• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo
ستاسو روایت

یو افغان: د طالبانو په واکمنۍ کې هغه نجونې پېغلې شوې چې له زده‌کړو بې‌برخې شوې دي

۹ زمری ۱۴۰۵ - ۳۱ جولای ۲۰۲۶، ۰۳:۵۴ GMT+۱تازه شوی: ۹ زمری ۱۴۰۵ - ۳۱ جولای ۲۰۲۶، ۰۴:۵۶ GMT+۱

یو افغان افغانستان انټرنشنل ته په لېږلي پیغام کې ویلي، چې د ۲۰۲۱کال د اګست تر ۱۵مې وروسته کلیز یوازې د ورځو پاڼې نه اړوي؛ بلکې هره پاڼه یې د تر وړل شویو هیلو، د خاموشه ښوونځیو، ویجاړو کورونو، جبري جلاوطنۍ او هغو اوښکو کیسه کوي چې لاهم وچې شوې نه‌دي.

هغه د افغانستان تر سقوط وروسته وضعیت ته په اشاره زیاتوي، د طالبانو تر واک لاندې پنځو کلونو کې هغه نجونې پېغلې شوې چې هیڅکله یې ښوونځي‌ ته د تګ اجازه ترلاسه نه‌کړه، مېندې په انتظار پاتې شوې، خبریالان خاموشه شول او حقیقت درنه بیه پرې کړه.

دغه افغان وايي، د اګست ۱۵مه یوازې د سقوط کیسه نه‌ده؛ بلکې د هغه خلکو د مقاومت کیسه هم ده، چې د ګواښونو، ځپنې او سختیو سره، سره لاهم د ازادۍ، عدالت او انساني کرامت لپاره ولاړ دي.

د نوموړي له نظره: «موږ د اګست ۱۵مه نه هېروو، ځکه هېرول د ظلم لپاره تر ټولو ستره بریا ده». دغه افغان همدارنګه د خپلو څرګندونو پر دوام زیاتوي: «موږ چوپ نه پاتې کېږو، د عدالت غوښتنې له لارې نه اوړو او باور لرو، چې حقیقت د تل لپاره نه‌شي خاموشېدای».

ترویج لرونکی

سراج الدین حقاني د روان وضعیت په تړاو په پکتیا کې له خپلو پلویانو سره پټه ناسته کړې
۱
ځانګړی

سراج الدین حقاني د روان وضعیت په تړاو په پکتیا کې له خپلو پلویانو سره پټه ناسته کړې

۲

پاکستان د ۱۶۰۰۰ افغان کډوالو د استوګنې موده وغځوله

۳
د محبوب شاه محبوب لیکنه

د قدرت ۱۰۷ کلنه تراژیدي؛ له ماڼۍ تر وژل کېدو او تبعیده د افغانستان د واکمنو تکراري برخلیک

۴

طالبانو په بلوچستان کې د ۳۴ کان کیندونکو پر مړینه خواشیني وښوده

۵

طالبي ګومارنې؛ ملاهبت الله د طالبانو د استخباراتو یو کارکوونکی د پکتیکا پوهنتون رییس ټاکلی

•
•
•

نور کیسې

د هرات ـ اسلام‌کلا موټرچلوونکی: هره ورځ لسګونه ځوانان د بې‌وزلۍ له لاسه ایران ته ځي

۹ زمری ۱۴۰۵ - ۳۱ جولای ۲۰۲۶، ۰۳:۱۴ GMT+۱
100%

د هرات اسلام‌کلا لارې یو موټر چلوونکي افغانستان انټرنشنل ته په لېږلي پیغام کې پر همدې لاره د افغان ځوانانو د وضعیت په اړه د خپلو سترګو لیدلی حال بیان کړی. نوموړی وایي، چې هره ورځ د ايران پر لور د ځوانانو د ناقانونه تګ دردناکه شېبه ويني.

هغه وايي، هر سهار چې تر مولوي ټانک سيمې ځي د ځوانانو پنځه یا لس کسیزه ډله ويني چې د قاچاق کوونکو په مرسته د اسلام‌کلا پولې ته روان وي. د هغه په خبره؛ دغه لړۍ له څو مياشتو راهيسې هره ورځ دوام لري او په دغه کسانو کې يوازې ځوانان نه، بلکې د لسو او ۱۲کلونو ماشومان هم شامل وي.

