د امریکا او ایران ترمنځ د خبرو اترو د بیا پیل احتمال زیات شوی

د پاکستان د جمعیت علمای اسلام ګوند د یکشنبې په شپه (د زمري ۴مه) د یوې خبرتیا په خپرولو سره ویلي، چې په را روانې اګست میاشت کې به د ګرانیو، ناامنیو، بې قانونیو او له اساسي قانون څخه د پورته قانون جوړونې پر ضد د راتلونکي عملي پلان په اړه به په ټولو ایالتونو کې د سلا مشورو بهیر پيل کړي.

د دغه ګوند ویاند اسلم غوري ویلي، په دغو جوړېدونکو غونډو کې به چې په کوټه، پېښور، سکر او ملتان کې جوړېږي، د جمعیت علمای اسلام ګوند مشر فضل‌الرحمان به هم په‌کې ګډون او ویناوې وکړي.

اسلم غوري په ډاګه کړې، چې په دې غونډو کې به «د جمیعت د مشر مولانا فضل‌الرحمان پر ضد وروستي دروغجن تبلیغات به افشا شي» او په وینا یې، دغه ګوند به د اساسي قانون او ولسواکۍ د بقا جګړه به «نه یوازې په پارلمان بلکې په میدانونو کې هم وکړي».

هغه څرګنده کړې: «د ټاکنو له غلا کوونکو سره به سخته حساب و کتاب او د هغوی تعقیب وکړو».

شاوخوا دوه اونۍ مخکې فضل‌الرحمان يوې غونډې ته په وینا کې پوځ ته په اشارې سره ويلي وو، د پوځ سرتېرو د «شهيدېدلو» لپاره يونيفورم اغوستی، په دې معاش اخلي «په موږ دې د وینې احسان نه‌کوي موږ ورته په خپله ماليه معاش برابروو».

د هغه دغو څرګندونو ته د حکومت لخوا سخت غبرګون ښودل شوی وو او له هغه څخه غوښتنه شوې وه، چې د قربانيانو سپکاوی یې کړی په خپله خبره دې بښنه وغواړي.

د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې، بقايي ویلي چې د ایران او امریکا ترمنځ د اړیکو د اسانتیا لپاره منځګړي لا هم فعال دي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند ویلي:«منځګړي لا هم د ډیپلوماټیک بهیر د پرمختګ لپاره په فعالیت بوخت دي».

بقايي د پیغامونو د محتوا، د تبادلې د څرنګوالي او یا هم د احتمالي خبرو اترو د راتلونکو پړاوونو په اړه نور جزییات نه دي ورکړي.

د ایران او امریکا ترمنځ مستقیمې ډیپلوماټیکې اړیکې نه شته، خو دواړو هېوادونو په وروستیو کلونو کې د منځګړو هېوادونو او لوریو له لارې خپل پیغامونه تبادله کړي دي.

نوموړي د کارګل یادغونډۍ ته په وینا کې وویل، چې د هند او پاکستان ترمنځ د کارګل جګړه نه یوازې د هند لپاره یوه پوځي او ډیپلوماټیکه بریا وه، بلکې نړۍ پکې د هندي سرتېرو بې‌سارې مېړانه او زړورتیا هم ولیدله.

د هند د دفاع وزیر د پاکستان د بهرني سیاست او ترهګرۍ د ملاتړ پر تګلارو سختې نیوکې وکړې او زیاته یې کړه چې د هند لاره له پاکستان څخه په بشپړه توګه جلا ده. هغه وویل چې د هند نیت روښانه دی او د پاکستان تر ولکې لاندې کشمیر د هند د خاورې یوه نه بېلېدونکې برخه ده چې په غیرقانوني توګه غصب شوې ده.

د هند د دفاع وزیر د دواړو هېوادونو د پرمختګونو د پرتله کولو په ترڅ کې وویل چې: «نن ورځ هند نوښتونه لټوي، خو پاکستان د نفوذ او مداخلې نوې لارې چارې سنجوي».

نوموړي زیاته کړه: چې «هند بېړۍ ډیزاینوي خو پاکستان د ترهګرۍ طرحې جوړوي، هند د نویو پیلونو یا سټارټ‌اپونو اکو سیستم رامنځته کوي خو پاکستان د ترهګرۍ اکوسیستم جوړولو کې بوخت دی او هند د نیمه‌هادي یا سیمی‌کنډکټرونو د تولید په حال کې دی خو پاکستان ځانمرګي بریدګر تولیدوي».

راجنات سنګ همداراز وویل چې هند په نړۍ کې د خپلو فضايي ماموریتونو له امله پېژندل کېږي، په داسې حال کې چې «پاکستان نیابتي جګړې» پر مخ وړي.

