• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo
روغتیا او ژوند

ولې سهارنۍ مهمه ده؟

۵ زمری ۱۴۰۵ - ۲۷ جولای ۲۰۲۶، ۱۵:۴۶ GMT+۱تازه شوی: ۵ زمری ۱۴۰۵ - ۲۷ جولای ۲۰۲۶، ۱۸:۰۶ GMT+۱

د روغتیا نړیوال سازمان او د تغذیې متخصصین وایي، د سهار ناشته یا سهارنۍ د ورځې تر ټولو مهم خواړه دي. مناسبه سهارنۍ بدن ته انرژي ورکوي، تمرکز ښه کوي او د چاغښت، شکر او زړه ناروغیو خطر کموي، خو د سهارنۍ پرېښودل روغتیا ته زیان رسولای شي.

د روغتیا نړیوال سازمان او د تغذیې متخصصین سپارښتنه کوي چې د سهار ناشته باید د ورځې د پیل مهمه برخه وي، ځکه بدن له شپې اوږدې وقفې وروسته انرژۍ او غذایي موادو ته اړتیا لري.

د متخصصینو په وینا، متوازنه ناشته د بدن انرژي زیاتوي، د مغز تمرکز او حافظه پیاوړې کوي، د وینې د شکر کچه متوازنه ساتي او د ورځې په اوږدو کې د ډېرې لوږې او زیات خوراک مخه نیسي.

دوی سپارښتنه کوي چې په ناشته کې هګۍ، شیدې یا مستې، بشپړ غنم یا نسواري ډوډۍ، اوټو دانې، تازه مېوې او مغز لرونکي خواړه شامل شي، ځکه دا خواړه پروټین، فایبر او ویټامینونه لري.

متخصصین خبرداری ورکوي چې ډېرې خواږه کیکونه، بوره لرونکي مشروبات، ژور غوړ شوي خواړه او پروسس شوې غوښې باید محدودې وخوړل شي، ځکه د روغتیا لپاره زیانمنې دي.

د روغتیا نړیوال سازمان او د تغذیې متخصصین ټینګار کوي، هغه کسان چې هره ورځ سالمه ناشته کوي، د چاغښت، د دویم ډول شکر او د زړه د ناروغیو له کم خطر سره مخ وي، خو د ناشته پرېښودل د انرژۍ کمښت، د تمرکز ضعف او د ورځې په اوږدو کې د ډېر خوراک لامل کېدای شي.

ترویج لرونکی

د طالبانو پخواني چارواکي د ملي بیرغ په ورځ د درې‌رنګه بیرغ ستاینه کړې
۱

د طالبانو پخواني چارواکي د ملي بیرغ په ورځ د درې‌رنګه بیرغ ستاینه کړې

۲

طالبانو: د غوري سمنټو فابریکه هره ورځ ۷۰۰ ټنه سمنټ تولیدوي

۳

پاکستان د ۱۶۰۰۰ افغان کډوالو د استوګنې موده وغځوله

۴

طالبي ګومارنې؛ ملاهبت الله د طالبانو د استخباراتو یو کارکوونکی د پکتیکا پوهنتون رییس ټاکلی

۵

پاکستان د افغانستان امنیتي وضعیت ارزونې لپاره خپل سفیر اسلام‌اباد ته وربللی

•
•
•

نور کیسې

مرخیړي؛ د طبیعت مغذي ډالۍ چې د سالم ژوند راز بلل کېږي

۴ زمری ۱۴۰۵ - ۲۶ جولای ۲۰۲۶، ۱۵:۳۸ GMT+۱
100%

مرخیړي یو طبیعي پڼس دی چې د پروټین، فایبر، ویټامینونو او منرالونو ښه سرچینه ګڼل کېږي. روغتیاپالان وایي، د سالم غذایي رژیم برخه کېدای شي، خو د وحشي او ناپېژندل شویو مرخیړیو خوړل د مسمومیت او جدي روغتیايي ستونزو لامل کېدای شي.

مرخیړی (Mushroom) د نړۍ په ډېرو هېوادونو کې د ورځني خوړو له مهمو برخو څخه ګڼل کېږي او د غذایي ارزښت له امله یې مصرف ورځ تر بلې زیاتېږي.

