د نړیوالو کړکېچونو ډلې په یوه نوي تحلیل کې راغلي چې طالبان تر اوسه د خپل واک د ټینګښت په برخه کې له جدي ګواښ سره نه دي مخ شوي، خو د افغانستان د اساسي ستونزو د حل لپاره د دوی د تګلارې د بدلون نښې هم نه لیدل کېږي.
دغه ډله وايي، د طالبانو له واکمنۍ سره په هېواد کې امنیت ښه شوی، د کوکنارو د کښت د له منځه وړلو هڅې تر ډېره بریالۍ شوې او په دولتي ادارو کې پراخ فساد د پخوا په پرتله کم شوی دی. د راپور له مخې، سوداګري او واردات په کلکه تنظیم شوي، د ګمرکي محصولاتو له لارې د دولت عواید زیات شوي او په لویو ښارونو کې د سړکونو او نورو ساختماني پروژو فعالیت هم پراخ شوی دی.
خو د دغه ګروپ په وینا، د ښځو او نجونو د حقونو محدودول د طالبانو د حکومت تر ټولو جدي ستونزه ده چې نه یوازې د دې ډلې پر حکومت «دروند داغ» دی، بلکې د افغانستان د دایمي زیانمنېدو او نړیوالې انزوا خطر هم زیاتوي. دغه ډله وايي، افغانستان اوس په نړۍ کې یوازینی هېواد دی چې نجونو ته له لومړني ښوونځي پورته د رسمي زدهکړو اجازه نه ورکوي.
په راپور کې ویل شوي چې طالبان ښځې له کار، سفر، خپلواکې پرېکړې او حتا له ځینو ټولنیزو او تفریحي فعالیتونو هم محدودوي او ښځې یې تر ډېره له عامه ژوند څخه حذف کړې دي. د راپور له مخې، د طالبانو مشرتابه په دې سیاستونو کې د نرمښت کومه نښه نه ده ښودلې، بلکې ځینې محدودیتونه یې لا پیاوړي کړي دي.
دغه ګروپ وايي، د ښځو او نجونو په اړه د طالبانو د سیاستونو بدلون کولی شي له ډېرو هېوادونو سره د دوی اړیکې ښې کړي. د دې ډلې په وینا، که طالبان د نجونو د زدهکړو او د ښځو د حقونو په برخه کې له خپل اوسني دریځ څخه شاتګ وکړي، د ډېرو حکومتونو اړیکې به له کابل سره له شک پرته ښه شي.
د راپور له مخې، طالبان د یوه پراخ سیاسي مشارکت لپاره د نړیوالې ټولنې غوښتنې هم نه مني او د حکومت ډېری مهمې څوکۍ یې د خپلې ډلې له غړو ډکې کړې دي. کرایسز ګروپ وايي، د طالبانو دغه سخت دریځ د کنګل شویو میلیاردونو ډالرو د خوشې کېدو په اړه خبرې هم له خنډ سره مخ کړې او افغانستان لا هم تر ډېره له نړیوال اقتصاد څخه جلا پاتې دی.
د دغه ډلې په باور، د افغانستان لپاره تر ټولو جدي او سمدستي بهرنی ګواښ له پاکستان سره مخ په زیاتېدونکی کړکېچ دی. د راپور له مخې، اسلاماباد طالبان تورنوي چې د تحریک طالبان پاکستان (TTP) وسلهوالو ته یې په افغانستان کې د فعالیت زمینه برابره کړې او له همدې امله د دواړو هېوادونو ترمنځ اړیکې په وروستیو کلونو کې په پرلهپسې ډول ترینګلې شوې دي.
دغه ډله وايي، د افغانستان او پاکستان ترمنځ د پولې تړل کېدو او د سوداګرۍ نږدې بشپړ درېدو د افغانستان اقتصاد ته دروند زیان رسولی دی. د راپور له مخې، د دواړو هېوادونو ترمنځ د روانې دښمنۍ له امله د افغانستان هغه پلانونه هم زیانمن شوي چې غوښتل یې دغه هېواد د منځنۍ او جنوبي اسیا ترمنځ د سوداګرۍ او ترانزیټ پر مهم مرکز بدل کړي.
د نړیوالو کړکېچونو دغه ډله خبرداری ورکړی چې که طالبان د پاکستان اندېښنو ته د حل لاره پیدا نه کړي او د تاوتریخوالي له زیاتېدونکي دور څخه ونه وځي، وضعیت لا خرابېدای شي. د راپور په وینا، د دواړو لورو ترمنځ د لا پراخې نیابتي شخړې احتمال هم شته چې پایلې به یې د افغانستان له پولو هاخوا ټولې سیمې ته وغځېږي.
راپور همداراز وايي چې اقتصادي ستونزې د پاکستان له کړکېچ، د منځني ختیځ له جګړې، د نړیوالې بشري مرستې له کمېدو او د افغانستان د نړیوال مالي نظام څخه له انزوا سره لا پسې ژورې شوې دي. د کرایسز ګروپ د شمېرو له مخې، له دې مخکې هم شاوخوا ۱۷.۴ میلیونه افغانان د خوړو له ناامنۍ سره مخ وو او په ۲۰۲۶ کال کې ۱۰.۷ میلیونه ښځې او نجونې بشري مرستو ته اړتیا لرله.
د افغانستان په شمال کې د امنیتي وضعیت په اړه هم اندېښنې ښودل شوې دي. کرایسز ګروپ وايي، په بدخشان کې د طالبانو پر ضد وسلهوال فعالیتونه زیات شوي او د جولای په ۱۷مه یوه لږ پېژندل شوې وسلهواله ډله د دغه ولایت د یفتل پایین ولسوالۍ پر مرکز ناڅاپي برید وکړ او د څو ساعتونو لپاره یې کنټرول په لاس کې واخیست. د راپور له مخې، دا له ۲۰۲۱ کال وروسته لومړی ځل و چې طالبانو په افغانستان کې د یوه اداري مرکز کنټرول له یوه سیال لوري څخه وبایله.
سره له دې، کرایسز ګروپ وايي، دغه وسلهوال فعالیتونه تر اوسه د طالبانو د واکمنۍ لپاره جدي ګواښ نه جوړوي او طالبان د هېواد پر ډېرو برخو خپل کنټرول ساتلی شي. خو دغه ډله ټینګار کوي چې که د شمالي سیمو پراخې اقتصادي، سیاسي او ټولنیزې ناخوښۍ حل نه شي، ورته ستونزې به دوام وکړي.
د نړیوالو کړکېچونو ډلې په پای کې ویلي، که څه هم په افغانستان کې د پراخې کورنۍ جګړې احتمال اوس کم ښکاري، خو د ښځو او نجونو پر وړاندې د طالبانو چلند، نړیواله انزوا، اقتصادي فشارونه، د حکومت انحصاري جوړښت او له پاکستان سره پرلهپسې شخړې افغانان له یوه ناڅرګند راتلونکي سره مخ کوي. دغه ډله وايي، طالبان د واک د شپږم کال په پیل کې اړتیا لري چې د هېواد د کورنیو ستونزو او له نړیوالې ټولنې سره د خپلو ترینګلو اړیکو د حل لپاره «لا عملي او واقعبینانه لاره» غوره کړي.