محمد اکرم خپلواک: پر کونړ پوهنتون برید د نړیوالو قوانینو ښکاره نقض دی

د طالبانو د دفاع وزارت له خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې ویلي، چې د دې قول اردو منسوبینو د پکتیا ولایت د څمکنیو ولسوالۍ د شهرنو په سایمه کې ځانګړي کشفي عملیات ترسره کړي دي.

د خبرپاڼې له مخې، په دغو عملیاتو کې ۵۸میله تفنګچې، یو شمېر مرمۍ او یوه عراده فیلډر موټر نیول شوي دي.

د طالبانو دفاع وزارت وایي چې، ددغه وسلو او مهماتو په تور یې دوه کسان هم نیولي دي.

د دې بنسټ په وینا، د ځایي سرچینو او روغتیايي مرکزونو د معلوماتو له مخې، لږ تر لږه ۴۸ملکي کسان، د ښځو، ماشومانو او محصلانو په ګډون، ټپیان شوي او یو شمېر نور هم وژل شوي دي. راپورونه ښيي چې بریدونه پر استوګنیزو سیمو او د سید جمال الدین افغان پوهنتون پر ودانیو شوي دي.

د سیمې اوسېدونکي وایي، بریدونه په مستقیم ډول پر کورونو او تعلیمي مرکزونو ترسره شوي دي. یو محصل ویلي چې دا پېښه د درسي ساعتونو پر مهال رامنځته شوه، چې له امله یې زده‌کوونکي ټپیان او سخت وېرېدلي دي.

یاد بنسټ دغه وضعیت د نړیوالو بشردوستانه قوانینو خلاف بللی او ټینګار یې کړی چې ټول ښکېل لوري باید د ملکي وګړو او پوځي اهدافو ترمنځ توپیر وکړي. بنسټ همداراز د سمدستي، خپلواکې او شفافې پلټنې غوښتنه کړې او د ملکي تلفاتو د مخنیوي او د تعلیمي مرکزونو د ساتنې پر اړتیا یې ټینګار کړی دی.

د سره صلیب نړیوالې کمېټې په ایکس خواله رسنۍ ویلي، چې د دې ادارې اړوند ټیمونو د افغانستان په نورستان ولایت کې د کامدېش ولسوالۍ روغتون ته طبي مرسته رسولې ده.

د معلوماتو له مخې، دا مرسته وروسته له هغه ترسره شوې چې یاد روغتون د څو اوونیو لپاره د طبي توکو له کمښت سره مخ و، چې له امله یې د روغتیايي خدماتو وړاندې کول اغېزمن شوي وو.

دغه کمیټې ویلي، په دې مرستو کې درمل، د رګونو د مایعاتو (انفیوژن) محلولونه، د زرق لپاره مواد، بنداژونه، د ټپونو د ګنډلو سیټونه، د سترېلیزېشن وسایل او د جراحي د تخلیې تجهیزات شامل دي.

دغه اداره زیاتوي چې د دې مرستو موخه د روغتیايي کارکوونکو ملاتړ او د ناروغانو لپاره د اړینو درملنو د دوام ډاډمنول دي.

نرګس نهان په ایکس خواله رسنۍ کې ویلي، چې په افغانستان کې د تېرو حکومتونو د سقوطونو اصلي لاملونو کې یو هم د سیاسي جوړښت او د حکومتولۍ ناسمې کړنې وې.

هغې زیاته کړې چې دا جوړښتونه په کابل کې د یوې محدودې ډلې د غوښتنو او ګټو پر بنسټ جوړ شوي وو، په داسې حال کې چې د ټولنې د نورو قشرونو، په ځانګړي ډول ښځو، ځوانانو او ولایتونو اړتیاوې او واقعیتونه پکې له پامه غورځول شوي وو.

د هغې په وینا، همدې حالت د ولس او حکومت ترمنځ واټن دومره زیات کړ چې خلک نور د نظام ملاتړ ته نه هڅول کیدل.

نرګس نهان ټینګار کړی چې هېڅ حکومت د خلکو له رښتیني ملاتړ پرته نه شي پاتې کېدای.

هغې ویلي، افغانستان تر بل هر وخت زیات داسې نظام ته اړتیا لري چې د هېواد ټولنیز، جنسیتي، قومي او جغرافیایي تنوعات په پام کې ونیسي او د شفافیت، حساب ورکونې او د خلکو له اړتیاوو سره تړلی وي.

نوموړې وړاندې ویلي چې د راتلونکي سیاسي نظام جوړښت باید د یوې محدودې ډلې د شخصي خوښې پر بنسټ ونه ټاکل شي، بلکې باید د مسلکي او پراخو بحثونو، علمي غونډو او د نورو هېوادونو له بریالیو تجربو د ګټې اخیستنې له لارې وټاکل شي.

هغې زیاته کړې چې هدف باید داسې نظام وي چې د بېلابېلو قومي ډلو د څو محدودو کسانو د ګټو لپاره نه، بلکې د هېواد د اساسي ستونزو د حل لپاره کار وکړي.

نرګس نهان ویلي، داسې نظام باید رامنځته شي چې د ملي مشارکت ترڅنګ د ټولو وګړو، په ځانګړي ډول ښځو او ځوانانو لپاره عدالت او هوساینه تضمین کړي او د تلپاتې ثبات زمینه برابره کړي.

شاه محمود میاخېل په ایکس خواله رسنۍ کې لیکلي، چې د پاکستاني ځواکونو په برید کې د کونړ د سید جمال‌الدین افغان پوهنتون هم زیانمن شوی او په وینا یې، مخکې تر دې هم د کابل پر یوه نشه‌يي توکو د درملنې پر روغتون او نورو تاسیساتو بریدونه شوي، چې له امله یې «سلګونه بې‌ګناه کسان» وژل شوي دي.

میاخېل دا اقدامات «د بشري حقونو جنایتونه» بللي او ټینګار یې کړی چې دا ډول کړنې د نړیوالو منل شوو قوانینو ښکاره نقض دی.

هغه همداراز د سیمې هېوادونو او نړیوالې ټولنې پر چوپتیا نیوکه کړې او ویلي یې دي چې که د پاکستان له لوري د ډيورنډ پولې هاخوا بریدونه او تاوتریخوالی دوام وکړي، نو دا وضعیت کولی شي په یوه لوی سیمه‌ییز بحران بدل شي، چې اغېزې به یې له ګاونډیو هېوادونو ورهاخوا هم وغځېږي.

میاخېل په خپلو څرګندونو کې ادعا کړې چې پاکستان په تېر کې د سیمې د سختدریځۍ او افراطیت په رامنځته کېدو کې رول لرلی او اندېښنه یې ښودلې چې دا تګلارې اوس هم په نوې بڼه تکرارېږي.

هغه زیاته کړې چې «پاکستان په سیمه کې د ترهګرۍ او افراطیت د روزلو تورونه لري، خو هڅه کوي د دې ستونزو پړه پر افغانستان واچوي.»

هغه په پای کې د ملګرو ملتونو، د امریکا بهرنیو چارو وزارت، اروپایي ټولنې او نورو نړیوالو ادارو ته هم اشاره کړې او د هغوی پام یې دې مسلې ته اړولی دی.