• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

طالبان: په نورستان کې د ویجاړونکو سېلابونو له امله ۸۵ کسان لا هم لادرکه دي

۳۱ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۲۲ جولای ۲۰۲۶، ۱۹:۲۹ GMT+۱

د طالبانو له پېښو سره د مبارزې چمتووالي اداره وايي، د نورستان د ویجاړونکو سېلابونو له امله د ۲۳ کسانو له مړه کېدو سربېره ۸۵ کسان لا تر اوسه لادرکه دي. دغه اداره وايي، د لادرکه کسانو د موندنې په موخه د پلټنې عملیات دوام لري او په میدان وردګ او غزني کې هم یو تن مړ او یو بل ټپي شوی.

د طالبانو له پېښو سره د مبارزې چمتووالي ادارې د ویاند مرستیال تاج محمد همت د چهارشنبې په ورځ (د چنګاښ ۳۱مه) وویل، په نورستان کې د ویجاړونکو سېلابونو له امله تر اوسه ۲۳ کسان مړه او ۸۰ کسان ټپيان شوي دي. د نوموړي په وینا، په ټپيانو کې د ۲۳ کسانو روغتیايي حالت ډېر نازک دی.

تاج محمد همت زیاتوي، په نورستان کې د دغو سېلابونو له امله لا تر اوسه هم ۸۵ کسان لادرکه دي او د موندنې لپاره یې د پلټنې عملیات دوام لري.

د نوموړي په وینا، په نورستان کې د همدې سېلابونو له امله ۱۶۳ کورونه په بشپړ ډول او ۱۱۵ نور یې په نسبي ډول، ۳ جوماتونه، یو کلینیک، د برېښنا یوه شبکه، ۵ پلونه او پلچکونه، د ۱۰۴۷ جریبه کرنیزو ځمکو او ۲۳ جریبه باغونو حاصلات او همداراز ۱۵ څاروي له‌منځه تللي او ۳۰ کورنۍ بې‌ځایه شوي، ۲۹ موټر زیانمن شوي او په ټوله کې ۷۴۶ کورنۍ زیانمنې شوې دي.

د طالبانو له پېښو سره د مبارزې چمتووالي ادارې د معلوماتو له‌مخې، په تېرو ۲۴ ساعتونو کې د سېلابونو له امله:

په میدان وردګ کې یو کس مړ، ۲ کورونه ویجاړ، د ۱۰۲ جریبه کرنیزو ځمکو حاصلات له ‌منځه تللي او په ټوله کې ۴۰ کورنۍ زیانمنې شوې دي.

په غزني کې یو کس ټپي، ۹ کورونه په بشپړ ډول او ۳۰ کورونه په نسبي ډول، ۳ څاګانې او د ۱۲۰ جریبه کرنیزو ځمکو حاصلات له ‌منځه تللي او په ټوله کې ۲۵۸ کورنۍ زیانمنې شوې دي.

په کاپیسا کې ۹ کورونه په نسبي ډول، یو جومات، ۳ څاګانې، ۱ کیلومتر سړک او د ۹۳ جریبه کرنیزو ځمکو حاصلات له‌منځه تللي او په ټوله کې ۹ کورنۍ زیانمې شوې دي.

په پکتیا کې ۴۶ کورونه په نسبي ډول او د ۵۸۵ جریبه کرنیزو ځمکو حاصلات له‌منځه تللي او په ټوله کې ۲۲۶ کورنۍ زیانمنې شوې دي.

په پکتیکا کې ۱۶ کورونه په بشپړ ډول او ۲۵ په نسبي ډول، یو جومات، ۱۰ څاروي او د ۵۰ جریبه کرنیزو ځمکو او ۲۵ جریبه باغونو حاصلات له‌منځه تللي او په ټوله کې ۶۰ کورنۍ زیانمنې شوې دي.

په خوست کې ۵ کورونه په نسبي ډول، ۲۰ هټۍ او د ۸۰ جریبه کرنیزو ځمکو حاصلات له‌منځه تللي او په ټوله کې ۴۲ کورنۍ زیانمنې شوې دي.

