• العربية
  • فارسی
  • English
BrandBrand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo
د نجونو پر زده کړو طالبي بندیز

یونیسف وایي ۲،۶ میلیونه نجونې له ښوونځي محرومې شوې دي

۲۲ تله ۱۴۰۵ - ۱۴ اکتوبر ۲۰۲۶، ۲۰:۰۲ GMT+۱تازه شوی: ۲۲ تله ۱۴۰۵ - ۱۴ اکتوبر ۲۰۲۶، ۲۱:۱۰ GMT+۱

د ملګرو ملتونو د ماشومانو څخه د ملاتړ وجهي صندوق، یونیسف په خپل نوي راپور کې اعلان وکړ چې واک ته د طالبانو له بیا رسېدو وروسته په افغانستان کې تر ۲،۶ میلیونو ډېرې نجونې له ثانوي زده‌کړو محرومې شوې دي.

دغه نړیوال بنسټ څرګنده کړه، چې له پنځو کلونو راهیسې د ښوونځیو دروازې یوازې د نفوس د یوې نیمایي پر مخ پرانیستې دي او نجونې له زده‌کړو او ټولنیز ژونده په بشپړه توګه لرې ساتل شوې دي.

د یونیسف په راپور کې راغلي، چې د طالبانو پرله‌پسې فرمانونو د افغان نجونو او ښځو پر تګ‌راتګ، کار، زده‌کړو او جامو سخت محدودیتونه لګولي دي. ګڼ شمېر نجونې چې غوښتل یې په راتلونکي کې ډاکټرانې او قابلې شي، اوس په کورونو کې له ژورې نهیلۍ او رواني ستونزو سره مخ دي. یو شمېر نجونو ویلي، چې کور کې بند پاتې کېدو د دوی پر روح او روان ناوړه اغېز کړی او د خپل راتلونکي په اړه سختې اندېښمنې دي.

راپور زیاتوي چې د نجونو پر زده‌کړو بندیز د افغانستان د روغتیا پر سکتور هم پراخ او ناوړه سیوری غوړولی دی. افغانستان د ماشومانو او میندو د مړینې تر ټولو لوړه کچه لري، خو طبي برخې ته د نجونو د ورتګ مخنیوی او له دندو د هغوی لرې کول د دې لامل شوي چې زرګونه امیندواره مېرمنې له لومړنیو روغتیایي خدمتونو بې‌برخې پاتې شي. همدا راز ډېری نجونې د زده‌کړو د نشتوالي له امله جبري ودونو او کډوالۍ ته اړې شوې دي.

د ملګرو ملتونو دغه بنسټ که څه هم د لومړنیو ښوونځیو، محلي ټولګیو، د ښوونځیو د بیارغونې او ښوونکو د روزنې په برخو کې خپلو مرستو ته دوام ورکوي، خو ټینګار یې وکړ چې د افغان نجونو د ثانوي او لوړو زده‌کړو حق باید ژر تر ژره بېرته ورکړل شي. یونیسف ټینګار کړی چې زده‌کړې د نجونو مسلم حق دی او له دې پرته د هېواد د ښه راتلونکي جوړول ناممکن دي.

ډېر لیدل شوي

د کندهار زده‌کوونکي: د کتاب او ښوونکي پر ځای زموږ ظاهري بڼه مهمه ګڼل کېږي
۱

د کندهار زده‌کوونکي: د کتاب او ښوونکي پر ځای زموږ ظاهري بڼه مهمه ګڼل کېږي

۲

شاه محمود میاخېل: د «طالبانو دوام او پر ضد یې جګړه» دواړه افغانستان بې‌ثباتۍ ته بیايي

۳
د نجونو پر زده کړو طالبي بندیز

د افغان نجونو د زده‌کړو بندیز ۱٬۸۵۰ ورځې؛ د طالبانو د ژمنو او عمل ترمنځ واټن

۴

د جرمني په توتلینګن کې افغان ځوان د «تشو مرمیو تومانچې» له امله وژل شوی

۵

سوداګرۍ خونه: یونیسف ته مو د افغان مېرمنو او ځوانانو لپاره د کار موندنې طرحې سپارلي

•
•
•

نور خبرونه

نصیر احمد اندېشه: د افغان کډوالو جبري ستنول د بشري ناورین د پراخېدو لامل کېږي

۲۲ تله ۱۴۰۵ - ۱۴ اکتوبر ۲۰۲۶، ۱۸:۳۷ GMT+۱
100%

د ملګرو ملتونو په جینوا دفتر کې د افغانستان استازی نصیر احمد اندېشه وايي، افغانستان ته د کډوالو جبري ستنول د روان بشري ناورین د حل پر ځای د دغه بحران د پراخېدو او دوام لامل کېږي.

