د ټګزاس والي په دوو هوايي ډګرونو کې د مسلمانانو د اودس اسانتیاوو د څېړنې غوښتنه کړې

د رسنیو د راپورونو له مخې، دغه پېښه د جمعې په ماسپښین (د زمري ۳۰مه) د فاګرستا ښار په برینل لېسه کې رامنځته شوې ده. په دغه ښوونځي کې شاوخوا ۴۵۰ زده‌کوونکي دي، چې د ۱۶ او ۲۰ کلونو ترمنځ عمرونه لري. ښوونځی د اوړي له رخصتیو وروسته تازه بیا پیل شوی وو او د یو شمېر زده‌کوونکو لپاره دا د نوي ښوونیز کال لومړۍ ورځ وه.

ځايي پولیسو ویلي، چې د پېښې ځای ته تر رسېدو وروسته یې بریدګر نیولی دی. د سویډن دولتي ټلویزیون «اېس‌وې‌ټي» راپور ورکړی، چې بریدګر له خولۍ او تورې سره ښوونځي ته ننوتلی وو. نوموړی پخوا د همدې لېسې زده‌کوونکی وو او د وهلو ټکولو له امله د محکومیت سابقه هم لري.

ځايي روغتیايي چارواکو ویلي، چې د برید له درېیو ټپیانو څخه دوه یې تنکي ځوانان دي، چې سخت ټپیان شوي او درېیم ټپي کس تر درملنې وروسته له روغتونه رخصت شوی دی.

له پېښې وروسته، په فاګرستا ښار کې یو شمېر نور ښوونځي او عامه ودانۍ هم د لنډې مودې لپاره تړل شوې دي. فاګرستا شاوخوا ۱۳ زره وګړي لري.

د سویډني چارواکو غبرګون

د سویډن لومړي وزیر اولف کریسترسون د پېښې له قربانیانو او ټپیانو سره خپله خواخوږي شریکه کړې او د شنبې ورځې خپله وینا یې لغوه کړې ده.

د سویډن پاچا کارل شپاړسم ګوستاو هم په یوې اعلامیه کې د دغه برید په تړاو ژوره خواشیني او خپګان څرګند کړی دی.

د سوسیال ډیموکراټ ګوند مشرې مګدالینا اندرسون هم د فاګرستا له خلکو سره د ټول هېواد پر یووالي او پیوستون ټینګار کړی دی.

پولیس د بریدګر د ټولنیزو رسنیو حساب څېړي

د سویډن «افتونبلادت» ورځپاڼې د راپور له مخې، پولیس د بریدګر د ټېک‌ټاک پر یوه حساب هم پلټنه کوي. په دغه حساب کې د برید له پېښې شاوخوا ۲۰ دقیقې مخکې د یوې تورې انځور خپور شوی وو.

د «داګنز نیهتر» ورځپاڼې د راپور له مخې، د انځور د شالید له جزییاتو داسې ښکاري چې دغه انځور ښايي د همدې ښوونځي په تشناب کې اخیستل شوی وي.

د یاد ټېک‌ټاک حساب تر تړل کېدو مخکې داسې ویډیوګانې هم په‌کې خپرې شوې وې، چې په سویډن کې د دوو پخوانیو خونړیو بریدونو او همدارنګه د ناروې د ښي اړخي افراطي او ډله‌ییز قاتل اندرس برېویک په اړه په‌کې اشاره شوې وه.

پولیسو تر اوسه د برید د اصلي انګېزې په اړه وروستی معلومات نه‌دي خپاره کړي او د پلټنو له دوامه یې خبر ورکړی دی.

د جرمني د عامې روغتیا فدرالي ادارې رابرټ کوخ انسټیټیوټ د پنجشنبې په ورځ د (زمري ۲۹مه) اعلان وکړ، چې اټکل کېږي یوازې د چنګاښ له لومړۍ تر اوومې نېټې پورې شاوخوا ۹زره او ۶۰۰ کسان د سختې ګرمۍ له امله مړه شوي وي؛ دا هغه موده وه چې د جرمني په ځینو سیمو کې تودوخه نږدې ۴۰ درجې سانتي‌ ګرادو ته رسېدلې وه. دغه شمېرې د روان کال د ګرمۍ له امله د مړینې لویه برخه جوړوي.

د یاد انسټیټیوټ د زمري تر ۴مې نېټې پورې په اټکل کې د ګرمۍ له امله د مړو شویو کسانو شمېر شاوخوا ۱۱زره او ۹۰۰ ښودل شوی و؛ خو د نویو معلوماتو له ترلاسه کېدو وروسته په روان کال کې د دغه مړینو ټول‌ټال شمېر شاوخوا ۱۴زرو ته لوړ شوی دی.

