د خیبرپښتونخوا د خیبر ولسوالۍ د لنډي کوتل په مرکزي بازار کې ځايي پولیسو د افغان کډوالو او سوداګرو پر ضد پراخ اقدامات پیل کړی، چې په ترڅ کې یې تر دې دمه له ۲۰ څخه زیات دوکانونه بند کړي دي.
پاکستاني چارواکي وايي، د دغو عملیاتو په لړ کې له ۲۰۰ څخه زیات نور دوکانونه او تجارتي مرکزونه هم د بندولو په نوملړ کې شامل دي او ټاکل شوې چې په راتلونکو ورځو کې پرې اقدام وشي.
د عوامي نشنل ګوند مشر اېمل ولي خان له پاکستان او طالبانو دواړو غوښتي چې سولې ته لومړیتوب ورکړي او د جګړې د دوام پر ځای د خلکو د ستونزو د حل لپاره عملي ګامونه واخلي. هغه زیاته کړې چې د جګړې اصلي زیان د ډیورنډ په دواړو غاړو کې مېشتو پښتنو ته رسېږي.
نوموړي د سې شنبې په ورځ، د غویي اتمه، په یوه مرکه کې ویلي چې طالبان او پاکستان دواړه باید د خپلو خلکو ګټې په نظر کې ونیسي او خبرو اترو ته سره کښېني.
د هغه په وینا، که پښتانه د کرښې دې غاړې ته دي او که هغې غاړې ته، دواړه د جګړې دروند تاوان ویني.
هایمل ولي خان د یوې پوښتنې په ځواب کې وویل، «زما خواست له ریاست افغانستان او ریاست پاکستان نه دی دادی، چې د امن لاره پیدا کړي. پښتون که د ډیورڼد سیمې اخوا دی او که دې خوا، ددې جنګ تاوان پښتون ته دی».
نوموړي دغه راز زیاته کړه، چې « که پښتانه د پاکستان دي، ریاست پاکستان دې دا پښتانه خپل وګڼي او د هغوی په غم کې دې شریک شي، او که پښتانه د افغانستان وي، ریاست افغانستان دې دا پښتانه خپل وګڼي او په غم کې دې یې شریک شي او دا غم دې د پښتنو کور ته نه راوړي».
ایمل ولي خان ټینګار کړی چې دواړه دولتونه باید د خلکو د ژوند د ښه کېدو لپاره کار وکړي.
هغه د نجونو د زده کړو په اړه د یوې پوښتنې په ځواب کې وویل چې پر نجونو د زده کړې بندیز نه پښتو ده او نه هم اسلام دی.
د نوموړي په وینا، دا د لویدیز پالیسي ده، چې پښتانه له جهالت سره مخ کوي او دددې لپاره لومړی کار د زده کړو مخنیوی دی.
هغه د نجونو پر زده کړو بندیز ترهګریز فکر وباله او د باچاخان د هڅو پر وړاندې د پاکستان « تعلیم د مدرسې وايي، لپاره یې د پیسې وايي» او په افغانستان کې د نجونو پر زده کړو بندیز د همدې پالیسۍ برخه وبلل.
د خيبرپښتونخوا د اطلاعاتو او عامه اړیکو ځانګړي سلاکار، شفيع جان په مرکزي حکومت انتقادونه کړي، چې په دغه ايالت کې د ورګډو ولسواليو (پخوانۍ فاټا) ته ورکړل کېدونکې پراختیایي بودیجه یې درولي دي.
هغه د دوشنبې په ورځ وويل، «مرکزي حکومت به له خپلو ژمنو سره سم ورګډو شویو ولسواليو ته هر کال ۱۰ بيليونه کلدارې ورکولې، خو له بده مرغه یې تراوسه پورې ۱۶بيليونه او ۸زره ميليونه کلدارې ورکړي، او تراوسه ورته ۵۳بيليونه او ۲زره ميليونه کلدارې ورکول پاتې دي».
هغه د مرکزي حکومت لخوا په ايالت کې د برېښنا پر پرچاوۍ هم نيوکه وکړه، چې خيبرپښتونخوا کې د هيواد تر ټولو زياته د برېښنا پرچاوي رامنځته کېږي.
نوموړي وويل، په خيبرپښتونخوا کې غيراعلاني او د اوږد وخت پورې د برېښنا پرې کېدنه دوام لري، د ایالت په لرې پرتو سيمو کې هره ورځ «د ۲۰ نه تر ۲۲ ساعتونو» پورې برېښنا نه وي، باوجود د دې چې ايالت د خپل ضرورت څخه زياته برېښنا او ګاز توليدوي.
هغه وويل، همداراز ایالت ته د سي اېن جي ګاز بند کړل شوی، چې له امله یې بېوزله خلک او ډرايوران سخت اغېزمن دي.
