د افغانستان د تېر نظام د مالیې وزیر حضرت عمر زاخېلوال د کونړ ولایت پر ځینو سیمو د پاکستان بریدونه غندلي او ویلي یې دي چې دا ډول کړنې د افغانستان د ملي حاکمیت او نړیوالو منل شویو قوانینو ښکاره سرغړونه ده.
نوموړي پر خپل ایکس پاڼې لیکلي چې دا ډول تاوتریخوالی نه یوازې د امنیتي وضعیت په ښه کېدو کې مرسته نه کوي، بلکې د لا زیاتې بېثباتۍ او کړکېچ سبب ګرځي.
زاخېلوال ټینګار کړی چې د داسې پېښو دوام کولی شي سیمهییزه ناامني نوره هم زیاته کړي او د ثبات پر وړاندې جدي ننګونې رامنځته کړي.
د کندهار پخواني امنیه قوماندان تادین خان اڅکزي پر کندهار او کونړ ولایتونو د پاکستان د بریدونو په غبرګون کې ویلي، چې پاکستاني پوځ ملکي خلک او عامه تاسیسات په نښه کړي دي. نوموړي طالبان پوښتلي، چې د افغانانو د امنیت او دفاع لپاره څه پلان لري او که نه؟.
تادین خان دغه راز پر نړیوالې ټولنې نیوکه کړې، چې د یوې ډلې د حاکمیت له امله د افغانستان د ټول ملت پر وړاندې پر کېدونکو جنایتونو سترګې پټوي.
د پاکستان پوځ په نننیو بریدونو کې سپین بولدک، د اسعداباد مرکز کونړ ولایت او د سرکاڼوو ولسوالۍ سیمې په نښه کړې دي.
د کونړ د دولتي روغتون سرچینې وایي چې په دغو بریدونو کې لږ تر لږه ۷ کسان وژل شوي او ۷۵ تنه ټپیان شوي دي. د قربانیانو په ډله کې ښځې او ماشومان هم شامل دي.
د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزي پر کونړ او د کندهار ولایت پر سپین بولدک ولسوالۍ د پاکستان وروستي پوځي بریدونه غندلي او له ملګرو ملتونو یې غوښتي، چې په دې اړه تحقیقات وکړي.
حامد کرزي نن دوشنبه، د غويي پر ۷مه په اېکس کې ولیکل، چې په دغو بریدونو ملکي وګړو او ملکي تاسیساتو ته زیان رسېدلی او د کونړ پر سیدجمالدین افغان پوهنتون د برید په پایله کې ګڼ شمیر هیوادوالو ته مرګ ژوبله اوښتې ده.
کرزي زیاته کړې، چې د لومړنیو راپورونو له مخې، په دغو بریدونو کې د اسعداباد پوهنتون په نښه شوی او یو شمیر محصلان هم ټپیان شوي دي.
هغه دا یادونه هم کړې، چې په نورو سیمو کې پر ښوونځیو د پاکستان پخوانیو بریدونو هم افغان ماشومان له زده کړې محروم کړي دي.
کرزي دا بریدونه د پاکستان د پالیسۍ یوه برخه وګڼله چې په افغانستان کې د زده کړې او پرمختګ بنسټونه کمزوري کړي او له نړیوالې ټولنې یې وغوښتل چې د دې کړنو په وړاندې غبرګون وښيي.
هغه له ملګرو ملتونو وغوښتل چې د دغو بریدونو جدي پلټنه وکړي او ویې غندي او سملاسي یې د بندولو لپاره اقدام وکړي.
د کرزي په پیغام کې ویل شوي چې د افغانستان پر خلکو، خاورې او ملي تاسیساتو د پاکستان پوځي بریدونه باید ودرول شي او ملګري ملتونه مسوولیت لري چې دا مساله تعقیب کړي.
هغه ټینګار کړی، چې د دې بریدونو دوام به په افغانستان کې ملکي وګړو او د زده کړې راتلونکي ته جدي زیان ورسوي.
په کونړ کې سیمه ییزو سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د پاکستان پوځ د ولایت په مرکز اسد اباد کې په مختلفو سیمو او همدارنګه د سید جمال الدین افغان پوهنتون باندې د توپونو بریدونه کړي دي، چې په پایله کې یې اووه تنه وژل شوی او ۷۵ نور ټپیان دي.
د کونړ لسو فعالانو او خبریالانو افغانستان انټرنشنل - پښتو ته ویلي، چې د طالبانو له ویرې په ټولنیزو رسنیو کې د شویو بریدونو په اړه خبرونه، راپورونه او تبصرې نه شي خپرولی. دوی وايي چې له دې وړاندې طالبانو د ټولنیزو رسنیو درې فعالان شکنجه کړي وو.
دوی چې د امنیتي اندېښنو له امله یې د نوم نه ښودلو غوښتنه کړې، وایي چې د بیان ازادي په شدیده توګه محدوده شوې او که د پاکستان د جګړې او بریدونو په اړه هر ډول معلوماتي خبر یا تبصره ولیکي نو له جدي پایلو سره مخ کېدای شي.
یو خبریال وویل: «دا نن زه د هر څه عیني شاهد یم، خو جرئت نه لرم چې دا معلومات خپاره کړم، ځکه وېره لرم چې طالبان مې نیسي.»