د ګرمۍ له امله د مړینو تر ټولو لوړه کچه د سپین‌ږېرو کسانو ترمنځ اټکل شوې ده. په جرمني کې د روان کال شمېرې د تېرو کلونو پرتله په څرګند ډول لوړې دي. تر ۲۰۲۶کال مخکې په تېره یوه لسیزه کې په یوه کال کې د ګرمۍ له امله د مړینو تر ټولو لوړه شمېره په ۲۰۱۸کال کې ثبت شوې وه، چې شاوخوا ۹زره کسان اټکل شوي وو.

په هسپانیا او فرانسه کې ګرمې څپې

په هسپانیا کې هم د کارلوس درېیم روغتیايي انسټیټیوټ د مړینو د څار سیستم اټکل کړی، چې د غبرګولي له ۱۱مې د زمري تر ۲۸مې پورې ۴زره او ۴۵۸ کسان د ګرمۍ له امله مړه شوي دي؛ دا له ۲۰۲۲کال راهیسې د همدې مودې تر ټولو لوړه شمېره ده.

فرانسه هم له ګرم دوبي سره مخ ده. د چنګاښ تر پایه پورې په دغه هېواد کې د ګرمۍ څپو پرمهال شاوخوا ۷زره او ۳۰۰ اضافي مړینې ثبت شوې دي؛ خو په دغه شمېر کې د زمري میاشتې د ګرمې څپې له امله رامنځته شوې مړینې لا نه‌دي شاملې.

د فنلنډ د هواپوهنې انسټیټیوټ د څېړونکي مېکا رانتانن د ارزونې له مخې، فرانسه د مئ له میاشتې څخه تر جولای پورې په نړۍ کې د تودوخې تر ټولو لوړه حپه تجربه کړې ده.

په دې موده کې د فرانسې منځنۍ تودوخه د ۱۹۹۱ تر ۲۰۲۰ کلونو له منځنۍ کچې څخه ۲.۸ درجې سانتي‌ګرادو لوړه وه. له فرانسې وروسته لوکزامبورګ، سویس، بلجیم او هسپانیا سختې ګرمۍ ځپلي دي.

د «ورلډ ویدر اټریبوشن» ډلې څېړونکو د جون میاشتې د ګرمې څپې په اړه په یوه څېړنه کې ویلي، چې د فرانسې، جرمني، اېټالیا، هسپانیا او د برېتانیا په سویلي برخو کې تودوخه د موسمي منځنۍ کچې پرتله له ۵ تر ۱۲ درجو سانتي‌ګرادو لوړه وه.

​​د راپور له مخې، دغه برید د ترکیې د پوځي پلاوي له‌خوا د اډې تر لیدنې وروسته ترسره شو او موخه یې په سوریه کې د انقرې د پوځي حضور د پراختیا مخنیوی و. د وای‌ نېټ په خپور شوي مطلب کې راغلي، چې د موساد مشر رومان ګافمن (د زمري په ۲۳مه) د سوریې د بهرنیو چارو له وزیر اسعد الشیباني سره په ټېلیفوني خبرو کې په سوریه کې د ترکیې د مخ پر زیاتېدونکي پوځي حضور په اړه خبرې کړې وې.

وای‌ نېټ دغه اړیکه د ۲۰۲۴کال په ډسمبر کې د بشار الااسد د حکومت تر سقوط وروسته د اسراییلي او سوریایي چارواکو ترمنځ له تر ټولو لوړو کچو مستقیمو اړیکو څخه یوه بللې ده. د راپور له مخې، د دمشق او اسراییل ترمنځ د تاریخي اختلافاتو سره، سره د ترکیې د نفوذ د پراختیا په اړه ګډې اندېښنې د داسې اړیکې لپاره لاره هواره کړې ده.

دغه رسنۍ ټینګار کوي، چې یاد تماس د دواړه خواوو ترمنځ د یوه پټ اېتلاف نښه نه‌ده؛ بلکې د سوریې دننه د انقرې د مخ پر زیاتېدونکي نفوذ پر وړاندې د اسراییل او سوریې د ګټو یو محدوده او لنډمهاله همغږي ده.

وروستي راپورونه هم ښيي، چې اسراییل د اګست په ۱۸مه د ابوظهور هوايي اډه وېشتلې وه؛ خو سوریې او ترکیې د اسراییل هغه ادعا رد کړې، چې ګواکې په اډه کې د ترکي ځواکونو د ځای پر ځای کېدو پلان موجود و.

