د طالبانو د سترې محکمې اداري مرستیال: که محاکم پر فساد اخته شول بیا ټول نظام فاسديږي
د طالبانو د سترې محکمې اداري مرستیال د کونړ لپاره د دغې ډلې د محاکمو مسوولینو ته په وینا کې وویل، که محاکم پر فساد اخته شول، نو بیا ټول نظام ورسره فاسدیږي. د طالبانو پر محاکمو تور دی، چې د خلکو قضایاوې ډېرې ځنډوي او دا په خپله فساد ته د زمینې برابرول دي.
د طالبانو د سترې محکمې اداري مرستیال سخاالله سعید د پنجشنبې په ورځ (د غويي ۱۰مه) د کونړ ولایت لپاره د طالبانو د محاکمو مسوولینو ته د وینا په ترڅ کې وویل، محاکم د یوه نظام د «زړه» حیثیت لري او په باور یې که زړه سالم وي، نو ورسره ټول بدن سالم وي.
د سعید په باور، که محاکم فعال وي او پرېکړې هم پر حق او عدالت وکړي، نو په ولس او «منطقه» کې به امنیت وي او زیاتوي، که محاکم پر فساد اخته شول، نو ورسره ټول نظام فاسدیږي.
هغه وویل: «که چېرې خدای مهکړه په محاکمو کې فساد راغی، نو بیا دا ټول نظام ورسره فاسدیږي».
د نوموړي په وینا، ټول نظام محاکمو ته ګوري، چې څنګه او پر کوم اساس پرېکړې کوي او په باور یې که محاکم اصلاح وي، نو ټوله «معاشره» به ورسره اصلاح وي.
هغه زیاته کړه: «محاکم او قضاوت کول نه یوازې په یوې ټولنه کې د امنیت سبب کېږي، بلکې دا د الله امر دی».
د یادونې وړ ده، چې د طالبانو پر محاکمو دا تور دی، چې د خلکو قضایاوې ډېرې ځنډوي او د هغوی په باور دا په خپله فساد ته د زمینې برابرول دي.
طالبانو له واک ته رسېدو وروسته یو پراخ کمپاین پیل کړی چې د افغانستان ځوانان د طالباني تفکر پر لور جذب کړي، خو دې هڅو سره له دې چې د هېواد ستونزې نه دي اوارې کړي بلکې وضعیت یې لا نور ترینګلی کړی دی.
په تېرو دریو کلونو کې د دیني مدرسو شمېر د تېرو شلو کلونو پرتله پنځه برابره زیات شوی، چې اوس یې شمېر نږدې ۷۰۰۰ ته رسېدلی او لا هم زیاتېږي. افغانان اړ دي چې خپل اولادونه ښوونځي ته ولېږي، آن که دا ښوونځی مدرسه هم وي.
د طالبانو د پوهنې وزارت د مدرسو او دارالحفاظونو مشر عبدالرزاق صدیق رسنیو ته ویلي و: «افغانستان یوه مذهبي ټولنه ده او هر کس باید لومړنۍ او د لوړې کچې دیني زدهکړې ولري. له همدې امله موږ د دیني مدرسو وده ضروري بولو».
خو دا فکر آن د طالبانو دننه هم پراخ ملاتړ نه لري. ځینې طالب چارواکي وایي چې افغانستان یوازې طالب او ملا ته اړتیا نه لري بلکې انجینرانو او ډاکټرانو ته هم اړتیا ده. دا وضعیت نړۍ ته یو انزوا طلبه او افراطي افغانستان معرفي کوي چې نه یوازې کولتوري ستونزې لري، بلکې سیمه او نړۍ ته قوي امنیتي ګواښ هم پېښولی شي.
که څه هم افراطي فکرونه پراخېږي، خو ټکنالوژي دا وړتیا لري چې له افراطیت سره مبارزه وکړي. انټرنټ او رسنۍ هغه څه دي چې په اوسني عصر کې ورسره ځوانان په بېلابېلو ډولونو نښلول شوي دي. د شمېرو له مخې، د افغانستان ۶۷ سلنه وګړي لږ تر لږه میاشت کې یو ځل ټلوېزیون ګوري، چې دا ۱۲ میلیونه ماشومان او ۱۴ میلیونه ځوانان رانغاړي.
نجیب پیکان زیاتوي، چې تر ټولو مهمه مسئله له دې ځوانانو سره د اړیکو جوړول دي: «افغان ځوانان په دوو برخو وېشل کېدای شي. لومړی، تحصیلکرده او ناراضه ځوانان دي چې په میدان یوازې پرېښودل شوي او د بدلون ځواک یې له لاسه ورکړی. دا هغه ځوانان دي، چې که څه هم ناهیلې دي، خو د ځان ژغورلو یوازینۍ لاره د آزادې نړۍ سره همکاري ګڼي.دویم، هغه ځوانان دي چې د طالبانو په اداره کې دي؛ هغوی افراطي شوي. هر کال نیم میلیون طالبان له مدرسو فارغېږي او د افراطیت پر لور ګام اخلي.»
د حالاتو د بدلون لپاره باید له دواړو ډلو سره کار وشي. تر ټولو مهمه لاره دا ده چې د رسنیو، خبرو اترو، کنفرانسونو او مشورو له لارې د ځوانانو ترمنځ پل جوړ شي، ترڅو هغوی انتقادي فکر ته وهڅول شي او خپل بحثونه له دین او آخرت څخه ور هاخوا هم وغځوي.
دا ځوانان کار غواړي، او د کار موندلو لپاره اړیکو ته اړتیا لري. له هغو هېوادونو درس اخیستل کېدای شي، چې د ځوانانو کچه پکې لوړه ده، او دغه ځوانان د سمې لارې پر لور هڅول کېدای شي.