مرخیړی د نباتاتو په څېر له تخم څخه نه راټوکېږي، بلکې د سپورو په نوم د کوچنیو ذرو له لارې تکثیرېږي. دا سپورونه په مناسبه رطوبت، تودوخې او عضوي موادو کې د مایسیلیم په نوم سپین جال جوړوي او له همدې جال څخه مرخیړی راټوکېږي. د کرنیزو مرخیړیو ډېری ډولونه په ځانګړو فارمونو کې د کنټرول شویو شرایطو لاندې تولیدېږي.

د خوړو متخصصان وایي، مرخیړی د پروټین، فایبر، B ویټامینونو، پوتاشیم، سیلینیم او انټياکسیدنټونو ښه سرچینه ده. د دوی په وینا، دغه مواد د بدن د دفاعي سیستم په پیاوړتیا، د هاضمې په ښه والي، د زړه په روغتیا او د بدن د حجرو په ساتنه کې مرسته کوي.

د روغتیا نړیوال سازمان (WHO) هم سپارښتنه کوي چې خلک د سالم غذایي رژیم لپاره بېلابېل او مغذي خواړه وکاروي. د دغه سازمان په وینا، مرخیړی د متوازنې خوړو برخه کېدای شي، خو باید خوندي او د خوړلو وړ ډولونه وکارول شي.

کارپوهان خبرداری ورکوي چې ټول مرخیړي د خوړلو وړ نه دي. ځینې وحشي مرخیړي طبیعي زهرجن مواد لري چې د کانګې، نس ناستې، د ځیګر او پښتورګو د زیان او ان د مړینې لامل کېدای شي. د دوی په خبره، دغه زهرجن مواد په پخولو یا جوشولو سره هم له منځه نه ځي.

متخصصان سپارښتنه کوي چې مرخیړي باید یوازې له باوري فارمونو او بازارونو واخیستل شي او د ناپېژندل شویو وحشي مرخیړیو له راټولولو او خوړلو څخه باید ډډه وشي.

د خوړو د کارپوهانو په باور، که مرخیړي په سمه توګه وکارول شي، د سالم غذایي رژیم یوه ګټوره برخه جوړوي او د بدن د عمومي روغتیا په ښه والي کې مهم رول لوبوي.

زیتون د زړه، دماغ او هاضمې لپاره ګټور طبیعي خواړه

۲ زمری ۱۴۰۵ - ۲۴ جولای ۲۰۲۶، ۱۶:۰۷ GMT+۱
100%

روغتیايي متخصصین وایي، زیتون او د زیتون غوړي د ګټورو غوړو، ویټامین اي او انټي اکسیدنټونو بډایه سرچینه ده. د څېړنو له مخې، د زیتون منظم استعمال د زړه او دماغ روغتیا پیاوړې کوي، التهاب کموي، هاضمه ښه کوي او د ځینو مزمنو ناروغیو د خطر په راکمولو کې مرسته کوي.

زیتون له هغو خوړو څخه دی چې د نړۍ د تغذیې متخصصین یې د سالم ژوند د مهمو برخو په توګه یادوي. زیتون او ترې جوړ شوي غوړي د «مدیترانې» د خوړو د رژیم مهمه برخه ده او ګڼې څېړنې یې له اوږد او سالم ژوند سره تړي.

متخصصین وایي، زیتون د ګټورو غوړو، ویټامین اي او پیاوړو انټي اکسیدنټونو ښه سرچینه ده. دغه مواد د خراب کولېسټرول (LDL) په کمولو او د ښه کولېسټرول (HDL) په ساتلو کې مرسته کوي، چې ورسره د زړه او د وینې د رګونو د ناروغیو خطر راکمېږي.

څېړنې ښيي، په زیتون کې موجود پولیفینولونه د بدن التهاب کموي. اوږدمهاله التهاب د شکر، د زړه ناروغیو او ځینو سرطانونو له مهمو خطرونو څخه ګڼل کېږي.

روغتیايي څېړونکي زیاتوي چې د زیتون منظم استعمال د دماغ د فعالیت، حافظې او تمرکز په ښه کولو کې هم مرسته کوي او د عمر له زیاتېدو سره د دماغ د ځینو ناروغیو د خطر په کمولو کې اغېز لرلای شي.

زیتون د هاضمې سیستم لپاره هم ګټور بلل کېږي، ځکه د کولمو د ګټورو باکتریاوو په وده کې مرسته کوي او هضم ښه کوي. سربېره پر دې، ویټامین اي یې د پوستکي او ویښتو په ساتنه او د پوستکي د زړښت په ورو کولو کې مهم رول لري.

