مرخیړي یو طبیعي پڼس دی چې د پروټین، فایبر، ویټامینونو او منرالونو ښه سرچینه ګڼل کېږي. روغتیاپالان وایي، د سالم غذایي رژیم برخه کېدای شي، خو د وحشي او ناپېژندل شویو مرخیړیو خوړل د مسمومیت او جدي روغتیايي ستونزو لامل کېدای شي.
مرخیړی (Mushroom) د نړۍ په ډېرو هېوادونو کې د ورځني خوړو له مهمو برخو څخه ګڼل کېږي او د غذایي ارزښت له امله یې مصرف ورځ تر بلې زیاتېږي.
مرخیړی د نباتاتو په څېر له تخم څخه نه راټوکېږي، بلکې د سپورو په نوم د کوچنیو ذرو له لارې تکثیرېږي. دا سپورونه په مناسبه رطوبت، تودوخې او عضوي موادو کې د مایسیلیم په نوم سپین جال جوړوي او له همدې جال څخه مرخیړی راټوکېږي. د کرنیزو مرخیړیو ډېری ډولونه په ځانګړو فارمونو کې د کنټرول شویو شرایطو لاندې تولیدېږي.
د خوړو متخصصان وایي، مرخیړی د پروټین، فایبر، B ویټامینونو، پوتاشیم، سیلینیم او انټياکسیدنټونو ښه سرچینه ده. د دوی په وینا، دغه مواد د بدن د دفاعي سیستم په پیاوړتیا، د هاضمې په ښه والي، د زړه په روغتیا او د بدن د حجرو په ساتنه کې مرسته کوي.
د روغتیا نړیوال سازمان (WHO) هم سپارښتنه کوي چې خلک د سالم غذایي رژیم لپاره بېلابېل او مغذي خواړه وکاروي. د دغه سازمان په وینا، مرخیړی د متوازنې خوړو برخه کېدای شي، خو باید خوندي او د خوړلو وړ ډولونه وکارول شي.
کارپوهان خبرداری ورکوي چې ټول مرخیړي د خوړلو وړ نه دي. ځینې وحشي مرخیړي طبیعي زهرجن مواد لري چې د کانګې، نس ناستې، د ځیګر او پښتورګو د زیان او ان د مړینې لامل کېدای شي. د دوی په خبره، دغه زهرجن مواد په پخولو یا جوشولو سره هم له منځه نه ځي.
متخصصان سپارښتنه کوي چې مرخیړي باید یوازې له باوري فارمونو او بازارونو واخیستل شي او د ناپېژندل شویو وحشي مرخیړیو له راټولولو او خوړلو څخه باید ډډه وشي.
د خوړو د کارپوهانو په باور، که مرخیړي په سمه توګه وکارول شي، د سالم غذایي رژیم یوه ګټوره برخه جوړوي او د بدن د عمومي روغتیا په ښه والي کې مهم رول لوبوي.
