په کونړ کې ځايي سرچینو څو شیبې وړاندې افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې پاکستاني پوځ په مرکز اسعداباد کې پر بېلابېلو سیمو او سیدجمال الدین افغان پوهنتون ددرندو وسلو بریدونه کړي دي. د عیني شاهدانو په وینا دا پېښه مرګ ژوبله هم له ځان سره لري.
طالبانو تر دې دمه د پېښې په اړه غبرګون نه دی ښودلی.
ځايي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل،چې د پاکستاني پوځ په سپین بولدک ولسوالۍ کې پر کلیو د هاوان مرمۍ توغولې دي. د سرچینو په وینا، له دې برید وروسته طالبانو هم غبرګون ښودلی او پر نږدې پاکستاني پوستو یې ډزې پیل کړې دي.
تر دې مهاله د نننۍ نښتو د احتمالي مرګژوبلې په اړه کره معلومات نه دي خپاره شوي خو د سیمې اوسېدونکي وایي، چې د ډزو غږونه لا هم اورېدل کېږي.
سرچینې زیاتوي چې تېره شپه هم د سپین بولدک ولسوالۍ په اوږدو کې د ډیورنډ فرضي کرښې ته څېرمه طالبانو پر پاکستاني پوځیانو «غچاخیستونکی» برید کړی دی.
د معلوماتو له مخې تر دې مخکې تېره ورځ پاکستاني پوځیانو د دوستۍ دروازې ته نږدې یو ځايي مزدور ماشوم په ډزو وژلی و چې د همدې پېښې په غبرګون کې شاوخوا د شپې لس بجې طالبانو د عبدالله کنډک په سیمه کې پر پاکستاني پوځیانو برید وکړ.
د ځايي سرچینو په وینا، په برید کې ۶ پاکستاني پوځیان وژل شوي یو بل ټپي او نیول شوی او د یوه وژل شوي پوځي جسد هم د طالبانو لاس ته ورغلی دی.
پاکستاني چارواکو تر اوسه ددې ادعا په اړه څه نه دي ویلي.
د سیمې اوسېدونکي ویلي، چې له پېښې وروسته سیمې ته امبولانسونه ورغلي خو د طالبانو د احتمالي مرګژوبلې په اړه معلومات نه لري.
طالبانو د غويي د اوومې او اتمې نیټې په مناسبت په یوه پیغام کې د ثور اوومې کودتا کمونیستي یرغل او د ثور اتمه د خدای ستر نعمت ګڼلی. دې ډلې دا هم ویلي، چې د ثور له اتمې نیټې وروسته تنظیمي جګړو او داخلي شخړو د خلکو هیلې په نهیلۍ بدلې کړې.
د طالبانو ویاند د دوشنبې په ورځ په یوه خپاره شوي پیغام کې ویلي چې ۴۸ کاله وړاندې، د ۱۳۵۷ کال د غويي پر اوومه نېټه، د هغه وخت د حکومت پر وړاندې ترسره شوې «کمونیستي کودتا» په افغانستان کې د «کمونیستي یرغل» لپاره زمینه برابره کړه.
د ۱۳۵۷ کال د غويي په ۲۸مه د افغانستان د خلکو ډیموکراتیک ګوند د هغه وخت ولسمشر محمد داود خان حکومت د یوې پوځي کودتا له لارې نسکور کړ. په دې پېښه کې داود خان، د هغه د کورنۍ غړي او ساتونکي په ماڼۍ کې ووژل شول.
د طالبانو په پیغام کې راغلي چې دا کودتا د افغانستان د خاورې د نیولو او د کمونیستي ایډیالوژۍ د تپل کېدو په موخه شوې وه. دوی ټینګار کړی چې افغانانو د شلمې پېړۍ پر مهال په هېواد کې د شوروي «استعماري خوب» د عملي کېدو مخه نیولې ده.
طالبانو د ۱۳۷۱ کال د غويي اتمه یوه تاریخي او ویاړلې ورځ بللې او دا یې د «خدای لوی نعمت» ګڼلی.
دا ورځ د مجاهدینو د بریا له ورځې سره برابره ده، چې د ډاکټر نجیب الله حکومت پکې سقوط وکړ او مجاهدین کابل ته ننوتل.
په اعلامیه کې ویل شوي چې افغانانو هغه مهال هیله لرله چې له ۱۴ کلنې جګړې وروسته به سوله راشي، خو د جهادي ډلو ترمنځ اختلافاتو کورنۍ جګړې رامنځته کړې او دا هیلې یې له منځه یوړې.
طالبانو ویلي چې د دوی تحریک د همدې لپاره رامنځته شوی و، څو یووالی رامنځته کړي، ګډوډي ختمه کړي او یو شرعي نظام جوړ کړي او په وینا یې دا هدف اوس ترلاسه شوی دی.
د یادونې وړ ده چې د غويي اتمه پخوا عامه رخصتي وه، خو د طالبانو له بیا واک ته رسېدو وروسته دا ورځ له رسمي کلیزې څخه لرې شوې ده.
د روسیې دولتي خبري اژانس «تاس» د مسکو د کروکوس تالار د برید په اړه نوي جزییات خپاره کړي دي. په راپور کې ویل شوي، د دغه برید له ترسره کوونکو څخه یو کس چې رجبعليزاده نومېږي؛ د ۲۰۲۴کال په پیل کې د ترکیې په اکسارای ښار کې د افغانستان پاسپورټ ترلاسه کړی و.