اندېشه د چهارشنبې په ورځ، د تلې ۲۲مه، د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ د اجرایوي کمېټې په ۷۷مه کلنۍ غونډه کې ویلي چې نږدې اته میلیونه افغانان له خپلو اصلي مېنو بې‌ځایه شوي او ډېری یې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته له هېواده وتلي دي.

نوموړي زیاته کړې چې په وروستیو کلونو کې ګڼ افغان کډوال په زور خپل هېواد ته ستانه کړل شوي، په داسې حال کې چې افغانستان لا هم له پراخ بشري ناورین او د بشري حقونو له جدي سرغړونو سره مخ دی.

اندېشه ټینګار کړی چې په زور د کډوالو ستنول د ستونزې د حل لار نه ده، بلکې د بشري بحران د اوږدېدو او پراخېدو لامل کېږي.

هغه ویلي: «هغه ستنېدل چې له زور او د انساني کرامت له تر پښو لاندې کولو سره مل وي، د حل لار نه ده، بلکې د بحران ځنډول او پراخول دي».

د افغانستان د دایمي استازولۍ مشر خبرداری ورکړی چې د کډوالو د ستنولو سیاستونه باید د طالبانو د «جنسیتي اپارتاید» د عادي کولو او په اروپايي پلازمېنو کې د دغې ډلې د استازو د هرکلي لپاره پلمه ونه ګرځول شي.

اندېشه د افغان کډوالو د کوربه‌توب له امله له ایران او پاکستان څخه مننه کړې او ویلي یې دي چې دغو دوو هېوادونو له څلورو لسیزو راهیسې د میلیونونو افغان کډوالو د کوربه‌توب مسوولیت پر غاړه اخیستی دی.

هغه دغه راز د اروپا، امریکا، کاناډا او اسټرالیا له هغو هڅو ستاینه کړې چې له مخې یې سلګونه زره زیانمنونکي او له ګواښ سره مخ افغانان خوندي هېوادونو ته لېږدول شوي او د بیا مېشتېدو زمینه ورته برابره شوې ده.

خو نوموړي ټینګار کړی چې د کډوالو د کوربه‌توب مسوولیت باید یوازې د هغو هېوادونو پر اوږو پاتې نه شي چې اقتصادي امکانات یې محدود دي، بلکې نړیواله ټولنه باید په دې برخه کې خپل مسوولیت ادا کړي.

اندېشه د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنر او د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام د مشر وروستي سفر ته په اشارې ویلي چې افغانستان ته د هغوی تګ او له راستنېدونکو کډوالو او ځايي خلکو سره لیدنو افغانانو ته هیلې ورکړې دي.

هغه د کابل د یوې ځوانې نجلۍ هغو خبرو ته هم اشاره کړې چې د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنر ته یې ویلي وو، وړتیاوې یې تر هغو محدودیتونو ډېرې دي چې پرې لګول شوي دي.

اندېشه ویلي چې د افغان ښځو او نجونو پر وړاندې د طالبانو محدودیتونه په نړۍ کې بې‌ساري دي او افغانستان یې د ښځو او نجونو لپاره تر ټولو ناوړه ځای بدل کړی دی.

نوموړي زیاته کړې چې د ملګرو ملتونو د بشري حقونو کارپوهانو د افغان ښځو وضعیت له جنسیتي اپارتاید سره ورته بللی او د نړیوال بانک د ارزونو له مخې، له اقتصادي او ټولنیز ژوند څخه د ښځو محرومولو د افغانستان اقتصاد ته د میلیاردونو ډالرو زیان اړولی دی.

هغه ټینګار کړی چې تر هغو د افغانستان د ستونزو لپاره د تلپاتې حل‌لارو خبرې ناشونې دي چې د دغه هېواد نیمايي نفوس له زده‌کړو، کار او ټولنیز ژوند څخه محروم وي.