په لغمان کې ۷ کورونه په نسبي ډول او همداراز په زابل کې هم یو کور په نسبي ډول ویجاړ شوی دی.

د طالبانو له پېښو سره د مبارزې چمتووالي ادارې د ویاند مرستیال تاج محمد همت زیاتوي، د دغې ادارې مرستندویه ټيمونه نورستان ته رسېدلي او په وینا یې له مرستندویه همکاریو موسسو سره هم همغږي شوې ده.

د طالبانو یادې ادارې له ټولو هېوادوالو غوښتي، چې د بارانونو او سېلابونو پر مهال د سیند لارو او خطرناکو سیمو ته له نږدې کېډو ډډه وکړي.

ډېر لیدل شوي

سارا اډمز: ملا هبت‌الله قیوم ذاکر د بدخشان او شمال لپاره عمومي نظامي مسوول ټاکلی دی
۱

سارا اډمز: ملا هبت‌الله قیوم ذاکر د بدخشان او شمال لپاره عمومي نظامي مسوول ټاکلی دی

۲

جمعه خان همدرد: د ګلبدین حکمتیار وروستۍ څرګندونې د ګوند عمومي دریځ نه دی

۳

تمدن ټلویزیون: د طالبانو د عدلیې وزارت د زورواکۍ پر وړاندې د چوپتیا پېر پای ته رسېدلی

۴

ایمل ولي خان مریم نواز ته: ترهګرو لپاره کمپونه چا جوړ کړل او چا افغانستان کې وکارول؟

۵

په کابل کې یوې نجلۍ د ټرانسپورټي ټکټونو د پلورنې انلاین سیستم جوړ کړی

•
•
•

نور خبرونه

په شته اوبو کې؛ د ننګرهار کانال د هډې فارم د زیتونو ونې د وچېدو له ګواښ سره مخ دي

۳۱ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۲۲ جولای ۲۰۲۶، ۱۹:۰۹ GMT+۱
100%

یو شمېر ځايي سرچینو افغانستان انټرنشنل – پښتو ته ویلي‌ چې د ننګرهار کانال اړوند هډې زیتونو فارم ونې د وچېدو له ګواښ سره مخ دي. سرچینې وایي، د طالبانو تر ادارې لاندې د ننګرهار کانال ریاست د زیتونو فارمونو ته اوبه نه ورکوي او بوټې مخ په وچېدو روان دي.

افغانستان انټرنشنل – پښتو سره د هډې فار م د زیتونو د ونو انځورونه شریک شوي چې په کې ښکاري د زیتونو دانې او ونې مخ په وچېدو دي. یو کس چې دغه فارم سره نږدې اوسېږي وویل: «سږ کال ونې بېخي وچې دي، څوک اوبه نه ورکوي او د داود خان وخت کې چې کومه ویاله جوړه شوې، د هغې اوبه یې بندې کړې دي».

100%

د مالوماتو پر بنسټ هډې فارم ته څېرمه یو شمېر دولتي ځمکې طالبانو او له خلکو سره په شریکه په قراردادونو نیولي او د فصلونو تر څنګ یې پکې شخصي باغونه جوړ کړې دي. سرچینې زیاته کړه: «قراردادیانو د واسطو او اړیکو په زور باندې د ویالې اوبه خپلو اجاره شویو ځمکو او باغونو ته اړوي او د زیتونو دولتي باغونه یې له اوبو بې برخې کړې دي».

د جلال اباد ښار د لسمې ویالې یو بل اوسېدونکی وايي چې په نورو کلونو کې د زیاتونو تولید خورا زیات و، خو سږ کال ونو کې هېڅ بار نشته. د دغه کس په خبره: «دا بوټي داسې وچ شوي چې له نږدې یې وګورې زړه به دې پرې درد وکړي».

