د شمالي کوریا مشر د روسیې پر دوامداره ملاتړ ټینګار وکړ

ټرمپ دا څرګندونې د سي بي ایس شبکې په۶۰ دقیقې په خپرونه کې کړې دي. هغه په دې مرکه کې هغه کس چې د سپینې ماڼۍ د خبریالانو د مېلمستیا پر مهال یې برید کړی و، «ډېر ناروغ انسان» وباله او زیاته یې کړه چې یاد کس «لومړی یو سخت مذهبي عیسوی و، خو وروسته د مذهب ضد شو او په شخصیت کې یې ډېر بدلونونه راغلي وو.»

د دې پوښتنې په ځواب کې چې څومره اندېښمن شوی و، ټرمپ وویل چې اندېښنه یې نه درلوده او زیاتوي: «زه ژوند درک کوم. موږ په یوې لېونۍ نړۍ کې ژوند کوو».

هغه د خپلې مېرمنې ملانیا ټرمپ د غبرګون په اړه هم وویل چې نه غواړي ووایي هغه وېرېدلې وه، ځکه خلک نه خوښوي چې داسې یادونه وشي، خو ټینګار یې وکړ چې په داسې حالت کې هر څوک وېرېږي. د هغه په وینا، ملانیا ښايي ژر درک کړې وه چې پېښه عادي نه ده او وضعیت جدي دی.

ټرمپ زیاته کړه،چې د پېښې له رامنځته کېدو وروسته یې مېرمن ډېره خواشینې ښکارېده.

د شمالي کوریا دولتي رسنۍ د دوشنبې په ورځ (د غويي ۷مه) ویلي، د روسیې د دفاع وزیر اندري بلوسوف په مشرۍ یو روسي پلاوی د هغو شمالي کوریايي سرتېرو په ویاړ د جوړ شوي څلي د پرانېستې په مراسمو کې د ګډون لپاره شمالي کوریا ته تللی، چې د روسیې په کورسک سیمه کې له اوکرایني ځواکونو سره په جګړه کې وژل شوي وو.

کیم‌جونګ‌اون په دې کتنه کې وویل: «د شمالي کوریا حکومت به له خپل حاکمیت، ځمکنۍ بشپړتیا او امنیتي ګټو څخه د دفاع په برخه کې د روسیې له پالیسیو بشپړ ملاتړ ته دوام ورکړي».

شمالي کوریا وروسته له هغه چې له روسیې سره یې د دوه اړخیز دفاع تړون لاسلیک کړ، نږدې ۱۴ زره سرتېري په کورسک کې د روسي ځواکونو ترڅنګ جګړې ته واستول.

د شمالي کوریا د دولتي رسنۍ په وینا، دواړو لورو د دوه اړخیزو اړیکو پر لا پراختیا هم ټينګار کړی دی.

د یادونې وړ ده، چې روسیې د ۲۰۲۲ په فبرورۍ کې پر اوکراین بریدونه پیل کړل او د هغه هېواد د نږدې پنځمې برخې له نیولو سربېره لا هم د دواړو لورو تر منځ جګړه روانه ده.

د یورواسټاټ د معلوماتو له مخې، په ۲۰۲۵کال کې شاوخوا ۳۶۱زره او ۳۲۵د پناه غوښتنې غوښتنلیکونه په اروپايي ټولنې په غړو هېوادونو کې په مثبت ځواب منل شوي دي، چې دا شمېر د ۲۰۲۴کال په پرتله نږدې ۲۰سلنه کمښت ښيي.

د راپور له مخې، جرمني له څه باندې ۱۰۳زره منل شویو غوښتنو سره تر ټولو ډېر پناه غوښتونکي منلي او د ټولو مثبتو پرېکړو شاوخوا ۲۹سلنه برخه یې خپله کړې ده. ورپسې هسپانیا او فرانسه په دویم او درېیم مقام کې دي.

د معلوماتو له مخې، افغان پناه غوښتونکي د ۲۷سلنې ونډې سره د ملاتړ ترلاسه کوونکو په سر کې ځای لري. تر هغوی وروسته دوینزویلا وګړي له ۱۶سلنې، او د سوریې او اوکراین وګړي هر یو له ۵سلنې سره په راتلونکو کتارونو کې راغلي دي.