متخصصین سپارښتنه کوي چې زیتون باید د مناسبو خوړو د یوې برخې په توګه وکارول شي. خو هغه کسان چې د وینې لوړ فشار لري، باید مالګین زیتون په احتیاط وکاروي.

د تغذیې متخصصین ټینګار کوي چې یوازې زیتون د ناروغیو مخه نه شي نیولای، خو که له سالم خورکي رژیم، منظم ورزش او روغ ژوندانه سره یوځای وکارول شي، د عمومي روغتیا په ښه کولو کې مهمه ونډه لرلای شي.

حنان بلخي: وروستیو سېلابونو په افغانستان کې د پیاوړي روغتیايي نظام اړتیا لا څرګنده کړه

۱ زمری ۱۴۰۵ - ۲۳ جولای ۲۰۲۶، ۱۹:۱۴ GMT+۱
100%

د روغتیا نړیوال سازمان (ډبلیو ایچ او) د ختیځې مدیترانې سیمه‌ییزې مشرې حنان بلخي، ویلي چې په افغانستان کې وروستیو مرګونو سېلابونو یو ځل بیا وښوده چې هېواد پیاوړي او مقاوم روغتیايي نظام ته جدي اړتیا لري، څو خلک د طبیعي پېښو پر مهال هم ژوند ژغورونکو روغتیايي خدمتونو ته لاسرسی ولري.

حنان بلخي په ایکس خواله رسنۍ کې لیکلي چې افغانستان ته د روغتیا نړیوال سازمان د وروستي ماموریت له مشرتابه وروسته یې د دغه سازمان د افغانستان له دفتر سره د اغېزو د ارزونې غونډه کړې ده.

هغې ویلي، دا غونډه په داسې وخت کې ترسره شوه چې د افغانستان په ختیځ کې اوسېدونکي لا هم د وروستیو ویجاړوونکو ناڅاپي سېلابونو له اغېزو څخه د راوتلو هڅه کوي. نوموړې له هغو کورنیو سره خواخوږي څرګنده کړې چې خپل عزیزان یې له لاسه ورکړي او له ټولو زیانمنو شویو سره یې خواخوږي ښودلې ده.

بلخي ویلي، د دوی د بحثونو اصلي پوښتنه دا وه چې څنګه په افغانستان کې له نږدې لیدل شوي واقعیتونه په دوامدارو او اغېزناکو پایلو بدل شي.

د روغتیا نړیوال سازمان سیمه‌ییزې مشرې ټینګار کړی چې د پولیو ناروغۍ له منځه وړل اوس ممکن دي، خو د دې لاسته راوړنې دوام د روغتیايي نظام له پیاوړتیا سره تړاو لري. د هغې په وینا، په لومړنیو روغتیايي خدمتونو، روغتیايي کارکوونکو، اړینو درملو ته په دوامدار لاسرسي، اغېزمنو مقرراتو او دوامدار مالي ملاتړ کې پانګونه اړینه ده.

هغې زیاته کړې چې وروستیو سېلابونو وښوده، مقاوم روغتیايي نظامونه یوازې د بېړنیو حالاتو لپاره نه، بلکې د دې لپاره هم مهم دي چې خلک د طبیعي پېښو پر مهال هم له حیاتي روغتیايي خدمتونو بې‌برخې نه شي.

حنان بلخي خبرداری ورکړی چې د روغتیايي سکټور د تمویل د کمېدو له احتمالي خطر سره، د روغتیايي پانګونو ساتنه تر بل هر وخت مهمه ده. د هغې په وینا، د افغانستان د ملي روغتیايي ستراتیژۍ ملاتړ او د بنسټیزو روغتیايي خدمتونو دوام نه یوازې د افغانانو د روغتیا لپاره، بلکې د سیمې او نړۍ د عامې روغتیا او امنیت لپاره هم ارزښت لري.

شات خواږه خواړه که طبیعي درمل؟ ساینس څه وایي؟

۳۱ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۲۲ جولای ۲۰۲۶، ۱۷:۰۲ GMT+۱
100%

شات یوازې یو طبیعي خوږ خوراک نه، بلکې د علمي څېړنو له مخې د انټياکسیدنټونو، ویټامینونو او ګټورو مرکباتو بډایه سرچینه هم ده. څېړنې ښيي چې شات د ټوخي په کمولو، د زخمونو په رغېدو، د هاضمې په ښه کېدو او د بدن د دفاعي سیستم په پیاوړتیا کې مرسته کولای شي، خو باید په اندازه وکارول شي.