100%

د انځورونو رالېږونکي افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د موبایل کېفیت یې کمزوری دی او ښايي د ونو انځورونه او وچوالی په ډېر دقیق ډول ښکاره نه کړي. د هډې فارم یوازې د زیتونو باغونه په ۸۰۰ جریبه ځمکه باندې جوړ شوي دي او له دې ور اخوا دغه دولتي شرکت د ننګرهار په بټي کوټ کې هم د زیتونو زرګونه جریبه باغونه لري. د یاد کانال څلور فارم او دویم فارم هغه ځایونه دي چې په پراخه کچه د زیتونو باغونه لري، خو د دغو سیمو اوسېدونکو تر اوسه دا شکایت نه دی کړی چې ګني هلته باغونو ته اوبه نه رسېږي.

د ننګرهار د زیتونو فابریکه

د ننګرهار کانال اړوند په بېلابېلو فارمونو کې د زیتونو تر حاصل وروسته د تولید او پروسیس لپاره دانې د زیتونو فابریکې ته وړل کېږي. دغه فابریکه شپږ لسیزې وړاندې جوړه شوې او هر کال د ۸۰۰۰ ټنه زیتونو پروسیس ظرفیت لري چې دې جملې یوازې ۴۰۰۰ ټنه د زیتونو اچار تولیديږي.

100%

په ۱۳۴۴ کال کې یعنې نږدې ۷ لسیزې وړاندې د پخواني پاچا محمد ظاهر شاه په حکومت کې د ننګرهار کانال جوړ شوي او د همدې بهیر له لارې د دغه ولایت بېلابېلو سیمو کې پر ۳۱۰۰ هکټاره ځمکې باندې یوازې زیتونو باغونه جوړ شو. خو د پنځو لسیزو جګړو له امله د دغو باغونو نږدې نیمایي برخه ۱۳۸۰ هکټاره باغونه ویجاړ شو او اوس مهال یوازې ۱۷۲۰ هکټاره پاتې دي.

د دغو باغونو حاصلات له لسیزو راهیسې د ننګرهار زیتونو فابریکه کې پر تېلو او اچارو بدلېږي. نږدې پنځه لسیزې وړاندې د دغه فابریکې تولیدات د روسیې تر څنګ د نړۍ یو شمېر هېوادونو ته لېږدول کېدل،‌ خو اوس مهال یوازې داخلي اړتیاوې هم نشي پوره کولی.

100%

د ننګرها د زیتونو تېل او اچار د خپل ښه کېفیت له مخې په سیمه کې ځانګړی شهرت لري.

د ننګرهار اوسېدونکي اندېښنه لري چې د طالبانو تر ادارې لاندې د کانال ریاست د بې غورۍ او نه پاملرنۍ له کبله دغه پاتې باغونه هم له ګواښ سره مخ کېدلای شي.

بېنېټ: د امید پر مرکز د پاکستان د برید په اړه د بښنې نړیوال سازمان څېړنه باید جدي وګڼل شي

۳۱ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۲۲ جولای ۲۰۲۶، ۱۸:۱۱ GMT+۱
100%

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړی راپور ورکوونکی ریچارډ بېنېټ وايي، په کابل کې د روږدو کسانو د درملنې پر یوه مرکز د پاکستان د هوايي برید په اړه د بښنې نړیوال سازمان څېړنه مهمه ده او باید ډېره جدي وګڼل شي.

نوموړي د چهارشنبې په ورځ (د چنګاښ ۳۱مه) د بښنې نړیوال سازمان د تازه راپور په غبرګون کې په یوه لنډ پیغام کې لیکلي، چې د دې څېړنې د موندنو پر بنسټ باید اقدام وشي.

د بښنې نړیوال سازمان وايي، په کابل کې د «امید» په نوم د روږدو کسانو د درملنې پر مرکز د پاکستان هوايي برید باید د احتمالي «جنګي جنایت» په توګه وڅېړل شي.

دغه سازمان د ۱۴۰۴ کال د کب پر ۲۶مه پر دې مرکز تر برید څلور میاشتې وروسته خپله تازه څېړنه خپره کړې ده. په دې برید کې لږ تر لږه ۲۶۹ ملکي وګړي وژل شوي وو.