په راپور کې همداراز ویل شوي چې د «فرعي ملاتړ» په برخه کې تر ټولو ډېر کمښت ثبت شوی، چې دا ډول ملاتړ عموماً د جګړه ځپلو سیمو خلکو ته ورکول کېږي او د تېر کال په پرتله نږدې ۵۰سلنه راکم شوی دی.

سره له دې، افغان پناه غوښتونکي لا هم د هغو ډلو له جملې څخه دي چې د منلو لوړه کچه لري او د پناه غوښتنې د ارزونې په دواړو پړاوونو، یعنې لومړني ارزونه او استیناف کې، د مخکښو ملیتونو په کتار کې پاتې دي.

محمد محقق د یکشنبې په ورځ (د غويي ۶مه) له یوې ایرانۍ رسنۍ سره په مرکه کې ویلي، طالبانو په دې سختو شرایطو کې له ایران څخه ملاتړ ونشو کړای، خو د ایران پر وړاندې هم دریځ نیونه به طالبانو ته ډېره درنه تمامه شي.

محقق زیاته کړې: «په دې مرحله کې به طالبان له ایران څخه ملاتړ ونه‌شي کړای او پر وړاندې یې هم نه‌شي درېدلی، ځکه دا ساده کار نه‌دی. پایلې لري، ژیوپولیتیکې پایلې لري».

محقق د افغانستان او ایران تر منځ ګډه پوله ۱۰۰ کیلومتره ګڼي، په داسې حال کې چې د دواړو هېوادونو تر منځ ګډه پوله څه باندې ۹۰۰ کیلومتره ده او ډیورند کرښه ۲۴۰۰ کیلومتره ګڼي، په داسې حال کې چې دغه کرښه څه باندې ۲۶۰۰ کیلومتره دی.

د نوموړي په وینا، افغانستان تر ډېره له پاکستان او ایران سره په کرښه او پولې وصل دی او اوس چې طالبان له پاکستان سره دښمني لري او که ایران هم د ځان مخالف کړي، نو پر طالبانو به رڼا ورځ توره شپه شي.

هغه ویلي: «که دوی [طالبان] د ایران پر وړاندې دریځ ونیسي او یا د امریکا په ګته کار وکړي، دې ته هم اندېښمن دي، چې پاکستان خو ورسره مخالف دی او که ایران هم مخالف شي بیا نو رڼا ورځ پرې توره شپه کېږي».

محقق باوري که طالبان د ایران پر وړاندې او د امریکا په ګټه کوم کار وکړي، نو ښايي «په پټه» یې داسې وکړي چې مقابل لوری «حساس» نه‌کړي.

د نوموړي دغه څرګندونې په داسې حال کې دي، چې د طالبانو او ایران تر منځ اړیکې د ډيپلوماټيکو او سفیرانو په کچه دي یعنې په کابل کې د ایران او په ایران کې د طالبان سفارتونه فعال دي او همداراز د دواړو هېوادونو تر منځ سوداګري په نورمال حالت کې روانه ده.

بلانش وویل چې داسې ښکاري شکمن کس ښايي د ولسمشر په ګډون د ادارې پر کارکوونکو د برید نیت درلود. هغه زیاته کړه چې شکمن کس په احتمالي ډول له لاس انجلس نه د اورګاډي له لارې شیکاګو او بیا واشنګټن ته تللی و.

ټاکل شوې ده چې شکمن کس به د دوشنبې په ورځ په فدرالي محکمه کې پر فدرالي مامور د برید، د وسلې د کارولو او د فدرالي مامور د وژنې د هڅې په تورونو تورن شي.

هغه وویل چې تر اوسه معلومه نه ده چې دا پېښه له ایران سره کوم تړاو لري او که نه.

د راپورونو له مخې، شکمن کس د کالیفورنیا اوسېدونکی شاوخوا ۳۱ کلن سړی دی. د هغه د مخینې په اړه ډېر معلومات نه دي خپاره شوي، خو پر ټولنیزو شبکو پوسټونه ښيي چې ښايي ښوونکی و.