علمي څېړنې ښيي چې شات د فلاونوېډونو او فینولیک مرکباتو په نوم طبیعي انټياکسیدنټونه لري، چې د بدن حجرې د زیانمنو ازادو راډیکالونو پر وړاندې ساتي او د ځینو مزمنو ناروغیو د خطر په کمولو کې مرسته کوي.

څېړونکي وايي، یوه کاشوغه شات، په ځانګړي ډول د شپې له خوب مخکې، د ټوخي شدت کموي او د ستوني درد په ارامولو کې مرسته کوي. همدارنګه، ځینې طبي شات د باکتریاوو ضد ځانګړتیاوې لري او د زخمونو او سپکو سوځېدنو په رغېدو کې هم کارول کېږي.

د څېړنو له مخې، شات طبیعي ګلوکوز او فروکتوز لري، چې بدن ته ژر انرژي ورکوي. له همدې امله ډېری ورزشکاران د انرژۍ د طبیعي سرچینې په توګه ترې ګټه اخلي.

کارپوهان وایي، شات د کولمو د ګټورو باکتریاوو په وده کې هم مرسته کوي او د هاضمې د سیستم د ښه فعالیت لپاره ګټور تمامېږي. سربېره پر دې، که د سپینې بورې پر ځای په مناسب مقدار وکارول شي، د زړه روغتیا ته هم ګټه رسولای شي.

روغتیايي متخصصین سپارښتنه کوي چې شات باید په اعتدال وکارول شي، ځکه دا هم طبیعي بوره لري. همدارنګه، د یو کال څخه کم عمر ماشومانو ته باید شات ورنه کړل شي، ځکه د بوتولیزم په نوم د خطرناکې ناروغۍ احتمال رامنځته کولای شي. د شکر ناروغانو ته هم سپارښتنه کېږي چې د شاتو له منظم استعمال مخکې له خپل ډاکټر سره مشوره وکړي.

یونیسف په نورستان کې سېلاب‌ځپلو ته بېړني روغتیايي خدمات پیل کړل

۳۰ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۲۱ جولای ۲۰۲۶، ۲۳:۴۷ GMT+۱
100%

د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ صندوق (یونیسف) ویلي چې د خپلو شریکانو په همکارۍ یې د نورستان ولایت سېلاب‌ځپلو ته د بېړنیو روغتیايي خدمتونو، د ټپونو درملنې او بېړنۍ طبي پاملرنې لپاره ګرځنده روغتیايي کلینیک فعال کړی دی.

په افغانستان کې د یونیسف ادارې استازي تاج الدین اویوواله د سې‌شنبې په ورځ، د چنګاښ په ۳۰مه، په اېکس خواله رسنۍ کې په یوه خپاره کړي پیغام کې ویلي چې دغه ګرځنده کلینیک د سېلاب‌ځپلو کورنیو د بېړنیو روغتیايي اړتیاوو د پوره کولو لپاره جوړ شوی دی.

دغه بنسټ په یوه بل پیغام کې له هغو کورنیو سره چې د نورستان په وروستیو سېلابونو کې یې خپل عزیزان له لاسه ورکړي، خواخوږي څرګنده کړې او ویلي یې دي چې د خپلو شریکانو په همکارۍ په سیمه کې حضور لري او د زیانمنو خلکو د ملاتړ لپاره هڅې روانې دي.

د دوشنبې ورځې له غرمې وروسته د نورستان مرکز پارون ښار د سختو بارانونو او ویجاړوونکو سېلابونو شاهد و، چې خلکو ته یې پراخ ځاني او مالي زیانونه واړول.

د طالبانو د چارواکو د معلوماتو له مخې، په دغو سېلابونو کې لږ تر لږه ۲۳کسان وژل شوي او له ۱۰۰څخه ډېر نور لا هم نادرکه دي.

بلخوا، د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر (اوچا) ویلي چې په لغمان او ننګرهار ولایتونو کې هم بارانونه شوي، خو تر اوسه له دغو ولایتونو څخه د مرګ‌ژوبلې راپور نه دی ترلاسه شوی.