د بښنې نړیوال سازمان وايي، داسې هېڅ سند یې نه‌دی موندلی، چې د وسلو او مهماتو د ساتلو یا نورو پوځي موخو لپاره د امید مرکز د کارولو په اړه د پاکستان د پوځ ادعا تایید کړي.

د دغه سازمان په وینا، پر امید مرکز برید د نړیوالو بشردوستانه قوانینو له‌مخې د روغتیايي مرکزونو له ځانګړي خوندیتوب څخه سرغړونه ده او په دې برید کې د پوځي او ملکي هدفونو د تفکیک، احتیاط او تناسب اصول هم نه‌دي مراعت شوي.

د پاکستان حکومت پر امید مرکز برید رد کړی او طالبان یې تورن کړي چې له دې روغتون څخه یې پوځي استفاده کوله.

د بښنې نړیوال سازمان له پاکستان څخه غوښتي، چې د دې برید او د مرکز د هدف ګرځولو د پرېکړې د بهیر په اړه شفافه، بشپړه، خپلواکه او بې‌پرې څېړنه وکړي او پایلې یې خپرې کړي.

دغه سازمان وايي، که کافي شواهد موجود وي، مسوول چارواکي باید د قوماندانۍ د مسوولیت د اصل له مخې، ټول هغه کسان محاکمه کړي، چې د دې برید جزايي مسوولیت ور تر غاړې دی.

پر امید مرکز برید د هغو هوايي بریدونو یوه برخه وه، چې د پاکستان پوځ د ۱۴۰۴ کال له تلې راهیسې له طالبانو سره په ډیورند کرښې د نښتو تر زیاتېدو وروسته د افغانستان دننه کړي دي.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه ماموریت دفتر وايي، د ۱۴۰۴ کال له مرغومي تر کب میاشتې په دغو نښتو کې ۳۷۲ کسان وژل شوي او ۳۹۲ نور ټپیان شوي دي.

د بښنې نړیوال سازمان وايي، د جګړې ټولې خواوې باید نړیوال بشردوستانه قوانین مراعات کړي او د ملکي وګړو، ملکي شتمنیو او روغتیايي مرکزونو د ساتنې لپاره ټول ممکن ګامونه پورته کړي.

دغه سازمان خبرداری ورکړی، چې پر امید مرکز د برید په اړه د څېړنې نه کول، نړیوالو قوانینو ته د اندېښنې وړ بې‌پامي ښيي او ښايي د مجازاتو د معافیت د دوام، نورو ناقانونه بریدونو او ملکي وګړو ته د تازه مرګ‌ژوبلې لامل شي.

د امید مرکز په ۱۳۹۵ کال کې د ناټو د یوې پخوانۍ اډې په ساحه کې جوړ شو. دغه ځای په پیل کې د روږدو کسانو لپاره د حرفوي زده‌کړو د مرکز په توګه فعالیت کاوه.

په ۱۴۰۰ کال کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته، دغه ځای د روږدو کسانو د درملنې په دوه زره بستریز مرکز بدل شو او طالبانو بیا پر یاد مرکز د پاکستان د بریدونو له امله د وژل شویو کسانو شمېر شاوخوا ۴۰۰ ښودلی وو.

د طالبانو د سختو محدودیتونو له امله حامد کرزی ان خپل ولایت ته د سفر اجازه نه‌لري

۳۱ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۲۲ جولای ۲۰۲۶، ۰۷:۱۱ GMT+۱
100%

د افغانستان پخوانی ولسمشر حامد کرزی چې د ۲۰۲۱کال په اګست میاشت کې د جمهوریت تر پرځېدو وروسته په کابل کې پاتې شوی، د طالبانو له‌خوا تر سختو محدودیتونو لاندې دی او ان خپل ولایت ته د تګ اجازه نه‌لري.

