په کراچۍ کې پنځه ښځینه فعالانې د محکمې له‌خوا په ضمانت خوشې شوې

د افغانستان د رسنیو ملاتړ سازمان یا (امسو) مشر حامد عبیدي د یکشنبې په ورځ (د غويي ۶مه) په جنیوا کې د ملګرو ملتونو د «شکنجې پر خلاف کمېټې» په ناسته کې په پاکستان کې د افغان کډوالو د وضعیت په اړه د یاد سازمان موندنې او اندېښنې شریکې کړې او زیاته یې کړه، چې د دغه سازمان نوې څېړنه چې ډېر ژر به خپره شي، په پاکستان کې د افغانانو بشري حقونو وضعیت بیانوي.

حامد عبیدي په دې ناسته کې وویل: «دوی د افغانانو د وضعیت په اړه یوه څېړنه چمتو کړې چې په‌کې د جبري اېستلو د پلان (ای ایف ار پي) منفي اغېزې مستندې شوې دي».

عبیدي زیاته کړه، د دوی موندنې ښيي، چې پاکستان د افغان کډوالو حقونه او ټول نړۍوال معیارونه تر پښو لاندې کړي دي.

د امسو مشر د ملګرو ملتونو د «شکنجې پر خلاف کمېټې» کې چې د پاکستان د قانون او عدالت وزیر عقیل ملک، په جېنوا کې د پاکستان سفیر او ورسره مل پلاوي هم حضور درلود د پوښتنې په بڼه مطرح کړل: «ایا پاکستان دا ارزونه کړې، چې په جبري ډول اېستل شوي افغانان په خپل هېواد کې له کومو احتمالي خطرونو، شکنجې او یا مرګ سره مخ کېدای شي»؟

حامد عبیدي د ملګرو ملتونو د شکنجې پر خلاف له کمېټې څخه وغوښتل، چې پر پاکستان فشار راوړي، څو د افغانانو د وضعیت د ارزونې لپاره یو خپلواک او بې‌پرې نظارتي میکانیزم ومني.

هغه زیاته کړه: «د اخراج د مخنیوي اصل رعایتول یوازې یو حقوقي بحث نه، بلکې د انساني کرامت د خوندیتوب یوازنۍ لار ده».

د هغه په باور، پاکستان له خطر سره د مخ افغانانو په اېستلو سره افغانان له هېڅ ډول قانوني ملاتړ پرته د خطرونو په منځ کې پرېږدي.

د یادونې وړ ده، چې د پاکستان حکومت په دې وروستیو ورځو کې سره له دې چې په جبري ډول د افغانانو د اېستنې بهیر چټک کړی، د اسلام‌اباد ډېریو ښارګوټو ته په جدي ډول سپارښتنه کړې، چې له خپلو ښارګوټو د ویزو لرونکو افغانانو په ګډون ټول افغان کډوال وباسي او هېڅ ښارګوټی د دې حق نه‌لري چې افغانانو ته د اوسېدو ځای په کرایه ورکړي.

د پاکستان حکومت دغې چارې په پاکستان کې مېشت هغه افغانان چې نورو هېوادونو ته د تګ په تمه شپې او ورځې تېروي سخت اندېښمن کړي دي.

د پاکستان د سوداګرۍ وزارت ویلي، چې د نوي حکم له مخې د سیمې د سوداګرۍ اسانتیا لپاره له پاکستان نه ایران ته نوې تجارتي لارې پرانیستل شوې دي.

د نوې پالیسۍ له مخې، د ګوادر، کراچۍ او تفتان ترانزیتي مسیرونه فعال شوي دي.

د ګوادر-ګبد لاره د ایران لپاره پرانیستل شوې او د کراچۍ-تفتان کارګو دهلیز ته هم رسمي منظوري ورکړل شوې ده. همدارنګه، له مکران نه تر ګبد پورې نوې لاره پرانېستل شوې چې د پاکستاني چارواکو په وینا، د سوداګرۍ لپاره به نورې اسانتیاوې رامنځته کړي.

د پاکستان د حکومت د نوې پرېکړې له مخې، ګوادر بندر ته سوداګریز حیثیت ورکړل شوی او له دې ځایه تر کوټې او بیا تر تفتان پورې اوږد ترانزیتي دهلیز جوړ شوی دی.

د حکم له مخې، د ترانزیتي مالونو لپاره مالي تضمین ورکول اړین دي.