د هغه په وينا؛ د دغه ځوانانو په څېرو کې ستړيا له ورایه ښکاري او په اوږو يې يوازې کوچنۍ ګنډه لیدل کېږي، چې په‌کې يو جوړه بوټان او نیمه پارچه وچه ډوډۍ پرته وي؛ خو دوی له همدې لږ سامان سره خپلې هيلې او راتلونکې هم له ځان سره وړي.

هغه زياتوي، کله چې له دوی پوښتي چې دا څووم ځل دی د پولې د اوښتو هڅه کوي؛ ځينې ځواب ورکوي چې اووم يا اتم ځل دی. د دغه موټر چلونکي په خبره؛ دغه ځوانانو ان د ټکسي د ۲۰۰ افغانيو کرايه يې هم پور کړې وې، ځکه بله لاره نه‌لري او هيله لري چې ښايي دا ځل بريالي شي.

نوموړی وايي، هر ماښام بيا په پوله ګوري چې له سلو کسانو ښايي يوازې يو کس واوړي او نور ټول بېرته راستانه شي. د هغه په وينا؛ د بېرته راګرځېدونکو کسانو مخونه له خاورو ډک وي، ستړي او ځپل شوي وي او ورته وايي، چې دوه شپې يې خوب نه‌دی کړی او د لارې په اوږدو کې له زور زياتي او شکنجې سره هم مخ شوي وي.

هغه وايي: «کله چې ترې پوښتم څنګه به بېرته هرات ته ستنېږئ ډېری وايي، چې هېڅ پيسې نه‌لري. ځينې د بار وړونکو موټرو پرمټ ښار ته ځان رسوي او ځينې خپلو خپلوانو ته زنګ وهي؛ څو د لارې کرايه ورته راوړي».

د دغه موټرچلوونکي په خبره؛ همدا پرون يې يوه ښځه او يو نارینه له دوو ماشومانو سره ليدلي چې تږي، وږي او بې‌وسه وو او ان يوه افغانۍ هم ورسره نه وه. د هغه په وينا؛ دوی تېره شپه د پولې د اوښتو هڅه کړې وه، خو نن يو ځل بيا بېرته راګرځول شوي وو.

هغه وايي، د افغانستان د ځوان او نوي نسل دغه حالت د هر انسان زړه دردوي؛ خو څوک يې پوښتنه نه‌کوي. د ده په خبره؛ خلک د يوې مړۍ ډوډۍ پيدا کولو لپاره په وار، وار د ايران پر لور د تګ هڅه کوي، سره له دې چې ډېر ځله له ناکامۍ او کړاو سره مخ کېږي.

د هغه په وينا؛ د هرات او اسلام‌کلا پر دغه لاره ډېری کسان د دهنه ذوالفقار، چارېګ او کلاته نظر له سيمو څخه د ايران پر لور د تګ هڅه کوي. نوموړی وايي، که څه هم د نيمروز لاره له پخوا د دغه ډول تګ‌راتګ شاهده وه؛ خو په وروستيو دوو کلونو کې د اسلام‌کلا له لارې هم د ناقانونه تګ کچه په څرګند ډول لوړه شوې ده.

ستاسو روایت؛ صابر خان وایي په اسلام اباد کې د نیول کېدو له وېرې ان ډاکتر ته هم نه شي تللی

۹ زمری ۱۴۰۵ - ۳۱ جولای ۲۰۲۶، ۰۰:۵۵ GMT+۱
100%

په پاکستان کې د افغان کډوالو د قانوني اسنادو او ویزو د ستونزې له دوام سره، په اسلام‌اباد کې مېشت افغان صابر خان وايي، له شاوخوا یو نیم کال راهیسې یې ویزه پای ته رسېدلې او د نیول کېدو او افغانستان ته د جبري ستنولو له وېرې په سختو شرایطو کې ژوند کوي.

صابر خان، چې له ۲۰۲۱ کال وروسته د طالبانو له بیا واکمنېدو سره د امنیتي اندېښنو له امله پاکستان ته تللی، افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته په یوه استولي پیغام کې په اسلام‌اباد کې د خپل اوسني ژوند له سخت وضعیت شکایت کړی دی.

خان وايي، له شاوخوا یو نیم کال راهیسې یې د پاکستان ویزه پای ته رسېدلې او د قانوني اسنادو له نشتوالي سره له دوامدارې وېرې سره ژوند کوي.

هغه وايي: «هره شېبه دا امکان شته چې پولیس مو ونیسي او ډیپورټ شو.»

