د افغانستان د جوجتسو فدراسیون اعلان کړی، چې د هېواد د ۶۹ کیلوګرامه وزن په کټګورۍ کې ملي لوبغاړي مصطفی وکیلي د ۲۰۲۶کال د جوجتسو اسیا جام اتلولۍ سیالیو کې د برونزو مډال ګټلی دی. دغه سیالۍ د قزاقستان په کوربهتوب ترسره شوې دي.
وکیلي په خپلې لومړۍ سیالۍ کې د سیال د نه حاضرېدو له امله بریالی اعلان شو؛ خو په دویمه سیالۍ کې یې د قزاقستان د استازي پر وړاندې ماتې وخوړه او په پای کې یې د دغه سیالیو د برونزو مډال ترلاسه کړ.
د اسیا د جوجیتسو اتلولۍ سیالۍ د قزاقستان په کوربهتوب ترسره شوې او د اسیا د بېلابېلو هېوادونو لوبغاړو پهکې ګډون کړی و. افغانستان په دغه سیالیو کې د دوو لوبغاړو مصطفی وکیلي او محمد سرور حسيني په ګډون برخه اخیستې وه.
د افغانستان د جوجتسو ملي لوبډلې روزنه د عبدالصبور رحیمي پر غاړه وه.
د اسپانیې د فوټبال لوبډلې د ۲۰۲۶ کال نړیوال جام په پایلوبه کې ارجنټاین ته یو د صفر پر وړاندې پایلې سره په ماتې ورکولو، په خپل تاریخ کې د دویم ځل لپاره د دې سیالیو اتلوالي خپله کړه. د دې لوبې یوازینی ګول د اسپانیې بریدګر «فېران تورس» د اضافي وخت د لومړۍ نیمې په۱۶مه دقیقه کې وواهه.
د ۲۰۲۶ کال نړیوال جام په پایلوبه کې د ارجنټاین او اسپانیې د فوټبال د ملي لوبډلو ترمنځ لوبه په ټاکلو ۹۰ دقیقو کې بې له کوم ګوله مساوي پای ته ورسېده. د سیالۍ د دویمې نیمايي په وروستیو دقیقو کې د ارجنټاین میډفیلډر (هافبک) «انزو فرناندز» د سور کارت په اخیستلو سره له لوبې وشړل شو.
د اتلوالۍ دفاع کوونکې لوبډله (ارجنټاین) اضافي وخت له ۱۰ لوبغاړو سره پیل کړ. ارجنټاین د پایلوبې وروستۍ ۳۰ دقیقې د اسپانیې پر وړاندې د یوه لوبغاړي په کمښت سره تېرې کړې.
ارجنټاین په دې لوبه کې ونشوای کولای چې د اسپانیې د منظمې او همغږې لوبې پر وړاندې خپل تلپاتې ننداره وړاندې کړي.
د احصایې له مخې، د اسپانیې غوره والی په بشپړ ډول څرګند وو. دې لوبډلې د سیال د ګول پر لور درې شوټونه ووهل، په داسې حال کې چې ارجنټاین لومړۍ نیمه ان بې له یو شوټه پای ته ورسوله. د اسپانیې د پاسونو شمیر هم د ارجنټاین د ۱۸۵ پاسونو پر وړاندې ۳۷۷ وو او د دې لوبډلې لوبغاړو د پاسونو په رسولو کې د بریالیتوب لوړه سلنه ثبت کړه. اسپانیې همدارنګه دوه کارنر ضربې ترلاسه کړې، خو ارجنټاین هېڅ کارنر نه درلود.
بل لخوا، د ارجنټاین مدافع «لیساندرو مارتینز» د ژیړ کارت له اخیستلو څو دقیقې وروسته ټپي شو او خپل ځای یې «نیکولاس اوتامندي» ته پرېښود.
بالاخره لوبه اضافي دقیقو ته لاړه او د اسپانیې د فوټبال ملي لوبډلې د ۲۰۲۶ کال نړیوال جام په پایلوبه کې ارجنټاین ته یو د صفر پر وړاندې پایلې سره په ماتې ورکولو، په خپل تاریخ کې د دویم ځل لپاره د دې سیالیو اتلوالي خپله کړه. د دې لوبې یوازینی ګول د اسپانیې بریدګر «فېران تورس» د اضافي وخت د لومړۍ نیمې په شپاړسمه دقیقه کې وواهه.
فېران تورس د اسپانیا په ګټه دویم ګول هم ترسره کړ، خو لوبڅاردا ګول د میلیمټري افسایډ له امله رد کړ.
د یادونې وړ ده، چې دا پایلوبه د امریکا د نیوجرسي ایالت په «مېټلایف» لوبغالي کې ترسره شوه او د ارجنټاین لوبډله چې د ۲۰۲۲ کال اتله وه، ونه توانېده چې له خپلې اتلولۍ دفاع وکړي، او اسپانیا د ۲۰۱۰ کال وروسته دویم ځل د نړۍ د اتلولۍ جام خپل کړ.