د هغه په وینا: «هند فضا ته سټلایټ سپوږمکۍ لېږي خو پاکستان د پولې هاخوا د ترهګرو په لېږلو بوخت دی، هند نړۍ ته سافټ‌ویر وړاندې کوي خو پاکستان ترهګري صادروي، او هند د ډېټا مرکزونه جوړوي خو پاکستان د افراطیت مرکزونه فعال ساتي».

نوموړي خبرداری ورکړ که پاکستان د هند د پرمختګ مخه ونیسي، د هند زړور وسله وال ځواکونه د غاښ ماتونکي ځواب ورکولو ته پوره چمتو دي.

بل لور ته د پاکستان حکومت د کشمیر د جنجالي سیمې په اړوند د هند د دفاع وزیر وروستۍ څرګندونې په کلکه غندلي او هغه یې خورا پاروونکې او غیر مسوولانې بللې دي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت په یوه رسمي اعلامیه کې ویلي، چې د هند د دفاع وزیر دغه څرګندونې د حقیقتونو د تحریفولو ترڅنګ، د سیمې او نړۍ سوله او امنیت له ګواښ سره مخ کوي.

د بهرنیو چارو وزارت په خپله خبرپاڼه کې زیاته کړه، چې د هند د حکومت دا ډول څرګندونې د کشمیر د لانجې په اړه د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د پرېکړه لیکونو خلاف دي.

عراقچي په اېکس خواله رسنۍ کې په یوه خپور کړي پیغام کې ویلي، د اروپايي ټولنې د بهرنۍ تګلارې له مشرې کایا کالاس، او د روسیې د بهرنیو چارو له وزیر سرګي لاوروف، سره په خپلو خبرو کې یې ټینګار کړی چې «د کییف دغه فرصت‌طلب واکمن اقدام نه شي کولای بې‌ځوابه پاتې شي».

د ایران د بهرنیو چارو وزیر ادعا کړې چې د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلنسکي دغه اقدام د اسراییل په هڅونه ترسره کړی، څو اروپا هم جګړې ته راکاږي.

عراقچي د خپلې ادعا د ملاتړ لپاره کوم شواهد نه دي وړاندې کړي او نه هم اوکراین، اسراییل او اروپايي ټولنې تر اوسه د هغه د څرګندونو په اړه کوم رسمي غبرګون ښودلی.

دغه ایراني چارواکي د نوم نه ښودلو په شرط رویترز ته ویلي: «د ایران تګلاره لا هم د "برید د برید په بدل کې" پر ځای ده. که بریدونه ودرېږي، ایران به هم خپل عملیات ودروي.» هغه زیاته کړې چې دا پیغام مخکې له مخکې امریکا ته رسول شوی دی.

د راپور له مخې، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د جمعې په ورځ د شاوخوا دوو اوونیو هوايي بریدونو له کمپاین وروسته دغه بریدونه ودرول او د شنبې او یکشنبې په ورځو کې د امریکا له لوري پر ایران کوم نوی برید نه دی ثبت شوی.

ایران، چې تر دې وړاندې یې د امریکا د هرې شپنۍ حملې په ځواب کې په هغو ګاونډیو هېوادونو بریدونه کول چې امریکايي اډې پکې دي، په تېرو دوو ورځو کې یې هم بریدونه نه دي کړي.

په ملګرو ملتونو کې د امریکا سفیر مایک والټز ویلي، ټرمپ د ډیپلوماسۍ لپاره د لا ډېر وخت د برابرولو په موخه د بریدونو د ځنډولو پرېکړه کړې ده.

د ټرمپ ادارې یوه لوړپوړي چارواکي هم ویلي، ټرمپ تل ټینګار کوي چې لومړیتوب یې ډیپلوماسي ده، خو ایران ته یې ښودلې چې که جدي خبرو ته حاضر نه شي، له پایلو سره به مخ شي.

ایراني چارواکي ویلي، تهران باور نه لري چې د امریکا د بریدونو ځنډ د واشنګټن په دریځ کې اساسي بدلون وي او په ایران کې دا اقدام تر ډېره تاکتیکي ګڼل کېږي.

بلخوا، نیویارک ټایمز او سياېناېن راپور ورکړی چې ټرمپ وروسته له هغې د جګړې د پراخولو له پلانونو تېر شو چې ځینو سلاکارانو د امریکا د توغندیز دفاعي زېرمو د کمېدو په اړه اندېښنې څرګندې کړې.

اکسیوس هم راپور ورکړی چې ټرمپ د دوو اوونیو لپاره هره ورځ د ایران د بریدونو پلانونه ترلاسه کول، خو د جمعې په ورځ یې وروستی پلان رد او د بریدونو د ځنډولو پرېکړه وکړه.

د رویټرز د راپور له مخې، په همدې موده کې د یمن حوثي ځواکونو هم د سره سمندرګي له لارې د سعودي د تېلو پر هدفونو بریدونه کړي چې ورسره د برېنټ خامو تېلو بیه د مې میاشتې راهیسې د لومړي ځل لپاره له ۱۰۰ ډالرو لوړه شوې ده.