د صابر خان په وینا، د اسنادو د ستونزې او د نیول کېدو د وېرې له امله یې ورځنی ژوند تر دې کچې سخت شوی چې ان روغتیايي خدمتونو ته هم په اسانۍ لاسرسی نه لري.

نوموړی وایي: «ژوند دومره سخت شوی چې ډاکتر ته هم نشو تللی.»

هغه وايي: «د خوراکي توکو او نورو ضروري شیانو لپاره له ځینو باوري دوستانو او پېژندګلو استفاده کوو.»

صابر خان ټینګار کوي چې د ده او ورته نورو افغانانو لپاره د ژوند وضعیت هغه مهال لا ستونزمن شوی چې د ویزو د تمدید بهیر نه عملي کېږي او د هغو افغانانو لپاره چې له افغانستانه بهر د انتقال یا پناه غوښتنې دوسیې لري، د قضیو د تعقیب او پروسس بهیر هم روښانه نه دی.

نوموړ وایي: «که د ویزو تمدید بېرته پیل نه شي، یا بهرني کیسونه شروع نه شي، نو ژوند بیخي ناممکن شوی دی.»

خان وايي، له ۲۰۲۱ کال وروسته هغه مهال چې طالبانو د افغانستان جمهوري نظام نسکور او واک یې ترلاسه کړ، د خپلې امنیتي اندېښنې له امله اړ شو پاکستان ته ولاړ شي.

د نوموړي په وینا، پاکستان ته تګ یې د انتخاب پر ځای د امنیتي وضعیت له امله یوه اړتیا وه، خو اوس په دغه هېواد کې د قانوني اسنادو د ستونزې، د نیول کېدو او د بېرته ستنولو د وېرې له امله له بل ډول سخت وضعیت سره مخ دی.

د صابر خان تجربه د هغو افغانانو د پراخې ستونزې یوه بېلګه ده چې په پاکستان کې د قانوني استوګنې د اسنادو له پای ته رسېدو، د ویزو د تمدید له ستونزو او د نیول کېدو او افغانستان ته د ستنولو له اندېښنو سره مخ دي.

افغان کډوال او د بشري حقونو مدافع بنسټونه له پاکستانه په وار وار غواړي چې له افغانانو سره د قانوني اسنادو په برخه کې روښانه او دوامدار میکانیزم رامنځته کړي او د هغو کسانو وضعیت ته ځانګړې پاملرنه وکړي چې د امنیتي اندېښنو له امله افغانستان ته د بېرته ستنېدو توان یا شرایط نه لري.

له پېښوره کابل ته روانه نجلۍ: «هلته خو مکتبونه بند دي، زه به څه کوم؟»

۹ زمری ۱۴۰۵ - ۳۱ جولای ۲۰۲۶، ۰۰:۵۲ GMT+۱
100%

په پېښور کې یوه کډواله کورنۍ چې افغانستان ته یې کډه بار کړې او غواړي هېواد ته ستانه شي، د ډیوې په نوم یوې ۱۲ کلنې نجلۍ له خپل پلاره پوښتلي چې «افغانستان کې خو ښوونځي تړلي دي، نو دا به څه کوي». پلار یې افغانستان انټرنشنل – پښتو ته استولي پېغام کې ویلي چې لور ته بې ځوابه دی.

دغه کس چې نه یو غوښتل هویت یې په ډاګه شي، له خپلې کورنۍ سره تورخم ته روان شوی او له هغې ځایه به بیا کابل کې یوه کرایه کور ته ځي. لور یې ډیوه په پاکستان کې زېږېدلې او هلته یې ښوونځی لوست، خو د پاکستان پولیسو نوره اجازه نه ورکوله چې دغه هېواد کې پاتې شي.

د ډیوې پلار افغانستان انټرنشنل – پښتو ته‌ په راستولي پېغام کې زیاتوي: «زه هم ټېنشن کې یم چې زما د لور به څه کېږي، سکول یې په ډېر په شوق ویلو او ما به ورته چې غټه ډاکټره به درنه جوړه شي». په تېر څه باندې یو کال کې نږدې ۲میلیونه افغان کډوال افغانستان ته ستانه شوي چې د ډیوې په څېر ډېرې نجونې د طالبانو د بندیزونو له کبله په خپل هېواد کې د ښوونځیو او پوهنتونونو له زده کړو بې برخې شوې دي.