اسراییل د ابوظهور هوايي اډه په نښه کړه

د وای نېټ د راپور له مخې، اسراییل د زمري په ۲۷مه د موساد د مشر رومان ګافمن او د سوریې د بهرنیو چارو وزیر اسعد الشیباني ترمنځ له ټېلیفوني تماس څلور ورځې وروسته د سوریې په شمال لوېدیځ کې د ابوظهور پر پوځي هوايي اډه اته هوايي بریدونه وکړل.

د راپورونو له مخې، په دغه بریدونو کې د هوايي اډې اصلي ځغاست لیکه او د پوځي تجهیزاتو د زېرمه کولو تاسیسات په نښه شوي دي. برید څو ساعته وروسته له هغه وشو، چې یوه ترکي پوځي پلاوي له اډې لیدنه کړې وه او د هغې د بیارغونې، امکاناتو او عملیاتي ظرفیت ارزونه یې کړې وه.

اسراییل ادعا کړې، چې د سوریې له‌خوا په اډه کې د ترکي ځواکونو د احتمالي ځای پرځای کېدو مخنیوی یې موخه وه؛ خو سوریې او ترکیې دغه ادعا رد کړې ده. د سوریې د بهرنیو چارو وزیر ویلي، چې ترکي پوځي چارواکي یوازې د روزنې او پوځي همکاریو په تړاو له اډې لیدنه کړې وه او هلته د دایمي ترکي پوځي حضور کوم پلان نه و. په بریدونو کې د مرګ‌ژوبلې راپور نه‌دی ورکړل شوی.

د روسیې د پراخ یرغل له پیل راهیسې اوکراین د پوځي حکومت له‌خوا اداره کېږي. د دغه وضعیت له مخې، د اوکراین د قوانینو پر بنسټ د ټاکنو ترسره کول ځنډول شوي دي.

فېدوروف د جولای په وروستیو کې تر شپږ میاشتنۍ دندې وروسته له دفاع وزارت څخه په ناڅاپي ډول ګوښه شو. د هغه ګوښه کېدو په اوکراین کې پراخ لاریونونه او اعتراضونه راوپارول. زېلېنسکي تراوسه د فېدوروف د دغه ویډیو په اړه کومه څرګندونه نه‌ده کړې. د فېدوروف د ګوښه کېدو لامل په پراخه کچه د اوکراین د پوځ د قوماندان اولکساندر سیرسکي سره اختلافات او ترینګلتیا بلل شوې ده. خو سیرسکي هم د لاریونونو او سیاسي فشارونو تر زیاتېدو څو اونۍ وروسته له خپلې دندې ګوښه شو.

فېدوروف په دغه ویډیو کې د خپلو شخصي سیاسي پلانونو په اړه جزییات نه‌دي وړاندې کړي؛ خو ټینګار یې کړی چې باید «یو داسې قانوني، خوندي او عملي مېکانیزم رامنځته شي، چې اوکراین ته اجازه ورکړي، حتی د اوږدې جګړې پرمهال هم خپل بشپړ دیموکراتیک بهیر رامنځته کړي».

هغه همداراز په حکومتولۍ کې د «سیسټماټیک ناورین» او له بدلونونو څخه د وېرې په اړه خبرې کړې دي. نوموړي مالي فساد هم له هغه عواملو بللی چې د اوکراین د جګړې هڅو ته زیان رسوي.

فېدوروف د دفاع وزارت د مشر په توګه د خپلې دندې پرمهال د فساد پر وړاندې د مبارزې، ډیجیټلي کولو او د معلوماتو د کارولو له لارې د جګړه‌ییزو جبهو د فعالیت د ښه‌والي له امله مشهور شوی و.

هغه چې تر دې مخکې د ډیجیټلي بدلون وزیر هم پاتې شوی، د جګړې په لومړیو ورځو کې یې د «اوکراین د معلوماتي ټکنالوژۍ پوځ» جوړ کړ. د «ډرونونو پوځ» بریالی کمپاین یې رهبري کړ او په دې وروستیو کې یې له اېلان ماسک وغوښتل، چې روسیه د اوکراین پر وړاندې د ډرون بریدونو لپاره د سټارلنک سپوږمکۍ له کارولو منع کړي؛ د هغه په وینا دغه اقدام د روسیې د پوځي عملیاتو په پرمختتګ د پام وړ اغېز کړی و.

د فېدوروف له ګوښه کېدو وروسته زېلېنسکي یوګني خمارا چې د استخباراتي ادارو له لوړپوړو چارواکو څخه دی، د دفاع وزارت د سرپرست په توګه وټاکه. که څه هم فېدوروف ته د پوځي نوښتونو په برخه کې د لومړي وزیر د مرستیال په توګه د نورو دندو وړاندیزونه هم شوي؛ خو هغه ټینګار کړی چې یوازې د دفاع وزیر په توګه بېرته دندې ته ستنېدو ته چمتو دی.