باخبره سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، په وروستیو میاشتو کې هغه د طالبانو له لوري له لا سختو محدودیتونو سره مخ شوی او ان د هېواد دننه د نوموړي پر سفر او سیاسي لیدنو فشارونه زیات شوي دي.
سرچینې وایي، کرزي په تېرو کلونو کې څو ځلې هڅه کړې چې خپل ولایت کندهار ته سفر وکړي او له خپلوانو، قومي مشرانو او دوستانو سره وویني؛ خو طالبان کندهار ته د هغه له تګ سره موافق نه‌دي.

د یوې سرچینې په وینا؛ طالبان اندېښنه لري که کرزی کندهار یا نورو ولایتونو ته سفر وکړي، نو د ولس له‌خوا به له پراخ هرکلي سره مخ شي او دا به د هغه سیاسي نفوذ یو ځل بیا راژوندی کړي.

سرچینه زیاتوي، چې د همدې اندېښنې له امله طالبانو د هغه ولایتي سفرونه په بشپړ ډول بند کړي او تراوسه یې اجازه نه‌ده ورکړې چې له کابل نه د هېواد کوم بل ولایت او په ځانګړې توګه کندهار ته ولاړ شي.

یوه بله سرچینه وایي، پر کرزي یوازې د سفرونو بندیز نه‌دی لګېدلی؛ بلکې د هغه پر سیاسي او ټولنیزو فعالیتونو هم محدودیتونه تر پخوا زیات شوي دي. د سرچینې په خبره؛ نوموړی د طالبانو له اجازې پرته نه‌شي کولای له کورنیو او بهرنیو شخصیتونو، ډیپلوماتانو او یا هم سیاسي مشرانو سره لیدنې وکړي او د هغه ټولې ناستې د طالبانو د امنیتي او استخباراتي ادارو تر څار لاندې ترسره کېږي.

د سرچینو په وینا؛ طالبانو په وروستیو میاشتو کې کرزی له ځینو رسمي او مذهبي مراسمو هم منع کړی و. د بېلګې په توګه د عاشورا د مراسمو په ځینو غونډو کې او دارنګه د ایران د مشر علي خامنه‌يي د جنازې په مراسمو کې د ګډون اجازه نه‌ده ورکړل شوې.

د سرچینو د معلوماتو له مخې؛ د طالبانو ځینو لوړپوړو چارواکو په بېلابېلو وختونو کې کرزي ته په ښکاره ویلي، چې باید د هېواد د سیاسي وضعیت، د نجونو د زده‌کړو، ملي ډیالوګ او نورو حساسو موضوعاتو په اړه له عامه څرګندونو ډډه وکړي.

د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته د کرزي بهرني سفرونه هم محدود شوي، په یوه پړاو کې ورباندې بشپړ سفري بندیز لګېدلی و او ان جرمني ته د سترګو د جراحۍ لپاره هم د سفر اجازه نه ورکول کېده. وروسته دغه محدودیت تر یوه بریده نرم شو او نوموړی وتوانېده، چې د روغتیایي معایناتو او محدودو لیدنو لپاره جرمني، متحده عربي اماراتو او انګلستان ته سفر وکړي؛ خو دغه سفرونه هم یوازې د طالبانو له اجازې وروسته ترسره شوي.

د سرچینو په خبره؛ د کرزي استوګنځی، لیدنې او ورځني تګ‌راتګونه هم د طالبانو تر څار لاندې دي. د هغه له کورنیو او بهرنیو مېلمنو سره لیدنې د طالبانو له همغږۍ پرته نه ترسره کېږي او د طالبانو استازي یا امنیتي کسان یې څاري.

محمد اشرف غني: خلک حق لري وپوښتي چې د نورستان غمیزې ته ولې چمتووالی نه و

۳۰ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۲۱ جولای ۲۰۲۶، ۱۷:۳۱ GMT+۱
100%

د افغانستان مخکیني ولسمشر محمد اشرف غني د نورستان ولایت د وروستیو سېلابونو له امله له زیانمنو شویو کورنیو سره خواخوږي څرګنده کړې او ویلي یې دي چې خلک حق لري له واکمنو وپوښتي چې د دغې غمیزې لپاره ولې چمتووالی نه و.

