د سیمې خلک: په چمن کې د طالبانو د هاوان مرمۍ له امله یو ملکي وګړی وژل شوی او بل ټپي شوی

د کونړ ولایت د خاص کونړ ولسوالۍ اوسېدونکو نن سې شنبه، د غويي پر ۸مه وویل، چې پاکستاني ځواکونو پر هجرت اباد او شالۍ ډاک سیمو له بریدونو وروسته د طالبانو نظامي مرکز په نښه کړی دی.

یو ځايي اوسېدونکي وویل، په په روانو بریدونو کې یوه مېرمن او یو ماشوم ټپيان شوي دي.

افغانستان انټرنشنل ته په رسېدلو انځورونو کې ښکاري، چې په خاص کونړ ولسوالۍ کې د طالبانو له مرکزه لوګي پورته کېږي.

له دې وړاندې د سېمې اوسېدونکو ویلي وو، چې د خاص کونړ ولسوالۍ د هجرت اباد کمپ او شالۍ ډاک اوسېدونکو خپل کورونه پرېیښي او خوندي ځایونو ته روان دي.

دیادې سیمې اوسېدونکو افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې دغو سېلابونو د غور مرکز ته غځېدلې لارې تړلې او د خلکو کرنیزې ځمکې یې له منځه وړې دي. همدارنګه زرګونه ونې له منځه تللې او د خلکو ګڼ شمېر څاروي هم سېلابونو وړي دي.

یادو کسانو زیاته کړې چې تر اوسه پورې د ځایي مسوولینو او یا هم مرستندویه ادارو له لوري هېڅ ډول مرسته نه ده ورسره شوې.

د الفاروق ولسوالۍ اوسېدونکي له اړوندو ادارو غواړي، چې د دوی وضعیت ته بېړنۍ پاملرنه وکړي او لازمې مرستې ورسره وکړي.

د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت نن سې شنبه، د غويي پر ۸مه وویل، چې په همدې مناسبت جوړه شوې غونډ کې د طالبانو ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر ، د کانونو او پټرولیم وزیر ملا هدایت الله بدري، د کرنې اوبو لګولو او مالدارۍ وزیر عطاالله عمري کډون کړی و.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې له درې کلونو سروې، څېړنې او برمه‌کارۍ وروسته دوی وتوانېدل چې د زمرد سای سیمې له ۱۲ څاګانو څخه د پنځو هغو چارې پیل کړي.

طالبان وايي، چې د دې پروژې ټولې چارې د افغان انجنیرانو له لوري پر مخ وړل کېږي او یوازې په تېرو شپږو میاشتو کې د زمرد سای په سیمه کې ۴۰۰ کیلومتره نوې سروې شوې، چې په پایله کې یې د نفتو او ګازو نوې نښې موندل شوې دي.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې د هرات نفتي حوزې د تېرپل سیمې لپاره یو افغاني شرکت چمتو دی، چې شاوخوا ۶۰ میلیونه ډالره پانګونه وکړي.

نوموړي د سې شنبې په ورځ، د غویي اتمه، په یوه مرکه کې ویلي چې طالبان او پاکستان دواړه باید د خپلو خلکو ګټې په نظر کې ونیسي او خبرو اترو ته سره کښېني.

د هغه په وینا، که پښتانه د کرښې دې غاړې ته دي او که هغې غاړې ته، دواړه د جګړې دروند تاوان ویني.

هایمل ولي خان د یوې پوښتنې په ځواب کې وویل، «زما خواست له ریاست افغانستان او ریاست پاکستان نه دی دادی، چې د امن لاره پیدا کړي. پښتون که د ډیورڼد سیمې اخوا دی او که دې خوا، ددې جنګ تاوان پښتون ته دی».

نوموړي دغه راز زیاته کړه، چې « که پښتانه د پاکستان دي، ریاست پاکستان دې دا پښتانه خپل وګڼي او د هغوی په غم کې دې شریک شي، او که پښتانه د افغانستان وي، ریاست افغانستان دې دا پښتانه خپل وګڼي او په غم کې دې یې شریک شي او دا غم دې د پښتنو کور ته نه راوړي».

ایمل ولي خان ټینګار کړی چې دواړه دولتونه باید د خلکو د ژوند د ښه کېدو لپاره کار وکړي.

هغه د نجونو د زده کړو په اړه د یوې پوښتنې په ځواب کې وویل چې پر نجونو د زده کړې بندیز نه پښتو ده او نه هم اسلام دی.

د نوموړي په وینا، دا د لویدیز پالیسي ده، چې پښتانه له جهالت سره مخ کوي او دددې لپاره لومړی کار د زده کړو مخنیوی دی.

هغه د نجونو پر زده کړو بندیز ترهګریز فکر وباله او د باچاخان د هڅو پر وړاندې د پاکستان « تعلیم د مدرسې وايي، لپاره یې د پیسې وايي» او په افغانستان کې د نجونو پر زده کړو بندیز د همدې پالیسۍ برخه وبلل.

د متحده عربي اماراتو وتل، چې د اوپیک یو پخوانی غړی هېواد دی، کولای شي په دې ډله کې ګډوډي رامنځته کړي او کمزورې یې کړي، ځکه دې ډلې تر ډېره هڅه کوله له داخلي اختلافاتو سره سره یو متحد دریځ وساتي.

د اماراتو د انرژۍ وزیر سهیل محمد المزروعي ویلي چې دا پرېکړه د هېواد د انرژۍ د ستراتیژیو له دقیقې ارزونې وروسته شوې ده.

هغه د دې پوښتنې په ځواب کې چې ایا له سعودي عربستان سره یې سلا مشوره کړې، ویلي چې اماراتو دا موضوع له هېڅ بل هېواد سره نه ده شریکه کړې.

هغه وویل: «دا د پالیسي اړوند تصمیم دی، چې د اوسنیو او راتلونکو پالیسیو او د تولید د کچې له ارزونې وروسته نیول شوی دی».

د اوپیک خلیجي هېوادونه لا دمخه د هرمز تنګي له لارې د صادراتو په لېږد کې له ستونزو سره مخ دي.

المزروعي ویلي چې د اماراتو وتل به د بازار پر وضعیت ډېر لوی اغېز ونه لري، ځکه د هرمز تنګي وضعیت خپله حساس دی.

د اماراتو وتل د امریکا د ولسمشر ډونالد ټرمپ لپاره یو بری هم بلل شوی، چې مخکې یې پر اوپیک نیوکې کړې وې او ویلي یې وو چې دغه سازمان د تیلو بیې لوړوي او نړۍ ته زیان رسوي.

ټرمپ دا هم ویلي وو چې امریکا د خلیجي هېوادونو پوځي ملاتړ کوي، خو هغوی بیا د تیلو د لوړو بیو له لارې له دې وضعیته ناوړه ګټه اخلي.

متحده عربي اماراتو پر نورو عربي هېوادونو نیوکه کړې وه چې د ایران د پرله‌پسې بریدونو پر وړاندې یې کافي ملاتړ نه دی کړی.

د اماراتو د ولسمشر سلاکار انور قرقاش ویلي چې د خلیج د همکارۍ شورا هېوادونو یو بل ته لوژستیکي ملاتړ ورکړی، خو سیاسي او پوځي دریځ یې تر ټولو کمزوری و.