په څلور ورځنۍ نظرپوښتنه کې ۶۴ سلنه امریکایانو ویلي چې د ټرمپ له کړنو ناخوښ دي، په داسې حال کې چې یوازې ۳۳ سلنه خلکو د هغه کړنې تایید کړې دي. د ټرمپ د تایید کچه د همدې میاشتې په لومړیو کې ۳۵ سلنه وه.

د رویټرز/ایپسوس د نظرپوښتنې له مخې، د ټرمپ د تایید کچه اوس د هغه د لومړۍ ولسمشرۍ د ۲۰۱۷ کال د ډسمبر له تر ټولو ټیټې کچې سره هم برابره شوې ده.

د ټرمپ د محبوبیت د کمېدو یو مهم لامل له ایران سره روانه جګړه او د هغې اقتصادي اغېزې بلل شوې دي.

د جګړې له امله د نړۍ د تېلو د سوداګرۍ شاوخوا پنځمه برخه اغېزمنه شوې او په امریکا کې د تېلو بیې لوړې شوې دي.

ټرمپ مخکې ژمنه کړې وه چې د انفلاسیون مخه به نیسي او امریکا به په اوږدمهاله جګړو کې نه ښکېلوي. هغه د ایران جګړه هم په لومړیو کې داسې ښودلې وه چې ښايي یوازې څو اونۍ دوام وکړي.

خو د نظرپوښتنې ۸۰ سلنه ګډونوال، چې ۸۷ سلنه پکې ډیموکراتان او ۷۱ سلنه جمهوري‌پال شامل دي، باور لري چې په ایران کې به د امریکا ښکېلتیا اوږده شي. یوازې ۱۶ سلنه ګډونوالو ویلي چې جګړه ښايي په څو اونیو کې پای ته ورسېږي.

امریکایان د جګړې په اړه اندېښمن دي

د نظرپوښتنې له مخې، یوازې له هرو پنځو امریکایانو یو یې باور لري چې له ایران سره جګړه د ارزښت وړ وه. د جمهوري‌پالو په منځ کې هم یوازې نیمایي ګډونوال دغه جګړه د ارزښت وړ بولي.

د جګړې او د تېلو د بیو په اړه اندېښنې د جمهوري‌پالو لپاره د نومبر د منځمهاله ټاکنو په درشل کې د اندېښنې وړ دي. جمهوري‌پال هڅه کوي په ولسي جرګه کې خپل کم اکثریت وساتي، خو ډیموکراتان د مشرانو جرګې د اکثریت د بېرته ترلاسه کولو هیله هم لري.

د رویټرز/ایپسوس د دې میاشتې نظرپوښتنې ښيي چې امریکایي رایه‌ورکوونکي د اقتصادي مسایلو د مدیریت لپاره د جمهوري‌پالو پر ځای ډیموکراتانو ته ډېر لېواله دي. په وروستۍ نظرپوښتنه کې ۳۸ سلنه ګډونوالو ویلي چې ډیموکراتان به اقتصاد ښه مدیریت کړي، په داسې حال کې چې ۳۵ سلنه خلکو د جمهوري‌پالو تګلاره غوره بللې ده.

د کډوالۍ په برخه کې د جمهوري‌پالو برلاسی کم شوی

د کډوالۍ په برخه کې د جمهوري‌پالو تګلاره لا هم د ډیموکراتانو په پرتله ډېره مشهوره ده، خو د دواړو ګوندونو ترمنځ واټن کم شوی دی.

د نظرپوښتنې له مخې، ۴۰ سلنه ثبت شویو رایه‌ورکوونکو ویلي چې جمهوري‌پال د کډوالۍ د پالیسۍ د مدیریت لپاره غوره تګلاره لري، په داسې حال کې چې ۳۸ سلنه ډیموکراتانو ته ترجیح ورکوي.

دا یوازې دوه سلنه توپیر د ټرمپ د اوسنۍ ولسمشرۍ تر ټولو کم واټن دی. د ۲۰۲۵ کال په جنورۍ کې جمهوري‌پال په دې برخه کې ۲۶ سلنه مخکښ وو.

د رویټرز/ایپسوس دغه نظرپوښتنه په انلاین ډول د امریکا له ۱۱۶۶ بالغانو سره ترسره شوې او د پایلو د خطا کچه یې شاوخوا درې سلنه ده.