اشرف غني د سې شنبې په ورځ پر خپلې فېسبوک پاڼې لیکلي، خلک حق لري وپوښتي چې د کونړ له پخوانیو طبیعي پېښو څخه څه درسونه اخیستل شوي او د نورستان د غمیزې د مخنیوي او مدیریت لپاره ولې لازم چمتووالی نه و.

نوموړي زیاته کړې: «ملت حق لري له هغوی نه چې واک چلوي وپوښتي چې د کونړ پېښو نه څه درسونه اخیستل شوي او د نورستان غمیزې ته ولې چمتووالی نه و».

اشرف غني ویلي، ښايي هغه کسان چې د ده په وینا «ولس ته د ملت پر ځای د رعیت په سترګه ګوري»، دا ډول پوښتنې د خلکو له واکه پورته وبولي، خو ټینګار یې کړی چې دا پوښتنې شته او باید ځواب ورته وویل شي.

پخواني ولسمشر د خپلو تجربو یادونه هم کړې او ویلي یې دي، د ۱۳۹۵ کال په دلوه میاشت کې چې د پارون او شاوخوا سیمې د سختو واورو له امله ځپل شوې وې، دی د پېښې سیمې ته ورغلی و، خو د هوا د خرابوالي له امله هلیکوپتر د کېناستو خوندي ځای نه شو موندلی. هغه زیاته کړې: «له ملت سره تعهد یوازې د امتیازونو او ښادیو لپاره نه وي، بلکې په درد او غم کې باید تر ټولو روښانه څرګند شي».

غني د نورستان ستراتیژیک اهمیت ته هم اشاره کړې او ویلي یې دي، پارون یوازې ملي پارک نه دی او نورستان یوازې د سېلانیانو سیمه نه ده، بلکې له کونړ او بدخشان سره یو ځای د لیتیمو پر مهمو زیرمو پروت دی. د هغه په وینا، د خپلې واکمنۍ پر مهال یې پلان درلود چې نورستان له کونړ، بدخشان او وروسته د چین له پولې سره ونښلوي، څو دا د سوداګرۍ په یوې مهمې لارې بدل شي او د سیمې اقتصادي ودې سره د طبیعي پېښو پر وړاندې د خلکو د مقاومت وړتیا هم لوړه شي.

پخواني ولسمشر پر شتمنو او وسمنو افغانانو غږ کړی چې له زیانمنو کورنیو سره بېړنۍ مرستې وکړي.

همدا راز هغه د اقلیم بدلون او د کونړ او نورستان د ځنګلونو پرې کېدل د طبیعي پېښو د زیاتېدو له مهمو لاملونو بللي ، چې په وینا یې، د ځنګلونو ساتنې او د نویو ونو کرلو ته باید جدي پاملرنه وشي.

د نورستان ولایت د مرکز پارون کې دوه ورځې وړاندې د سختو بارانونو له امله ویجاړوونکي سېلابونه راوتلي وو چې د طالبانو د پېښو پر وړاندې د چمتووالي ادارې په وینا، په دې پېښه کې د مړو شمېر ۲۳ ته رسېدلی، د ۱۵ کسانو جسدونه موندل شوي او له ۱۰۰ څخه ډېر کسان لا هم ورک دي او د ژغورنې او لټون عملیات لا هم روان دي.

د اروپايي ټولنې د سرحدونو ادارې سږ کال د ۵۰ افغانانو په ستنولو کې مرسته کړې

۳۰ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۲۱ جولای ۲۰۲۶، ۱۲:۱۱ GMT+۱
100%

د اروپايي ټولنې د سرحدونو ادارې فرونټکس (Frontex) سږ کال له نږدې ۵۰ هغو افغانانو سره د بېرته ستنېدو په پروسه کې مرسته کړې چې پخوا یې د اروپايي ټولنې په اړوندو هېوادونو کې د پناه غوښتنه کړې وه. د راپورونو له مخې، دا کسان ټول د «رضاکارانه بېرته ستنېدو» په نوم افغانستان ته تللي دي.