په غزني کې د کابل او غزني ولایتونو د نابینایانو د فوټسال د څلورو لوبډلو ترمنځ دوستانه سیالۍ ترسره شوې. د دغو سیالیو مسوولین وایي، موخه یې د نابینا ورزشکارانو د وړتیاوو ارزونه، د هغوی هڅونه او د ملي لوبډلې لپاره د غوره لوبغاړو ټاکل دي.
د طالب مسوولینو په وینا، په دغو دوستانه سیالیو کې د کابل او غزني د نابینایانو څلور لوبډلې برخه لري او لوبغاړي به د خپلو تخنیکي او بدني وړتیاوو له مخې وارزول شي.
دوی ویلي، د دغې ارزونې په پای کې به ۱۲ غوره لوبغاړي د افغانستان د نابینایانو د فوټسال ملي لوبډلې ته غوره شي، څو په راتلونکو کورنیو او نړیوالو سیالیو کې د هېواد استازیتوب وکړي.
د سیالیو تنظیموونکي ټینګار کوي چې دا ډول ورزشي پروګرامونه نه یوازې د نابینا ورزشکارانو د استعدادونو د ودې او پیاوړتیا لپاره مهم دي، بلکې د هغوی د ټولنیز ګډون، رواني ملاتړ او پر ځان د باور د زیاتېدو په برخه کې هم اغېزناک رول لري.
ورزشکارانو هم د ورته سیالیو د دوام غوښتنه کړې او ویلي یې دي چې د سیالیو زیاتوالی به د دوی د تخنیکي کچې په لوړولو او د نړیوالو سیالیو لپاره په ښه چمتووالي کې مرسته وکړي.
افغانستان کې د نابینایانو ورزش، سره له دې چې له ګڼو مالي او امکاناتي ننګونو سره مخ دی، په وروستیو کلونو کې د ودې په حال کې دی او د ورزش مسوولین هیله لري چې د ورته پروګرامونو په دوام سره به د معلولیت لرونکو ورزشکارانو لپاره د سیالۍ او پرمختګ فرصتونه نور هم پراخ شي.
د ۲۰۲۶ کال فوټبال نړیوال جام پایلوبه نن د امریکا د نیوجرسي ایالت په «میټ لایف» لوبغالي کې د هسپانیې او ارجنټاین ترمنځ ترسره کېږي.
ارجنټاین د لیونل میسي په مشرۍ هڅه کوي چې د ۱۹۶۲ کال له برازیل وروسته لومړنی هېواد شي چې پرلهپسې دوهم نړیوال جام هم وګټي، خو هسپانیه بیا غواړي د ۲۰۱۰ کال له بریا وروسته دوهم ځل د نړۍ اتله شي.
د ارجنټاین روزونکي لیونل سکلوني ویلي، هسپانیه یوه بشپړه او پیاوړې لوبډله ده او د دوی پر وړاندې به سخته لوبه وي، خو زیاته کړې یې ده چې د نړیوال جام تر پایلوبې رسېدل خپله یو ستر بریالیتوب دی.
بلخوا د هسپانیې روزونکي لوئیس دي لا فوینته ویلي، د لیونل میسي د مهارولو لپاره به ځانګړې پاملرنه وکړي، خو ټینګار یې کړی چې د ارجنټاین کپتان به په انفرادي ډول ونه څاري.
د هسپانیې لوبغاړي رودري ویلي، د ارجنټاین پر وړاندې به لوبه فزیکي او سخته وي، خو دوی به د هر ډول فشار او پارونې پر ځای پر خپلې لوبې تمرکز وکړي.
د ارجنټاین دروازهساتونکي ایمیلیانو مارتینیز ویلي، کله ناکله د خپلې لوبډلې د لاسته راوړنو په یاد احساساتي کېږي او هیله لري چې یو ځل بیا نړیوال جام خپل هېواد ته یوسي.
ټاکل شوې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ هم د شاوخوا ۸۰ زره نندارچیانو ترڅنګ د دې پایلوبې ننداره وکړي.
بلخوا د نړیوال جام تنظیموونکو ویلي، د کاناډا د ځنګلي اورونو لوګي تر څار لاندې دي، خو تر اوسه د پایلوبې پر ترسره کېدو کوم اغېز نه لري.
د طالبانو تر واک د المپیک بدني روزنې او سپورت عمومي ریاست ویلي چې افغان لوبغاړي مصطفی وکیلي د جوجیتسو نړۍوالو سیالیو کې د ۶۹ کیلوګرام وزن او فول کانټکټ سبک په برخه کې د برونزو مډال ترلاسه کړی.
وکیلي خپله لومړۍ سیالي د خپل سیال د نه حاضرېدو له امله وګټله، خو په دویمه سیالۍ کې د قزاقستان له لوبغاړي سره له ماتې وروسته د برونزو مډال خپل کړ.
