده چې «سیاسي تاوتریخوالی په ډیموکراسۍ کې هېڅ ځای نه لري» او هغه پېښه چې باید د ازادې رسنۍ د درناوي لپاره وای، باید د وېرې په صحنه بدله نه شي.

د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف بیا دا پېښه “اندېښمنوونکې” بللې او ویلي یې دي چې د ټرمپ او نورو ګډونوالو د خوندي پاتې کېدو خبر یې د ډاډ وړ دی. نوموړي د ټرمپ د دوامدار خوندیتوب هیله هم څرګنده کړې ده.

دا غبرګونونه په داسې حال کې راځي چې د واشنګټن په یوه هوټل کې د یادې مېلمستیا پر مهال یو وسله‌وال کس ډزې وکړې، خو د امنیتي ځواکونو د چټک غبرګون له امله لوړپوړي چارواکي خوندي پاتې شول او بریدګر ونیول شو.

د دغې پېښې وروسته، یو ځل بیا د سیاسي تاوتریخوالي او د عامه شخصیتونو د امنیت په اړه اندېښنې زیاتې شوې دي.

په اسټرالیا کې د افغانستان سفارت په خپله ایکس پاڼه کې د اسټرالیا او نیوزیلنډ د سرتیرو د یاد ورځې په مناسبت پیغام خپور کړی او ویلي یې دي چې د هغو کسانو درناوی کوي چې د افغانستان په ماموریت کې یې دنده ترسره کړې ده.

په پیغام کې ویل شوي چې په افغانستان کې د ماموریت پر مهال ۴۱ اسټرالیایي او ۱۰ نیوزیلنډي سرتېري وژل شوي او د هغوی قربانۍ د درناوي وړ دي.

سفارت زیاته کړې چې «د هغوی قربانۍ په درناوي سره یادېږي» او د یادونې په توګه یې د #LestWeForget هشتګ هم کارولی دی.

دا څرګندونې په داسې حال کې شوې دي چې هر کال د اسټرالیا او نیوزیلنډ خلک د “انزاک ورځې” په نوم د خپلو سرتېرو یادونه کوي او د جګړو په بهیر کې د هغوی خدمتونه او قربانۍ ستايي.

د سویس هوايي شرکت دغه الوتکه چې له ډیلي څخه زوریخ ته روانه وه، د الوتنې پر مهال له اضطراري پېښې سره مخ شوې ده.

چارواکي وايي، د الوتکې د پورته کېدو پر مهال د انجن په یوه برخه کې ناڅاپي تخنیکي ستونزه رامنځته شوه چې له امله یې اور ولګېد. د پېښې له امله شپږ مسافر ټپیان شوي او روغتون ته لېږدول شوي دي، خو د چارواکو په وینا د هغوی وضعیت د درملنې لاندې دی او نور مسافر په خوندي ډول له الوتکې ایستل شوي دي.

هندي چارواکو د پېښې په اړه پلټنې پیل کړې دي او ویلي یې دي چې د عملې چټک غبرګون د احتمالي لویې فاجعې مخه نیولې ده.