په افغانستان کې د دوی د بیا ادغام او ملاتړ چارې د بلجیم یوې غیر دولتي ادارې «ایرارا» پر غاړه اخیستې دي، چې د فرونټکس د «اروپايي بېرته ستنولو او بیا ادغام پروګرام»له مهمو شریکانو بلل کېږي.

د نوي ډویچلنډ رسنۍ د رپوټ له مخې، تر اوسه روښانه نه ده چې دغه کسان له کومو اروپايي هېوادونو افغانستان ته ستانه شوي دي، خو راپورونه وایي چې ښايي له جرمني نه هم کسان پکې شامل وي.

د ایرارا په یوه تبلیغاتي ویډیو کې په جرمني کې یو افغان ځوان خپل شپږ کلن ژوند یادوي او وایي چې د فرونټکس په مرسته بېرته افغانستان ته ستون شوی دی. نوموړي ویلي چې د ۲۲۰۰ یورو مرستې په وسیله غواړي په افغانستان کې د خوراکي توکو یو دوکان جوړ کړي.

جرمني له ۲۰۲۴ کال راهیسې د هغو افغان وګړو جبري ستنول هم بېرته پیل کړي چې په جرمونو محکوم شوي وي، خو د فرونټکس له لارې ستنېدل تر اوسه د رضاکارانه بېرته تګ په نوم دي.

د فرونټکس مشر هانس لایتینس ویلي چې اوس مهال افغانستان ته جبري اخراج د دې ادارې د رسمي صلاحیت برخه نه ده، خو دا امکان یې رد نه کړ چې د اروپايي ټولنې د راتلونکو پرېکړو او د امنیتي وضعیت له بدلون سره به په راتلونکي کې تغییر راشي.

تمه ده چې د اروپايي کمیسیون له خوا د فرونټکس د نويو صلاحیتونو په اړه یو نوی قانون وړاندې شي. په دغه قانون کې ښايي د جبري ستنولو موضوع هم شامله شي. د فرونټکس د بشري حقونو مسوول یوناس ګریمهاډن له دې سره مخالفت کړی او ویلي یې دي چې افغانستان ته د جبري ستنولو پروګرام باید د فرونټکس برخه نه شي، ځکه د خلکو د خوندیتوب لپاره یوازې د طالبانو ژمنې کافي نه دي او قانوني ضمانتونو ته اړتیا ده.

د راپور له مخې، د فرونټکس یوه داخلي ارزونه هم په دې متمرکزه ده، چې افغانستان ته د تاوتریخوالي له لارې ستنول باید د اوسني پروګرام برخه نه وي، خو د نورو هېوادونو لپاره یې عمومي مخنیوی نه دی شوی.

افغانستان ته د ستنولو لپاره د طالبانو له ادارو سره عملي اړیکې هم اړینې دي.

جرمني او ناروې طالبان د افغانستان د حکومت په توګه په رسمیت نه پېژني، خو د کونسلي چارو لپاره یې د طالبانو له خوا ټاکل شوي ځینې استازي منلي دي. اروپايي ټولنه هم په کابل کې خپله استازولي لري.

د فرونټکس د بېرته ستنېدنې په بهیر کې د ستنېدونکو شمېر په وروستیو کلونو کې زیات شوی دی. په ۲۰۲۵ کال کې دې ادارې له اروپايي هېوادونو څخه له۶۳ زرو د زیاتو کسانو د ستنولو ملاتړ کړی و، په داسې حال کې چې په ۲۰۲۳ کال کې دا شمېر شاوخوا ۳۹ زره تنه و. د ۲۰۲۵ کال نږدې یو پر درېیمه برخه ستنول په جبري ډول ترسره شوي وو.

فرونټکس اروپايي هېوادونو ته د سفري اسنادو په برابرولو، د ستنولو د پروسې په تنظیم او د کسانو په بدرګه کولو کې مرسته کوي. دې ادارې په وارسا کې د «بېرته ستنولو اروپايي مرکز» جوړ کړی دی.