د رسمي شمېرو له مخې، یوازې په سند ایالت کې ۴۰ ماشومان د شري له امله مړه شوي، په پنجاب او خیبرپښتونخوا کې هر یو ۱۲–۱۲ ماشومان او په بلوچستان کې ۴ ماشومان مړه شوي دي.

چارواکي وایي، د کال په لومړیو څلورو میاشتو کې په ټول هېواد کې ۴۵۴۱ د شري مثبتې پېښې ثبت شوې دي. له دې ډلې ۱۷۱۲ پېښې په خیبرپښتونخوا، ۱۱۹۸ په پنجاب، ۱۱۸۳ په سند، ۱۹۷ په بلوچستان، ۱۵۱ په آزاد کشمیر، ۵۵ په اسلام‌اباد او ۴۵ په ګلګت بلتستان کې ثبت شوې دي.

بل لور ته، د پاکستان د ماشومانو ډاکترانو ټولنې او د پاکستان طبي ټولنې د واکسین ضد اندېښنو، د هغو ماشومانو د زیاتوالي چې هېڅ واکسین یې نه وي ترلاسه کړی (زیرو ډوز)، او د واکسین د پوښښ کمښت ته اندېښنه ښودلې ده.

دوی وایي چې پاکستان د ګاونډیو هېوادونو په پرتله د ماشومانو د واکسین په برخه کې وروسته پاتې دی او د شري د مخنیوي لپاره عاجلو اقداماتو ته اړتیا ده.

ځايي پولیسو ویلي، پېښه د ګلستان په سیمه کې رامنځته شوې او قربانیان، چې باچا خان او شاه محمد نومېږي، د کار موندنې په موخه دغه سیمې ته تللي وو.

د پولیسو په وینا، د پېښې له رامنځته کېدو وروسته امنیتي ځواکونه سمدستي د پېښې ځای ته رسېدلي او جسدونه یې د کلا عبدالله د مېزۍ اډې روغتون ته یې لېږدولي دي.

پولیس زیاتوي چې د قانوني بهیر له بشپړېدو وروسته به د وژل شویو جسدونه د هغوی کورنیو ته وسپارل شي.

تر اوسه د برید د انګېزې او عاملانو په اړه څه نه دي ویل شوي او پلټنې روانې دي.

میا افتخار حسین د شنبې په ورځ (د غويي ۵مه) د «ځوانانو ځواکمنه پارلمان» په پرانېستې مراسمو کې وویل، چې د حکومتي چارواکو د بې‌کفایتۍ له امله د پاکستان ولس د اتلسمې اساسي تعدیل له ګټو بې‌برخې پاتې دی. هغه زیاته کړه، چې د پارلمان د غړو اصلي دنده دا ده، چې نظام او پالیسي اصلاح کړي او د ولس لپاره ریښتینی خدمت وکړي.
میا افتخار حسین ټینګار وکړ، چې د سیاست، ډيموکراسۍ او پارلمان پیاوړتیا کې د ځوانانو رول ډېر مهم دی او زیاته یې کړه: «د ملت حقوقو ساتنه او د سولې ټینګښت کې ځوانانو ته ستر مسوولیتونه ورترغاړې دي».

میا افتخار حسین پاکستان کې د ټاکنو پر شفافیت شک څرګند کړ او ویې ویل، چې دلته انتخابات هم د درغلیو ښکار کېږي، ځکه په باور یې، اوس د پیسو په بدل کې خلک پارلمان ته استول کېږي او دا ډول استازي نه‌شي کولای د ولس استازیتوب وکړي.

نوموړي زیاته کړه: «پر پیسو راغلي کسان نه‌شي کولای د ملت قضیه په زغرده مطرح کړي».
ده ټینګار وکړ، «هغه کسان چې قوي نظریات لري، قوي کردار لري او ملت پرې باور کوي او چې د ولس په رایو پارلمان ته راشي، نو هېڅکله د ملت د حقوقو پر سر معامله نه‌کوي».
میا افتخار حسین په ډاګه کړه: «تر هغې چې پارلمان د واک اصلي مرکز نه‌شي، د ولس ستونزې به نورې هم ډېرې شي.»

د پاکستان حکومت د میا افتخار حسین د دغو څرګندونو په تړاو څه سپیناوی نه‌دی کړی او تر دې مخکې د دغه هېواد د اپوزیسیون مشر هم د پارلمان پر پياوړتیا ټينګار کړی دی.