شفيع جان د اقتصاد په برخه کې د مرکزي حکومت پاليسۍ هم د انتقاد لاندې راوستي چې له سببه یې صنعتونه مخ په ټيټه روان دي، او له دغو دښمنه پاليسيو له امله کارخانې بندې او بهرنۍ پانګونې په ټپه ولاړې دي.
د خیبر پښتونخوا په لنډي کوتل سیمه کې زدهکوونکو لاریون کړی او غوښتنه یې کړې، چې د سېلابونو له کبله دې نړېدلې ښوونځي ورغول شي. لاریونوالو د سیمې لویه لار د تګراتګ لپاره تړلې ده، چې له کبله یې ستنېدونکي کډوال له ستونزو سره مخ شوي دي.
لاریونوال د وروستیو بارانونو له کبله د تخریب شویو ښونځیو د جوړېدو غوښتنه کوي. دوی زیاتوي، چې تر شنه اسمان لاندې په سخته ګرمۍ کې زدهکړې ستونزمنې دي او باید ځايي حکومت یې غږ واوري او ستونزې یې حل کړي.
د لاریون له کبله د لنډي کوتل لویه لار د تګراتګ لپاره تړل شوې او د کډوالو د موټرو اوږده کتارونه په سیمه کې بند پاتې دي. ستنېدونکي کډوال هم له دغه وضعیت څخه شکایت کوي او وایي، چې هوا ګرمه ده او له کبله یې ښځې، ماشومان او سپين ږېري له سختو ستونزو سره مخ دي.
افغانستان ته ستنېدونکي کډوال د لارې پر ژر خلاصېدو ټینګار کوي. سیمهییزو چارواکو هم ویلي، چې سیمې ته یې ځواکونه لېږلي او د لارې د خلاصېدو ډاډ یې ښودلی دی.
د خيبرپښتونخوا په خيبر او کوهاټ ولسواليو کې په دوو جلا پېښو کې دوه ديني عالمان د نامعلومه کسانو له لوري وژل شوي دي. پولیسو افغانستان انټرنشنل - پښتو ته ویلي، چې په وژل شویو دیني عالمانو کې یو په ډزو او بل د چړو په ګوزارونو وژل شوی.
خيبر ولسوالۍ کې د دينې عالم شېخ يوسف اپريدي د وژلو پېښه د دوشنبې په ورځ رامنځته شوې او یاده پېښه د پوليسو له لوري افغانستان انټرنشنل - پښتو ته تایید شوې ده.
د خيبر د ذخه خېلو پوليسو وويل، چې ديني عالم شېخ يوسف اپريدی نامعلومه وسله والو په ډزو وژلی دی. ويل شوي ياد ديني عالم د اهل حديث فکري لاروی و او تراوسه د پېښې مسووليت چا نه دی منلی.
بله پېښه په کوهاټ ولسوالۍ کې رامنځته شوې، د بلي ټنګ سیمې پوليسو وويل، ديني عالم شېخ الحديث عبدالقادر باندې د يکشنبې په ورځ نامعلومه کسانو په چاکوانو ګوزارونه کړي، ټپي کړی یې و، او د دوشنبې په ورځ يې ساه ورکړې ده.
پوليسو وويل، د دواړو پېښو پلټنې یې پيل کړي دي.
خيبرپښتونخوا کې وخت په وخت ديني عالمان وژل کيږي، چې د وژنو پړه یې جلا جلا توندروه ډلې قبلوي.
د خیبر پښتونخوا د باجوړ ولسوالۍ پولیس وایي چې د یادې ولسوالۍ په عنایت کلي بازار کې ناڅرګندو وسله والو یو قومي مشر ملک فضل واحد په ډزو وژلی. د پولیسو په وینا، پېښه د عنایت کلي په بازار کې شوې ده.
د ماموند حوزې د پولیسو مشر نیاز محمد افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې ملک فضل واحد بازار ته تللی و چې ناڅرګندو وسله والو پرې ناڅاپي ډزې وکړې او نوموړی یې ځای پر ځای وواژه.
پولیسو ویلي، وژل شوی ملک د سیمې قبایلي مشر او د یوه ښوونځي ښوونکی و.
تر اوسه پورې د دغه برید انګېزه نه ده روښانه شوې.
د سیمې یو شمېر خبریالان وایي چې ملک فضل واحد څو کاله وړاندې هم نامعلومو کسانو تښتولی و او دوه کاله لادرکه و. همدارنګه، د وژل شوي ملک مشر ورور ملک عبد الحمید هم څو کاله مخکې نامعلومو وسله والو په ډزو وژلی و.
په باجوړ کې په وروستیو کلونو کې پر قبایلي مشرانو او سیاسي فعالانو هدفي بریدونه زیات شوي دي چې له امله یې څو کسان وژل شوي دي.
سیمه ییزې سرچینې وایي، په دې ولسوالۍ کې وخت ناوخت د امنیتي ځواکونو او وسله والو ډلو ترمنځ نښتې هم کېږي چې ملکي وګړي پکې زیانمن شوي دي.