د افغانستان د دایمي استازولۍ مشر ویلي چې د طالبانو له لوري پر ښځو او نجونو لګول شوي محدودیتونه یوازې کورنۍ مسئله نه ده، بلکې د بشري مرستو رسولو او د راستنېدونکو کډوالو د بیا ادغام پر بهیر هم مستقیم اغېز لري.

اندېشه د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ د بودیجې کمښت ته هم اندېښنه څرګنده کړې او ویلي یې دي چې دغې ادارې د روان کال د مالي اړتیاوو یوازې ۳۵ سلنه پوره کړې ده.

نوموړي له نړیوالو مرستندویانو غوښتي چې د افغانستان لپاره خپلې بشري مرستې کمې نه کړي، ځکه د بشري مرستو او د راستنېدونکو کډوالو د بیا ادغام له پروګرامونو څخه د بودیجې کمول به په راتلونکي کې د لا ډېرې بې‌ثباتۍ لامل شي.

اندېشه ټینګار کړی چې نړیواله ټولنه باید د افغان کډوالو د خوندیتوب، د ښځو د حقونو د ملاتړ او په افغانستان کې د بشري ناورین د مخنیوي لپاره خپل ګډ مسوولیتونه ترسره کړي.

د ۵۹۵ شمېرې افغان چورلکې ۱۵ کلن مزل او نسکورېدل

۲۲ تله ۱۴۰۵ - ۱۴ اکتوبر ۲۰۲۶، ۱۶:۳۲ GMT+۱
100%

د چارشنبې په ورځ په ټولنیزو رسنیو کې لاس په لاس کېدونکې یوه ویډیو کې ښکاري چې طالبان یوه چورلکه لېږدوي. د چورلکې پر تنه ۵۹۵ شمېره ده او رنګ او بڼه یې د اېم‌ای ۱۷ چورلکې له پخوانیو انځورونو سره یو شان دي.

دا همغه چورلکه ده چې د ۱۴۰۴ کال د وږي په ۱۹مه کې د غور ولایت په تولک ولسوالۍ کې نسکوره شوه. خو د دغې تازه ویډیو د ثبت وخت او ځای چې د چورلکې د لېږدولو هڅې ښيي، لا هم په خپلواکه توګه نه دي تایید شوي.

د چورلکې نښې

د چورلکې پر تنه ۵۹۵ شمېره تر ټولو مهمه نښه ده چې د هغې په پېژندلوو کې مرسته کوي. نسواري شین خاورین رنګونه، د بدنې بڼه او د نښان ځای هم د هغې له پخوانیو انځورونو سره یو شان دي.

د ۲۰۱۰ کال په انځورونو کې یاده چورلکه د هرات په شینډنډ هوايي اډه کې د بار لېږدولو پرمهال ښيي.

د ۱۴۰۱ کال په یوه انځور کې چورلکه د طالبانو له سپین نښان او بیرغ سره لېدل کېږي. دغه انځورونه ښيي چې چورلکه د جمهوریت له پرځېدو وروسته هم د طالبانو په ماموریتونو کې کارول کېده.

100%
په ۲۰۱۰ کال کې ۵۹۵ شمېره چورلکه د بار د انتقال پرمهال. د امریکا د هوايي ځواک د رابرټ لېز عکس
100%
په ۲۰۱۰ کال کې د هرات په شینډنډ اډه کې د ۵۹۵ شمېرې چورلکې انځور چې د شمیرې انځور یې د بلې چورلکې تر شا پټ دی. انځور ایرک هریس


د جمهوریت دوره

په ایرهسټري کې ثبت شوي معلومات دا چورلکه د اېم‌ای‌ټي‌وي ۱ او اېم‌ای ۱۷ کورنۍ اړوند بولي. د دغې چورلکې د جوړېدو شمره ۹۶۷۴۱ ده او د خدمت د پیل وخت یې شاوخوا ۱۳۸۸ کال ښودل شوی دی.

په تولک کې سقوط او د لېږد ویډیو

افغانستان انټرنشنل د ۱۴۰۴ کال د وږي په ۱۹مه د غور ولایت په تولک ولسوالۍ کې د طالبانو د یوې چورلکې د لوېدو خبر ورکړ. د هغې پېښې په ویډیو کې لیدل کېدل چې چورلکه له پورته کېدو لږ وروسته بېرته پر ځمکې ولوېده، خو اور یې وانخیست.

