یونیسف: د اروپايي ټولنې په ملاتړ نږدې ۱۰ زره نورستانیانو د څښاک پاکو اوبو ته لاسرسی موندلی

د راپور له مخې دغې ادارې د یکشنبې په ورځ، د چنګاښ په ۱۴مه، په یوې خپرې کړې اعلامیه کې ویلي چې دغه عملیات د سرخان‌دریا ولایت د امو سیند پولې ته څېرمه د سرحدي ځواکونو او پولیسو په ګډه همغږۍ ترسره شوي دي.

د خبرپاڼې له مخې، امنیتي ځواکونو یوه ډرون څرخکه، چې دوه کیلو او ۳۲ ګرامه تریاک ورسره تړل شوي وو، تر پولې د اوښتو مخکې کشف او ضبط کړه.

د ازبکستان د دولتي امنیت ادارې ویلي چې نشه‌يي توکي د ډرون څرخکې له بدنې سره تړل شوي وو او ټاکل شوې وه په ناقانونه توګه د ازبکستان خاورې ته ولېږدول شي.

ازبک چارواکو ویلي، د دوی په باور د دې هڅې تر شا ناپېژانده کسان، چې ښايي د افغانستان وګړي وي، لاس لري، خو د هغوی د هویت یا د احتمالي نیولو په اړه یې نور جزییات نه دي خپاره کړي.

ازبکستان په وروستیو کلونو کې څو ځله خبرداری ورکړی چې له افغانستان سره پر ګډه پوله د نشه‌يي توکو د قاچاق هڅې زیاتې شوې دي او ویلي یې دي چې د خپلو جنوبي پولو د امنیت او څارنې تدابیر یې نور هم پیاوړي کړي دي.

په همدې تړاو د طالبانو د امربالمعروف، نهی‌ عن‌المنکر او شکایتونو اورېدلو وزیر محمد خالد حنفي یو نیم دقیقه‌يي غږیز کلپ د طالبانو تر کنټرول لاندې ملي ټلویزیون خپور کړی، خو یاد ټلویزیون په دې اړه چې دغه څرګندونې یې څه وخت او چېرې کړي، څه نه‌دي ویلي، مګر نوموړي نن (یکشنبه د چنګاښ ۱۴مه) په کندوز کې د بدخشان، تخار، بغلان او کندوز ولایتونو له دیني علماوو، قومي مخورو، متنفذینو او مسوولینو سره د همغږۍ غونډه درلوده.

خالد حنفي په دې غږیز کلپ کې ویلي، د مسلمانانو په اړوندو حکومتونو کې چې «امربالمعروف او نهې عن‌المنکر» نه‌وي هغه ته «اسلامي نظام» نه‌ویل کېږي او زیاته یې کړه: «اسلامي نظام هغه نظام ته وايي، چې په هغه کې امربالمعروف او نهې عن‌المنکر وي او اسلامي نظام عبارت ده له امربالمعروف او نهې عن‌المنکر څخه. د مسلمانانو په حکومت کې چې امربالمعروف او نهې عن‌المنکر نه‌وي، هغه ته په شریعت کې اسلامي نظم نه‌ویل کېږي».

هغه ادعا کړې، چې د طالبانو له بیا واکمنېدو مخکې افغانستان کې «عیسویت» ته د بلنې ګڼ مرکزونه وو، خو د دوی په راتګ سره ټول «ختم» شوي او په وینا یې: «په افغانستان کې خو یوه فتنه نه‌وه؛ له فتحې مخکې دلته سلګونه د عیسایانو دعوتګرانو مراکز وو. نن د هغوی دعوت، د هغوی مراکز هغه مکمل د افغانستان له نقشې ختم شوي دي. صفر ضرب صفر».

د طالبانو دغه وزیر همداراز ادعا وکړه، چې په افغانستان کې یهودیت او نورو دینونو ته د بلنې په بدل کې پیسې هم ورکول کېدې او په وینا یې: «هغوی چې دلته ۲۰ کاله سرمایه ګذاري وکړه؛ دا یوازې سرمایه ګذاري نه‌وه، دلته فزیکي یرغل نه‌وو، دلته نظریاتي، فکري او عقیدوي یرغل هم وو. یو طر ته یهودیت او عیسویت ته بلنه ورکول کېده بل طرف ته پیسې هم ورکول کېدې. نن د امربالمعروف او نهې عن‌المنکر په برکت د هغوی پوچ تبلیغ ختم شو».

د طالبانو د امربالمعروف او نهې عن‌المنکر وزارت بیا د یکشنبې په ورځ (د چنګاښ ۱۴مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې خالد حنفي د کندوز ولایت په مرکز کې د بدخشان، تخار، بغلان او کندوز ولایتونو له دیني عالمانو، قومي مخورو، متنفذینو او مسوولینو سره په کتنه کې د امربالمعروف، نهی عن المنکر د شرعي قانون د تطبیق، د منکراتو د مخنیوي او د معروفاتو د اقامې په اړه د همغږۍ غونډه ترسره کړې ده.

نوموړي په دې کتنه کې څرګنده کړې، که څوک په داسې حال کې مړ شي، چې د دین له احکامو ناخبره وي: «نو د الله تعالی پر وړاندې به موږ د خپل مسوولیت په اړه ځواب ویونکي یو، ځکه چې د دین او شریعت د بشپړه تطبیق لپاره اللهﷻ اوس تاسو ته هره اسانتیا برابره کړې ده».