په دغو سیالیو کې افغانستان د دوو لوبغاړو او یوه روزونکي په ګډون استازیتوب لري.
د جوجیتسو یادې نړۍوالې سیالۍ د قزاقستان په کوربتوب د ۴۹ هېوادونو د لوبغاړو په ګډون د روانې میلادي میاشتې په ۱۱مه پیل شوې وې او د جولای په ۱۹مه پای ته رسېږي.
د کرېکټ نړیوالې شورا اعلان کړی چې د افغان ښځینه کرکټ لوبډلې مالي ملاتړ به دوام ومومي او تر ۲۰۳۰ کال پورې به دغې لوبډلې ته د نړیوالو سیالیو د غوراوي پړاوونو کې د ګډون لپاره رسمي لاره برابره وي.
دغه اعلان د هغې افغان ښځینه لوبډلې لپاره مهم پرمختګ بلل کېږي چې د ۲۰۲۱ کال د اګست له سیاسي بدلون وروسته د طالبانو له واکمنېدو سره له افغانستانه ووتله او اوس یې ډېری لوبغاړې په اسټرالیا، کاناډا او بریتانیا کې ژوند کوي.
د لوبډلې غړې شفیقه خان ویلي، د دې پرېکړې په اورېدو ډېرې احساساتي شوې دي.
هغې وویل: «موږ د دې ورځې لپاره ډېرې سختۍ ګاللې دي. اوس کولی شو د خپل هېواد استازیتوب وکړو، یو ځای لوبه وکړو او نړۍ ته وښیو چې افغان ښځې وړتیا او پیاوړتیا لري.»
د لوبډلې بله غړې بنفشه هاشمي، چې په ۲۰۲۱ کال کې یې د امنیتي ګواښونو له امله افغانستان پرېښود، ویلي د انګلستان د سفر پر مهال د بریتانیا له پاچا سره لیدنه د ژوند له ځانګړو شېبو څخه وه.
هغې وویل: «چا به باور کاوه چې هغه نجلۍ چې څو ورځې به وږې وه او کورنۍ یې هېڅ امکانات نه لرل، نن به د پاچا لیدو ته ورځي.»
د افغان ښځینه لوبډلې غړو په ۲۰۲۲ کال کې نړیوالې کرېکټ شورا ته لیک استولی و او غوښتنه یې کړې وه چې د دوی د لوبېدو حق خوندي کړي.
په لیک کې راغلي وو: «موږ غواړو نړۍ ته وښیو چې د جګړې، ناامنۍ، نابرابرۍ او بېعدالتۍ تر څنګ هم زموږ هیله ژوندۍ ده چې د افغانستان استازیتوب وکړو.»
د نړیوالې کرېکټ شورا په وینا، د اسټرالیا، انګلستان او هند د کرېکټ بورډونه به د یوې ځانګړې کاري ډلې له لارې د افغان ښځینه لوبډلې د روزنې، مالي ملاتړ او سیالیزو فرصتونو د برابرولو چارې پر مخ وړي.
د اسټرالیا د کرېکټ ادارې اجراییه رییس ټاډ ګرینبرګ ویلي، موخه دا ده چې د لوبډلې ملاتړ تر ۲۰۳۰ او حتی د ۲۰۳۲ بریزبېن المپیک پورې دوام ومومي.
هغه زیاته کړه چې د دې پروګرام لپاره باید بنسټیزه او دوامداره مالي پانګونه وشي، څو لوبډله اوږدمهاله پرمختګ وکړي.
د نړیوالې کرېکټ شورا ویلي، نوی پروګرام به افغان لوبغاړو ته منظمې روزنیزې برنامې، سیالیز فرصتونه او د لوړ پوړ لوبغاړو د پرمختګ زمینه برابره کړي.
د انګلستان د کرېکټ بورډ مرستیالې اجراییه رییسې کلېر کانر ویلي، افغان ښځینه لوبډلې درې نیم کاله وړاندې له نړیوالې کرېکټ شورا د حل غوښتنه کړې وه او اوس یې غوښتنې ته مثبت ځواب ورکړل شوی دی.
هغې زیاته کړه چې دا پرېکړه د هغو لوبغاړو لپاره ستر بری دی چې د خپل هېواد له پرېښودو وروسته یې هم د کرېکټ له لوبې لاس وانخیست.
د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان کرېکټ بورډ لا هم دغه ښځینه لوبډله په رسمیت نه پېژني، خو نړیوالې کرېکټ شورا د دوی د ملاتړ او سیالیزو فرصتونو د برابرولو پرېکړه کړې ده.
د لوبډلې غړې شفیقه خان وايي، د دوی مبارزه لا پای ته نه ده رسېدلې.
هغې وویل: «دا اوږد او له ستونزو ډک سفر و، خو تر ټولو مهمه خبره دا ده چې موږ هېڅکله تسلیم نه شو.»