په راپور کې راغلي، چې رجبعليزاده د دغه ترهګریز برید له امله په روسیه کې په عمري بند محکوم شوی دی. هغه د ۲۰۲۳کال په نیمایي کې د تاجکستان په یوه بازار کې د داعش خراسان څانګې سره یوځای شوی و.
د قضیې په اسنادو کې ویل شوي، چې د داعش خراسان څانګې غړو سملاسي له هغه سره د موبایل په پېرلو کې مرسته وکړه، د ټېلګرام حساب یې ورته جوړ کړ او ورته یې امر وکړ چې په یوه افراطي چټ ګروپ کې پیغامونه خپاره کړي. وروسته یو کس ورسره اړیکه ونیوله او ورته یې وړاندیز وکړ، چې د داعش یوې ډلې سره د یوځای کېدو لپاره ترکیې ته سفر وکړي.
د څېړنو له مخې؛ دغه بریدګر د «ترهګریزو» بریدونو د ترسره کولو لپاره هر ډول امر ته چمتو و.
د محکمې د اسنادو له مخې؛ هغه د ۲۰۲۴کال په پیل کې د ترکیې اکسارای ښار ته ولاړ، هلته ورته د افغانستان پاسپورټ برابر شو او په یوه داسې اپارتمان کې ځای پرځای کړل شو، چې نور کسان هم پهکې د داعش سره د یوځای کېدو لپاره اوسېدل.
ویل شوي، چې هغوی د ویډیويي روزنو له لارې د «ترهګریزو» بریدونو او د کلاشینکوف په څېر وسلو د کارولو زدهکړې ترلاسه کولې. په دوسیه کې راغلي، چې رجبعليزاده په ۲۰۱۸کال کې په تاجکستان کې افراطي شوی و او د ټېلګرام په افراطي چېنلونو کې یې د تاوتریخوالي ویډیوګانې کتلې.
د مسکو د کروکوس تالار مرګونی برید د ۲۰۲۴کال (د مارچ په ۲۲مه) د مسکو په څنډه کې شوی و. بریدګرو تر راتګ وروسته پر خلکو ډزې وکړې او وروسته یې ودانۍ ته اور واچاوه. په دغه پېښه کې لږترلږه ۱۴۵ کسان وژل شوي او سلګونه نور ټپیان شوي وو. د داعش خراسان څانګې د یاد برید مسوولیت منلی و.
د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان د تېلو او ګازو دولتي شرکت خبر ورکړی، چې تر ۱۷کلن ځنډ وروسته په حیرتان بندر کې د کابل بانک (۲) د نفتي زېرمو د بیارغونې پروژه پیل شوې ده. د دغه شرکت په وینا؛ د یادو زېرمو ټولیز ظرفیت ۶۰زره ټنه دی، چې اوسمهال ترې شاوخوا ۲۰زره ټنه استفاده کېږي.
د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان د تېلو او ګازو دولتي شرکت نن دوشنبه (د غويي ۷مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، هڅې روانې دي چې پاتې ۴۰زره ټنه ظرفیت هم په نږدې راتلونکي کې فعال شي.
په خبرپاڼه کې راغلي، چې دغه زېرمې له ۱۷کلونو وروسته بېرته فعالې شوې او د بیارغونې چارې یې د حیرتان بندر د تېلو او ګازو ریاست تر څار لاندې روانې دي. دغه شرکت زیاتوي، چې د رېل پټلۍ اړوند اسانتیاوې هم برابرې شوې؛ څو دغه زېرمو ته د واګونونو د رسېدو زمینه برابره شي.
د طالبانو تر واک لاندې د تېلو او ګازو دولتي شرکت په باور؛ د دغه پروژې بشپړ فعالېدل به د انرژۍ سکتور په پیاوړتیا، د ذخیره کولو ظرفیت لوړولو او د بېړنیو حالاتو پرمهال د اړتیاوو په پوره کولو کې مهم رول ولري.
د طالبانو د کورنیو چارو وزارت د نشهيي توکو پر وړاندې د مبارزې معین عبدالرحمان منیر وايي، په کابل کې یې ۷۵زره سوالګر راټول کړي چې له دې ډلې یې ۴۰زره مسلکي کسان وو. نوموړي زیاته کړې، چې د اړمنو سوالګرو سره یې مرستې کړې دي.
عبدالرحمان منیر وايي، چې په کابل کې له ۷۵زره راټول شویو سوالګرو څخه شاوخوا ۳۵زره وړ او مستحق کسان وو. د منیر په خبره؛ له همدغه مستحقو سوالګرو سره د طالبانو تر واک لاندې د سرې میاشتې ادارې لهخوا مرستې شوې دي.
نوموړي دا هم ویلي، چې هڅه کوي دغه سوالګرو ته د کار زمینه برابره کړي او نورو ته د لاس نیوي څخه یې راوګرځوي.
د طالبانو تر واک لاندې افغانستان کې کاري فرصتونه خورا محدود شوي، اقتصادي سرچینې کمې شوې او د کاري فرصتونو د نشتوالي له امله ډېر کسان سوالګرۍ ته اړ شوي، په ځانګړې توګه هغه ښځې چې د کورونو سرپرستي پر غاړه لري او پر ښځو د طالبانو د محدودیتونو له امله په خپله د کاروبار اجازه نهلري.