یو بل پخواني خبریال زیاته کړه: «پخوا به مو لږ تر لږه ځینې راپورونه خپرول، خو اوس وضعیت دومره خراب شوی چې حتا ساده خبر هم نشو شریکولی.»
د ټولنیزو رسنیو یو فعال وویل: «موږ ته ښکاره خبرداری راکړل شوی چې که د ناامنۍ یا بریدونو په اړه څه خپاره کړو، له جدي عواقبو سره به مخ شو.»
د دغو سرچینو په وینا، تر دې وړاندې درې د ټولنیزو رسنیو فعالان د طالبانو له خوا نیول شوي او شکنجه شوي وو، چې له امله یې د نورو فعالانو او خبریالانو ترمنځ وېره نوره هم زیاته شوې ده.
دوی زیاتوي چې اوس مهال ډېری خبریالان او فعالان اړ دي چې یا چوپ پاتې شي او یا هم خپل فعالیتونه محدود کړي، څو له احتمالي ګواښونو او تعقیب څخه ځان وژغوري.
تر اوسه طالبانو په دې اړه څه نه دي ویلي.
د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت په یوه اعلامیه کې د کونړ پر سید جمال الدین افغان پوهنتون د پاکستان برید بزدلانه او د اسلامي او نړیوالو اصولو خلاف عمل وباله. یاد وزارت له نړیوالو بنسټونو غوښتي چې د پاکستان د پوځ ددغه برید پر وړاندې چوپ پاتې نه شي.
د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت نن دوشنبه، د غويي پر ۸مه په یوه اعلامیه کې د کونړ د سید جمال الدین افغان پر پوهنتون د پاکستان د پوځ بریدونه بزدلانه، بې رحمه او د اسلامي او نړیوالو اصولو خلاف عمل بللی.
د طالبانو د وزارت په اعلامیه کې راغلي چې دغه توغندیز برید د غويي په اوومه نېټه شوی او شاوخوا ۳۰ تنه محصلان او استادان پکې ټپیان شوي دي. همدارنګه، د پوهنتون ودانیو او شاوخوا سیمو ته پراخ مالي زیان رسېدلی دی.
د طالبانو لوړو زده کړو وزارت ویلي، ددغه وزارت وزیر ندا محمد ندیم د پوهنتون مسوولینو ته لارښوونه کړې چې ټپیان ژر روغتیايي مرکزونو ته ورسوي.
یاد وزارت ټینګار کړی چې د محصلینو، استادانو او علمي مرکزونو د ملاتړ لپاره خپلې ژمنې ته وفادار دی او د پوهنتونونو او دیني جامعاتو د امنیت د تامین لپاره به له ټولو امکاناتو ګټه پورته کوي.
د وروستیو راپورونو له مخې، د پاکستان پوځ د کونړ ولایت په اسعداباد ښار او سرکاڼو ولسوالۍ او د سیدجمالدین پوهنتون پر ودانۍ د توپ او هاوان بریدونه کړي دي.
د روغتون سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې په دغو بریدونو کې لږ تر لږه ۷ کسان وژل شوي او ۷۵ تنه نور ټپیان شوي دي.
ملي مرکې بنسټ د اسټراليا په ملبورن ښار کې له یو شمیر افغانانو سره د افغانستان پر اوسني وضعیت او حل لارو غونډه کړې او د غونډې ګډونوالو د افغانستان له اوسني وضعیت نه د وتلو لپاره د لویې جرګې پر جوړولو ټینکار کړی دی.
یاد بنسټ په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې په دې ناسته کې افغان سیاسي، علمي او فرهنګي شخصیتونو او مدني فعالانو ګډون کړی و.
د ملي مرکې د خبرپاڼې له مخې، په دې غونډه کې ملي مرکه د سولې، پخلاینې او ملي یووالي لپاره مهمه اړتیا ګڼل شوې او د ملبورن ناسته یې د اسټرالیا مېشتو افغانانو د همغږۍ په لور یو مهم ګام بللی دی.
په دې ناسته کې د مشروع نظام او اساسي قانون، قومي نفاق، د بشري حقونو نقض، د ښځو تعلیم او کار محدودیتونو، اقتصادي بحران، بېکارۍ او د مهاجرت پراخېدو په اړه خبرې اترې شوې دي.
یادې مرکې ویلي، چې د حللارو په برخه کې د غونډې ګډونوالو د ملي کچې د خبرو اترو د منظم چوکاټ پر جوړېدو، د سیاسي اجماع لپاره د لارې نقشې پر برابرولو، د لویې جرګې لپاره د زمینې پر رامنځته کولو، د باور او یووالي پر پیاوړتیا او د اقتصادي بنسټونو پر جوړولو ټینګار کړی دی.
همدارنګه د افغان ډیاسپورا پر رول ټینګار شوی او ویل شوي، چې بهر مېشتي افغانان باید د ملي یووالي، ګډ دریځ، نړیوالو ته د افغانانو د غږ رسولو او د ښځو د حقونو د ملاتړ لپاره منظمې هڅې وکړي.
ملي مرکې تر دې وړاندې په لندن، برلین، سکرمنتو، کولن، برمینګهم، هامبورګ، ټورنتو، والسال او فرانکفورت کې هم ورته غونډې کړې دي.