دغه غورځنګ د یکشنبې په ورځ، د چنګاښ په ۱۴مه، په خپره کړې اعلامیه کې ویلي چې د انځوریزو ډیزاینونو د یوې ټولګې په خپرولو سره یې له هغو میلیونونو افغان ښځو او نجونو سره خپل پیوستون څرګند کړی چې له زده کړو بې‌برخې شوې دي.

په اعلامیه کې راغلي چې زده کړه د هر انسان بنسټیز حق او د پرمختګ، عدالت او تلپاتې سولې اساسي بنسټ دی، او له زده کړو د نجونو محرومول د افغانستان راتلونکی له جدي ګواښ سره مخ کوي.

د افغانستان د ښځو غږ غورځنګ ټینګار کړی چې هغه ټولنه چې نیمایي وګړي یې له زده کړو بې‌برخې وي، هېڅکله نه شي کولای رښتینی پرمختګ او تلپاتې ثبات ته ورسېږي.

دغه غورځنګ له ملي او نړیوالو بنسټونو او همداراز د بشري حقونو له فعالانو غوښتي چې د نجونو پر مخ د ښوونځیو او پوهنتونونو د بېرته پرانیستلو لپاره عملي او اغېزمن ګامونه پورته کړي.

د اعلامیې له مخې، زده کړه، کار او ازادي د ښځو بنسټیز حقونه دي او د دغو حقونو تر تأمینېدو پورې به د ښځو غږ غورځنګ خپلو مدني او دادغوښتونکو فعالیتونو ته دوام ورکړي.

ارګ ماڼۍ د یکشنبې په ورځ (د چنګاښ ۱۴مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، په دې کتنه کې د بیل او ملینډا ګېټس د نړیوال پراختیایي بنسټ رييس کریسټوفر الیاس او د روغتیا نړیوال سازمان او یونیسف یو شمېر نورو مسوولینو او همداراز په کابل کې د قطر دولت سفیر هم حضور درلود.

د خبرپاڼې له‌مخې، عبدالسلام حنفي د غونډې له ګډونوالو څخه وغوښتل، چې سیاسي او روغتیايي مسایل له یو بل سره شریک نه کړي او د روغتیایي مسایلو په تړاو په جوړېدونکو نړیوالو کنفرانسونو کې د طالبانو پلاویو ته هم د ګډون بلنه ورکړي.

نوموړي همداراز څرګنده کړه، چې په تېرو درېیو کلونو کې له ګاونډیو هیوادونو نږدې ۵ میلیونه افغان کډوال بېرته هېواد ته ستنول شوي او په وینا یې: «هغوی ته د کاري فرصتونو رامنځته کول اړینه چاره ده او په دې برخو کې هراړخیزې همکاري ته اړتیا لرو».

ډاکترې حنان حسن بلخي په افغانستان کې د پولیو په تړاو وویل، که ورسره همکاري وشي، نو په راتلونکي کال کې به په افغانستان کې د پولیسو ویروس په بشپړډول له‌منځه یوسي او همداراز یې زیاته کړه: «که د پولیو د محوې لپاره همغږي زیاته شي، توقع شته چې په راتلونکو ۱۲ میاشتو کې په افغانستان کې پولیو ویروس په بشپړ ډول له‌منځه یوسو».

ډاکترې حنان حسن بلخي په ټول افغانستان کې ناروغانو ته د لا غوره روغتیایي خدمتونو وړاندې کول مهم وبلل او په دې برخه کې یې د روغتیا نړیوال سازمان او ملاتړو بنسټونو لخوا د همکارۍ ډاډ ورکړ.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې د افغانستان لپاره د قطر سفیر مردف بن علي القاشوطي او د بېل او ملینډا ګېټس، یونیسف او د روغتیا نړیوال سازمان نورو مسوولینو په خپلو خبرو کې د افغانستان له روغتیایي سکټور سره له خپلو مرستو او همکاریو ډاډ ورکړ.

هغې په ایکس خواله رسنۍ کې په یوه خپور کړي پیغام کې لیکلي، چې د نسلونو او کلونو په اوږدو کې پښتنې او افغان ښځې د چادرۍ له مخې نه پېژندل کېدې، خو اوس د نړۍ په ذهن کې د هغوی په اړه رامنځته شوی انځور له واقعیت سره سمون نه لري.

اغلې اپریدۍ ټینګار کړی چې ښځې تل د ظلم او محدودیتونو تر ټولو دروند بار پر اوږو وړي او بورقه باید د دوی د اصلي هویت پر ځای د هغو شرایطو د محصول په توګه وکتل شي چې پرې تحمیل شوي دي.

هغې همداراز د ټولنیزو رسنیو پر اغېزناکو څېرو نیوکه کړې چې د هغې په خبره، د څو لایکونود ترلاسه کولو او د مشهور کېدو لپاره د لنډمهال لپاره بورقه اغوندي او هغه د ستاینې وړ سمبول په توګه انځوروي.

د نوموړې په وینا، هغه کسان چې یوازې د لنډ وخت لپاره بورقه اغوندي، هېڅکله نه شي درک کولای چې په دې لباس کې د اوږدې مودې ژوند او له محدودیتونو سره مخامخ کېدل څه معنا لري.