طالبانو او ازبکستاني چارواکو د اقتصادي اړیکو د پراخولو هوکړه لیک لاسلیک کړی

د افغانستان د رسنیو د ملاتړ سازمان (امسو) د چارشنبې په ورځ، د غویي نهمه، په دې تړاو اندېښنه ښودلې او دا ډول اقدامات یې د بیان ازادۍ او اطلاعاتو ته د لاسرسي د بنسټیزو حقونو تر پښو لاندې کول بللي.

امسو لیکلي: «دا ډول اقدامات نه یوازې د رسنیو پر خپلواکۍ مستقیم برید دی، بلکې د بیان ازادۍ او اطلاعاتو ته د لاسرسي د بنسټیزو حقونو تر پښو لاندې کول دي».

امسو ټینګار کړی، چې رسنۍ باید د خپلو مسلکي معیارونو او د مخاطبانو د اړتیاوو پر بنسټ د بحث موضوعات او مېلمانه وټاکي او هر ډول بهرنی مداخله د رسنیو مسلکي هویت ته زیان رسوي.

دغه سازمان زیاتوي چې د نظرونو تنوع د یوې سالمې ټولنې لپاره مهمه ده او د مېلمنو پر غوراوي محدودیت د عامه افکارو د کنټرول او سانسور یوه بله بڼه ده.

امسو له طالبانو غوښتنه کړې چې رسنیو ته خنډونه جوړ نه کړي او د نړیوالو اصولو په رڼا کې د خبریالانو خوندیتوب او ازاد فعالیت تضمین کړي.

طالبانو له دې وړاندې هم رسنیو ته د سیاسي شنونکو نوملړ سپارلی و، چې په خپلو بحثونو کې له هغوی پرته نور څوک را ونه غواړي. دې ډلې دغه راز په رسنیو کې د یو شمېر شنونکو پر بحثونو بندیز لګولی.

د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي معاونیت ویلي چې یاده غونډه د چارشنبې په ورځ، د غویي په نهمه، شوې ده.

په غونډه کې د طالبانو مخابراتو او معلوماتي ټکنالوژۍ وزارت د دولتي ادارو د مکاتبو او اداري اسنادو د مدیریت برېښنايي سیسټم وړاندې کړی او کمیسیون یې د پلیتابه سپارښتنه کړې ده.

یاد معاونیت ویلي، چې د دې سیسټم په عملي کېدو سره به د دولتي ادارو ترمنځ همغږي پیاوړې شي، شفافیت او چټکتیا به زیات شي، د اسنادو امنیت به خوندي شي او د جعل، فساد او وخت ضایع کېدو مخه به ونیول شي.

د طالبانو یاد کمیسیون تمه ښودلې چې دا به «د کره معلوماتو او حساب ورکونې بهیر» پیاوړی کړي او د برېښنايي حکومتولۍ پر لور به یو مهم ګام وي.

یاد معاونیت دغه راز ویلي، چې په غونډه کې د ۲۲ ټولګټو پروژو راپور هم وړاندې شو، چې د طالبانو مشر د کانونو د عوایدو په بدل کې د تطبیق لپاره منظورې کړې دي.

د راپور له مخې، د طالبانو مالیې وزارت د دغو پروژو له ډلې د ۱۳ پروژو اقتصادي تحلیل بشپړ کړی، او اقتصادي کمېسیون تایید کړی دی.

فیفا د چارشنبې په ورځ په وینکوور کې د یوې غونډې په لړ کې د قوانینو بدلون تصویب کړ، چې له مخې یې د «افغان ښځو متحد ټیم» ته اجازه ورکړل شوه چې د افغانستان د ښځو د ملي فوټبال ټیم په توګه په رسمي نړیوالو سیالیو کې ګډون وکړي.

تر دې پرېکړې وړاندي فیفا ویلې و چې یاد ټیم باید د افغانستان د فوټبال فدراسیون له خوا منطور شي خود طالبانو د واکمنۍ وروسته دغه فدراسیون د طالبانو تر کنټرول لاندې راغی.

د جلاوطنه لوبغاړو له درې کلن کمپاین وروسته، فیفا خپل پخوانی دریځ بدل کړ او اجازه یې ورکړه چې دغه ټیم بېرته نړیوالو سیالیو ته ستون شي.

د افغانستان د ښځینه فوټبال ټیم شاوخوا ۲۵ غړې لري، چې له ۲۰۲۱ کال راهیسې یې کومه رسمي سیالي نه ده کړې.

د طالبانو له واکمنیدو وروسته د ښځینه لوبغاړو پر سپورټ بندیز لګېدلی، چې له امله یې ډیر لوبغاړې نورو هېوادونو ته کډوال شوي دي.

د برېتانیا پولیسو ویلي، چې حشمت الله او سید هوشمند دواړه د پلیموت ښار اوسېدونکي دي او تېره ورځ د یاد ښار محکمې ته د شیرفورډ په سیمه کې په یوه کور کې پر یوې ښځې د جنسي تېري په تور محاکمې ته وړاندې شوي دي.

پولیسو ویلي، چې یاد کسان د یکشنبې په ورځ د قرباني شوې ښځې له شکایت وروسته نیول شوي دي.

پولیسو ویلي، محکمې د یادو دوو تورنو کسانو محاکمه د جون تر لومړی نیټې ځنډولې ده او تر هغه وخته به دواړه تورن کسان د پولیسو په توقیف کې وي.

پولیسو زیاته کړې، چې د موضوع حساسیت ته په کتو یې د تورنو کسانو پېژندګلوي په ډاګه کړې، خو له خلکو یې غوښتي چې د محکمې تر وروستۍ پریکړې پوررې له قضاوت او تبصرو ډډه وکړي.

په ورته مهال پولیسو د قرباني شوې ښځې هویټ پټ ساتلی او هغې ته یې د ځانګړو مرستندویه خدمتونو ډاډ ورکړی دی.

اپریدي د چارشنبې په ورځ په پېښور کې د اروپايي ټولنې له سفیر رېمونډاس کاروبلیس سره په خبرو کې وویل چې له افغانستان سره د روانو ستونزو د حل یوازینۍ اغیزناکه لاره خبرې او مذاکرات دي او پوځي لارې چارې نه شي کولای دا ستونزې حل کړي.

د هغه په وینا، د دواړو هېوادونو ترمنځ د زرګونو کلونو تاریخي او فرهنګي اړیکې شته او شخړې باید د تفاهم له لارې حل شي.

د معلوماتو له مخې، د پاکستان او افغانستان ترمنځ سوداګریزې لارې شاوخوا اووه میاشتې تړلې پاتې شوې دي، چې له امله یې د دواړو هېوادونو ګڼ سوداګر او له دغه سکتور سره تړلي زرګونه کسان له اقتصادي ستونزو سره مخ شوي دي.

د خیبر پښتونخوا اعلی وزیر زیاته کړه چې عمران خان تل دا دریځ درلود چې جګړه او پوځي عملیات ستونزې نه شي حل کولای او ټینګار یې کړی چې د افغانستان اړوند مسایل باید د دوه‌اړخیزو خبرو له لارې حل شي.

د پاکستان او افغانستان د ګډې سوداګرۍ خونې مسوولانو ویلي چې د تېر کال په لومړیو میاشتو کې د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګري تر یو میلیارد ډالرو رسېدلې وه، خو اوسني کړکېچونه او د ترانزیټ لارو دوامداره بندښت د دې لامل شوي چې دا کچه ښکته شي او سوداګر له درنو زیانونو سره مخ شي.