د سپټمبر ۱۱مې له خونړیو بریدونو ۲۵ کاله وروسته، یو شمېر شنونکو له افغانستان انټرنشنل سره په خبرو کې خبرداری ورکړی چې القاعده شبکه که څه هم د پخوا په پرتله کمزورې شوې، خو دا ډله افغانستان کې یو ځل بیا د خپل ځواک رغولو په هڅه کې ده او ښايي راتلونکي کې یو ځل بیا لویدیځ غافلګیره کړي.
دوی ویلي چې طالبان په هېڅ حالت کې له القاعدې څخه خپل ملاتړ نه پرېکوي.
مایکل کوګلمن، د اتلانټیک شورا د جنوبي اسیا د څېړنو لوړپوړي څېړونکي، ولید فارس، څېړونکي او د ډونالډ ټرمپ د ټاکنیز کمپاین پخواني سلاکار، او عمر شریفي، د افغانستان په امریکايي پوهنتون کې د انسانپوهنې استاد، په هغه «تالار» خپرونه کې چې د پنجشنبې په ورځ خپره شوه، د القاعدې د ګواښ د راتلونکي په اړه خبرې وکړې.
القاعده؛ کمزورې شوې، خو بیا د ځواک په راټولولو بوخته ده
مایکل کوګلمن وویل چې القاعده د تېر په پرتله کمزورې شوې، خو د طالبانو تر واک لاندې افغانستان کې لا هم خوندي پناه ځای لري.
هغه خبرداری ورکړ چې د القاعدې ګواښ باید کم ونه ګڼل شي.
د کوګلمن په وینا، دا ډله د خپلو وړتیاوو د بېرته پیاوړې کولو په هڅه کې ده او په سیمه کې له ځینو نورو فعالو ډلو، په ځانګړي ډول د پاکستان له طالبانو او د ازبکستان له اسلامي غورځنګ سره اړیکې لري.
کوګلمن زیاته کړه چې طالبان ان د پوځي ګواښونو پر وړاندې هم چمتو نه دي چې له خپلو ملېشهيي او ترهګرو ملګرو ډلو لاس واخلي.
د هغه په وینا، طالبان هڅه کوي له القاعدې سره خپلې اړیکې، که څه هم په پټه، وساتي.
خو هغه په عین حال کې وویل چې په اوسنیو شرایطو کې د القاعدې ګواښ د داعش خراسان او د پاکستان د طالبانو په پرتله لږ دی.
د کوګلمن په وینا، امریکا اوس مهال طالبان خپل مستقیم امنیتي ګواښ نه ګڼي، خو القاعده او داعش لا هم د امریکا د امنیتي ګواښونو په نوملړ کې شامل دي.
ولید فارس خبرداری ورکړ چې القاعده ښايي یو ځل بیا امریکا غافلګیره کړي.
هغه وویل چې د دې ډلې نوی نسل په افغانستان کې دننه د روزنې او پراختیا په حال کې دی.
طالبان؛ له یاغیتوبه تر حکومتولۍ
عمر شریفي، د انسانپوهنې استاد، وویل چې طالبان له یوې یاغي ډلې څخه د یوه ناکام دولت پر لور روان دي.
هغه وویل چې طالبان لا هم د ښوونځیو جوړولو او د هغه څه د دوام هڅه کوي چې ده یې د ځوانانو «مغز مینځل» وبلل.
د شریفي په وینا، طالبان هڅه کوي د اسلام په اړه خپله ایډیالوژیکه لیدلوري پر ټولنې وتپي.
شریفي د ۲۰۰۷ او ۲۰۲۱ کلونو د شمېرو پر بنسټ وویل چې په تر ټولو ښه حالت کې یوازې ۱۴ سلنه خلکو د طالبانو له ایډیالوژیک پیغام څخه ملاتړ کاوه.
د هغه په باور، طالبان د خلکو له پراخ ملاتړ څخه برخمن نه دي.
ولید فارس بیا د طالبانو اوسنی ثبات په افغانستان کې د واک د بدلون لپاره د یوې څرګندې او ځانګړې تګلارې نشتوالي ته منسوب کړ.
هغه وویل چې امریکا له افغان ولس او پخواني افغان حکومت سره «خیانت» کړی او افغان ولس هم په هغه څه نه پوهېده چې روان وو.
فارس همداراز په منځني ختیځ کې له جهادي ډلو سره د امریکا د احتمالي همغږۍ په اړه خبرداری ورکړ او دا کار یې «ډېر خطرناک» وباله.
خو کوګلمن ټینګار وکړ چې د نن ورځې د افغانستان حالت له ۲۰۰۱ کال سره توپیر لري او داسې کوم شواهد نشته چې وښيي طالبان به په نږدې راتلونکي کې له واکه وغورځول شي.
د طالبانو پر ضد مقاومت؛ د نړۍ له ملاتړ پرته
مایکل کوګلمن وویل چې امریکا د طالبانو مخالفې ډلې خپل متحدان نه ګڼي او نړیواله ټولنه هم له دغو ډلو سره د مرستې لېوالتیا نه لري.
د هغه په وینا، تر هغه چې له بهر څخه ملاتړ نه وي، په لنډ مهال کې د وسلهوال یا سیاسي مقاومت له لارې په افغانستان کې د واک د بدلون هیله کمه ده.
په دې خپرونه کې کارپوهانو په ټولیز ډول پر دې نظر ټینګار وکړ چې له افغانستانه د امریکا وتل او له طالبانو سره د مقابلې لپاره د یوې څرګندې تګلارې نشتوالی د دې لامل شوی چې ترهګرې ډلې خپلو فعالیتونو ته دوام ورکړي او طالبان خپل واک لا ټینګ کړي.
د دوی په وینا، که څه هم د نن ورځې وضعیت د سپټمبر د ۱۱مې له بریدونو مخکې د افغانستان له حالت سره بنسټیز توپیرونه لري، خو په افغانستان کې د القاعدې او نورو ترهګرو ډلو شتون لا هم د سیمې او لویدیځ لپاره یوه امنیتي اندېښنه ده.