د دغو بېرته ستنېدونکو کورنیو نجونې او ښځې په افغانستان کې د طالبانو د سختو بندیزونو او محدودیتونو برخه ګرځېدلي دي. د ملګرو ملتونو سازمان هم اندېښنه ښوولې چې د بېرته ستنېدونکو کورنیو ښځینه او نجونې له کار، زده کړو او د ژوند له امکاناتو څخه محرومې شوې دي.

ستاسو روایت؛ یلدا بازوان وایي زده‌کړه امتیاز نه بلکې د افغان نجونو بنسټیز بشري حق دی

۹ زمری ۱۴۰۵ - ۳۱ جولای ۲۰۲۶، ۰۰:۳۲ GMT+۱
100%

د بشر حقونو فعاله او د ټولنیزو رسنیو کاروونکې یلدا بازوان وايي، افغان نجونې له ۱۷۷۶ ورځو راهیسې له ښوونځیو محرومې دي. نوموړې ټینګار کوي چې زده‌کړه امتیاز نه، بلکې د نجونو بنسټیز بشري حق دی او له زده‌کړو د هغوی د محرومیت هره ورځ د فرصتونو او راتلونکی د له لاسه ورکولو په معنا ده.

بازوان پر فیسبوک په یوه خپاره کړي پوسټ کې ویلي: «د ۱۷۷۶ ورځې وشوې چې افغان نجونې خپلو ټولګیو ته له تګ منعه شوي. او له خپل حق څخه محرومې شوي دي.»

نوموړې زیاتوي چې له زده‌کړو پرته تېرېدونکې هره ورځ د فرصتونو د له لاسه ورکولو، د غږونو د چوپېدو او د راتلونکو نسلونو د راتلونکې د ضایع کېدو په معنا ده.

د بازوان په وینا، افغان نجونې له دې ټولو محدودیتونو سره سره لا هم «د پام وړ زړورتیا، مقاومت او هیله» څرګندوي.

هغې ټینګار کړی چې زده‌کړه امتیاز نه، بلکې د هر انسان بنسټیز حق دی او باید تر هغه د افغان نجونو د زده‌کړې غوښتنه روانه وساتل شي، څو ټولې افغان نجونې بېرته ښوونځیو ته ستنې شي، په ازاد ډول زده‌کړه وکړي او خپله راتلونکې پخپله جوړ کړي.

بازوان په خپل پوسټ کې ویلي: «د هغوی خوبونه مهم دي، د هغوی غږونه مهم دي او د هغوی زده‌کړه مهمه ده.»

هغې د افغان نجونو د زده‌کړې د حق د ملاتړ لپاره د «Let Afghan Girls Learn» او «Education Is a Right» په څېر هشتګونه هم کارولي دي.

نیمروز کې د پولیسو یو پخوانی افسر: د سختې بې‌وزلۍ له امله چمتو یم خپل پښتورګی وپلورم

۸ زمری ۱۴۰۵ - ۳۰ جولای ۲۰۲۶، ۰۵:۳۷ GMT+۱
100%

په نیمروز کې د پولیسو یو پخواني افسر افغانستان انټرنشنل ته په لېږلي پیغام کې ویلي، چې واک ته د طالبانو له رسېدو وروسته له سختو اقتصادي ستونزو سره مخ شوی. د هغه په خبره؛ د کورنۍ د اقتصادي ستونزو له کبله چمتو دی خپل پښتورګی وپلوري.

دغه پخوانی افسر زیاتوي، چې په نیمروز کې د مرستندویه ادارو له‌خوا د مرستو د وېش پرمهال هم ورته پاملرنه نه‌کېږي او دوی ترې بې‌برخې دي. د هغه په خبره؛ طالبان ورته بېلابېل پېغورونه ورکوي.

هغه زیاتوي: «د مرستندویه موسسو مرستې هم موږ ته نه رسېږي؛ ځکه زه د جمهوریت پرمهال پولیس وم. ماته وايي ږېره دې پر سنت او شریعت برابره کړه. هیڅ پام نه راته کېږي».

دغه د پولیسو پخوانی افسر ټینګار کوي، مالي او اقتصادي ستونزې یې تر دې کچې زیاتې شوې دي چې د خپلې کورنۍ د لومړنیو اړتیاوو پوره کولو لپاره چمتو دی خپل پښتورګی وپلوري.

خو د هغه په خبره؛ طالبانو پر دې چارې هم بندیز لګولی. نوموړی وایي، د ایران د لارو بندېدو له کبله نه‌شي کولی د کار لپاره دغه هېواد ته ولاړ شي. هغه زیاتوي: «اخر موږ څه وکړو؟»