په دې چورلکه کې د طالبانو د کانونو وزیر هدایت‌الله بدري، د غور والي حیات‌الله مبارک او د کانونو وزارت مرستیال وحیدالله حلیمي لېږدول کېدل. د طالبانو دفاع وزارت ویلي وو چې دغو چارواکو ته زیان نه دی رسېدلی.

په یوه تازه ویډیو کې ښکاري چې طالبان یوه زیانمنه شوې چورلکه لېږدوي.

لا څرګنده نه ده چې دا ویډیو څه وخت او چېرته ثبت شوې ده او تر اوسه داسې شواهد هم په لاس کې نشته چې وښيي د ۵۹۵ شمېرې چورلکې په تولک کې له لوېدو وروسته بېرته الوتنه کړې او که نه.

د تولک موقعیت او د چورلکې د خدمت مخینه

د ۱۳۸۹ کال انځورونه ښيي چې د ۵۹۵ شمېرې چورلکې د افغانستان په هوايي ځواک کې خدمت کاوه او د بار لېږدولو پر مهال د شین‌ډنډ په هوايي اډه کې لیدل شوې وه. په ۱۴۰۱ کال کې همدا چورلکه د طالبانو له نښان او بیرغ سره ښکاره شوه.

د ۱۳۸۹ کال له انځورونو څخه د ۱۴۰۴ کال د وږي تر ۱۹مې نېټې، چې چورلکه پکې وغورځېده، د هغې د انځوریزې مخینې په پام کې نیولو سره، چورلکې تر سقوط مخکې شاوخوا ۱۵ کاله خدمت کړی و.

د ۱۴۰۵ کال په تلې میاشت کې په ټولنیزو رسنیو کې د ۵۹۵ شمېرې لرونکې زیانمنې شوې چورلکې د تنې د لېږد یوه ویډیو خپره شوه. د دې ویډیو د ثبت وخت او ځای لا هم په خپلواکه توګه نه دي تایید شوي.

د طالبانو د واکمنۍ پر مهال د نږدې ۱۰ چورلکو لوېدل

واک ته د طالبانو له بیا رسېدو راهیسې تر اوسه د افغانستان په بېلابېلو سیمو کې شاوخوا ۱۰ چورلکې لوېدلې یا له پېښو سره مخ شوې دي.

په دغو پېښو کې څلور روسي اېم‌ای ۱۷، دوه اېم‌ډي ۵۳۰ او یوه امریکايي بلک‌هاک چورلکه شاملې دي. په دغو پېښو کې په ټولیزه توګه لږ تر لږه اته کسان مړه شوي او ۱۲ نور ټپیان دي.

تر اوسه د افغانستان د پخواني حکومت هغه چورلکې چې د طالبانو لاس ته ورغلې دي، په کابل، بدخشان، سمنګان، جوزجان، پنجشېر، کندهار او غور کې لوېدلې دي.

طالبانو تر ډېره د دغو چورلکو د لوېدو لامل «تخنیکي ستونزې» بللې دي.

په تر ټولو وروستۍ پېښه کې، د روان کال د تلې په ۱۵مه، د افغانستان د پخواني ولسمشر د مرستیال امرالله صالح په مشرۍ زرغونې قطعې وویل چې د پنجشېر په ارزو دره کې یې د طالبانو یوه چورلکه ویشتلې او راغورځولې ده. په پنجشېر کې د طالبانو د والي ویاند تایید کړه چې په دې ولایت کې یوه چورلکه زیانمنه شوې ده.

خو سیف‌الدین لټون د پنجشېر په ارزو سیمه کې د چورلکې د لوېدو راپورونه رد کړل او ویې ویل چې چورلکه د ناستې پر مهال په یوه نامناسب ځای کې له ډبرې سره لګېدلې او لږ زیانمنه شوې ده.

