تادین خان: زه نه پوهېږم چې طالبان د افغان ملت د دفاع او امنیت لپاره څه پلان لري او که نه

حامد کرزي نن دوشنبه، د غويي پر ۷مه په اېکس کې ولیکل، چې په دغو بریدونو ملکي وګړو او ملکي تاسیساتو ته زیان رسېدلی او د کونړ پر سیدجمالدین افغان پوهنتون د برید په پایله کې ګڼ شمیر هیوادوالو ته مرګ ژوبله اوښتې ده.

کرزي زیاته کړې، چې د لومړنیو راپورونو له مخې، په دغو بریدونو کې د اسعداباد پوهنتون په نښه شوی او یو شمیر محصلان هم ټپیان شوي دي.

هغه دا یادونه هم کړې، چې په نورو سیمو کې پر ښوونځیو د پاکستان پخوانیو بریدونو هم افغان ماشومان له زده کړې محروم کړي دي.

کرزي دا بریدونه د پاکستان د پالیسۍ یوه برخه وګڼله چې په افغانستان کې د زده کړې او پرمختګ بنسټونه کمزوري کړي او له نړیوالې ټولنې یې وغوښتل چې د دې کړنو په وړاندې غبرګون وښيي.

هغه له ملګرو ملتونو وغوښتل چې د دغو بریدونو جدي پلټنه وکړي او ویې غندي او سملاسي یې د بندولو لپاره اقدام وکړي.

د کرزي په پیغام کې ویل شوي چې د افغانستان پر خلکو، خاورې او ملي تاسیساتو د پاکستان پوځي بریدونه باید ودرول شي او ملګري ملتونه مسوولیت لري چې دا مساله تعقیب کړي.

هغه ټینګار کړی، چې د دې بریدونو دوام به په افغانستان کې ملکي وګړو او د زده کړې راتلونکي ته جدي زیان ورسوي.

په کونړ کې سیمه ییزو سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د پاکستان پوځ د ولایت په مرکز اسد اباد کې په مختلفو سیمو او همدارنګه د سید جمال الدین افغان پوهنتون باندې د توپونو بریدونه کړي دي، چې په پایله کې یې اووه تنه وژل شوی او ۷۵ نور ټپیان دي.

دوی چې د امنیتي اندېښنو له امله یې د نوم نه ښودلو غوښتنه کړې، وایي چې د بیان ازادي په شدیده توګه محدوده شوې او که د پاکستان د جګړې او بریدونو په اړه هر ډول معلوماتي خبر یا تبصره ولیکي نو له جدي پایلو سره مخ کېدای شي.

یو خبریال وویل: «دا نن زه د هر څه عیني شاهد یم، خو جرئت نه لرم چې دا معلومات خپاره کړم، ځکه وېره لرم چې طالبان مې نیسي.»

یو بل پخواني خبریال زیاته کړه: «پخوا به مو لږ تر لږه ځینې راپورونه خپرول، خو اوس وضعیت دومره خراب شوی چې حتا ساده خبر هم نشو شریکولی.»

د ټولنیزو رسنیو یو فعال وویل: «موږ ته ښکاره خبرداری راکړل شوی چې که د ناامنۍ یا بریدونو په اړه څه خپاره کړو، له جدي عواقبو سره به مخ شو.»

د دغو سرچینو په وینا، تر دې وړاندې درې د ټولنیزو رسنیو فعالان د طالبانو له خوا نیول شوي او شکنجه شوي وو، چې له امله یې د نورو فعالانو او خبریالانو ترمنځ وېره نوره هم زیاته شوې ده.

دوی زیاتوي چې اوس مهال ډېری خبریالان او فعالان اړ دي چې یا چوپ پاتې شي او یا هم خپل فعالیتونه محدود کړي، څو له احتمالي ګواښونو او تعقیب څخه ځان وژغوري.

تر اوسه طالبانو په دې اړه څه نه دي ویلي.

د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت نن دوشنبه، د غويي پر ۸مه په یوه اعلامیه کې د کونړ د سید جمال الدین افغان پر پوهنتون د پاکستان د پوځ بریدونه بزدلانه، بې رحمه او د اسلامي او نړیوالو اصولو خلاف عمل بللی.

د طالبانو د وزارت په اعلامیه کې راغلي چې دغه توغندیز برید د غويي په اوومه نېټه شوی او شاوخوا ۳۰ تنه محصلان او استادان پکې ټپیان شوي دي. همدارنګه، د پوهنتون ودانیو او شاوخوا سیمو ته پراخ مالي زیان رسېدلی دی.

د طالبانو لوړو زده کړو وزارت ویلي، ددغه وزارت وزیر ندا محمد ندیم د پوهنتون مسوولینو ته لارښوونه کړې چې ټپیان ژر روغتیايي مرکزونو ته ورسوي.

یاد وزارت ټینګار کړی چې د محصلینو، استادانو او علمي مرکزونو د ملاتړ لپاره خپلې ژمنې ته وفادار دی او د پوهنتونونو او دیني جامعاتو د امنیت د تامین لپاره به له ټولو امکاناتو ګټه پورته کوي.

د وروستیو راپورونو له مخې، د پاکستان پوځ د کونړ ولایت په اسعداباد ښار او سرکاڼو ولسوالۍ او د سیدجمالدین پوهنتون پر ودانۍ د توپ او هاوان بریدونه کړي دي.

د روغتون سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې په دغو بریدونو کې لږ تر لږه ۷ کسان وژل شوي او ۷۵ تنه نور ټپیان شوي دي.

یاد بنسټ په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې په دې ناسته کې افغان سیاسي، علمي او فرهنګي شخصیتونو او مدني فعالانو ګډون کړی و.

د ملي مرکې د خبرپاڼې له مخې، په دې غونډه کې ملي مرکه د سولې، پخلاینې او ملي یووالي لپاره مهمه اړتیا ګڼل شوې او د ملبورن ناسته یې د اسټرالیا مېشتو افغانانو د همغږۍ په لور یو مهم ګام بللی دی.

په دې ناسته کې د مشروع نظام او اساسي قانون، قومي نفاق، د بشري حقونو نقض، د ښځو تعلیم او کار محدودیتونو، اقتصادي بحران، بېکارۍ او د مهاجرت پراخېدو په اړه خبرې اترې شوې دي.

یادې مرکې ویلي، چې د حللارو په برخه کې د غونډې ګډونوالو د ملي کچې د خبرو اترو د منظم چوکاټ پر جوړېدو، د سیاسي اجماع لپاره د لارې نقشې پر برابرولو، د لویې جرګې لپاره د زمینې پر رامنځته کولو، د باور او یووالي پر پیاوړتیا او د اقتصادي بنسټونو پر جوړولو ټینګار کړی دی.

همدارنګه د افغان ډیاسپورا پر رول ټینګار شوی او ویل شوي، چې بهر مېشتي افغانان باید د ملي یووالي، ګډ دریځ، نړیوالو ته د افغانانو د غږ رسولو او د ښځو د حقونو د ملاتړ لپاره منظمې هڅې وکړي.

ملي مرکې تر دې وړاندې په لندن، برلین، سکرمنتو، کولن، برمینګهم، هامبورګ، ټورنتو، والسال او فرانکفورت کې هم ورته غونډې کړې دي.

سرچینې وايي، چې په دواړو خواوو کې د سیمې یو شمېر خلک د نښتو له امله بې ځایه شوي دي.

پاکستاني ځواکونو ادعا کړې، چې دغه نښتې بلوچستان ته پر اوښتونکو وسله والو شوې او اته تنه وسله وال یې وژلي دي.

افغان طالبانو تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.