په یوه بله پېښه کې، د ۱۴۰۵ کال د زمري په ۲۲مه، د بدخشان ولایت په نسي ولسوالۍ کې د طالبانو د ځواکونو او د جمعه‌خان فاتح د اړوندو کسانو ترمنځ د نښتو پر مهال د طالبانو یوه پوځي چورلکه ولوېده. ځايي سرچینو دا پېښه له نښتو سره تړلې بللې وه، خو د طالبانو دفاع وزارت ویلي وو چې چورلکه د ناستې پر مهال له یوې پایې سره لګېدلې او زیانمنه شوې ده. د دغه وزارت په وینا، په دې پېښه کې چاته مرګ‌ژوبله نه ده اوښتې.

ملګرو ملتونو د افغانستان خپلواک څېړنیز میکانېزم لپاره ۳،۲ میلیونه ډالر بودجه وړاندیز کړې

۲۲ تله ۱۴۰۵ - ۱۴ اکتوبر ۲۰۲۶، ۱۵:۴۲ GMT+۱
100%

ملګرو ملتونو د ۲۰۲۷ کال لپاره د افغانستان د خپلواک څېړنیز میکانېزم د بودجې د زیاتولو وړاندیز کړی او غواړي د دغه بنسټ کلنۍ بودجه له شاوخوا ۱،۷ میلیونه ډالرو څخه نږدې ۵ میلیونه ډالرو ته لوړه کړي. په دې کې ۳،۲ میلیونه اضافي بودجه ده.

د ملګرو ملتونو د ۲۰۲۷ کال د بودجې د وړاندیز له مخې، د افغانستان د خپلواک څېړنیز میکانېزم لپاره ۴ میلیونه او ۹۶۶ زره او ۴۰۰ ډالر په پام کې نیول شوي دي، په داسې حال کې چې په ۲۰۲۶ کال کې د دغه میکانېزم لپاره یو میلیون او ۶۸۶ زره او ۶۰۰ ډالر تصویب شوي وو.

د دې وړاندیز له مخې، د میکانېزم په بودجه کې ۳ میلیونه او ۲۷۹ زره او ۸۰۰ ډالر زیاتوالی راځي.

د بودجې په وړاندیز کې د میکانېزم د کارکوونکو د شمېر زیاتوالی هم شامل دی. د سند له مخې، په ۲۰۲۶ کال کې د دغه بنسټ لپاره ۱۰ بستونه تصویب شوي وو، خو د ۲۰۲۷ کال لپاره د بستونو شمېر ۲۷ ته د لوړولو وړاندیز شوی دی.

په دې طرحه کې د ۱۷ نویو بستونو جوړول شامل دي چې حقوقي چارې، څېړنې، امنیتي همغږي، د معلوماتو تحلیل او مدیریت، معلوماتي سیسټمونه، ژباړه او اداري خدمتونه به پیاوړي کړي.

د سند له مخې، د نویو کارکوونکو د ګومارنې موخه د میکانېزم د څېړنیزو او اداري ظرفیتونو پراخول او د هغه د کاري پروګرام عملي کول دي.

د میکانېزم دنده څه ده؟

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا د ۲۰۲۵ کال په اکتوبر کې د ۶۰/۲ پرېکړه‌لیک له لارې د افغانستان خپلواک څېړنیز میکانېزم جوړ کړ.

د دغه میکانېزم دنده په افغانستان کې د نړیوالو جرمونو او د نړیوالو قوانینو د تر ټولو جدي سرغړونو او ناوړه استفادو په اړه د شواهدو راټولول، یوځای کول، ساتل او تحلیلول دي. په دې کې د ښځو او نجونو خلاف د احتمالي سرغړونو څېړنه هم شامله ده.

میکانېزم به د راټولو شویو شواهدو پر بنسټ دوسیې چمتو کوي، څو په هغو ملي، سیمه‌ییزو یا نړیوالو محکمو کې د عادلانه او خپلواکو قضایي بهیرونو د اسانتیا زمینه برابره شي چې د اړوندو جرمونو د څېړلو واک ولري.

د بودجې د سند له مخې، میکانېزم به په ۲۰۲۷ کال کې د شواهدو راټولولو او ارزونې، د څېړنیزو کاري میتودونو جوړولو، د قربانیانو او شاهدانو د خوندیتوب او ګډون او د احتمالي مسوولینو د پېژندنې لپاره خپل فعالیتونه پراخ کړي.

دغه بنسټ به همدارنګه له اړوندو څېړنیزو میکانېزمونو او ملي، سیمه‌ییزو او نړیوالو محکمو سره د همغږۍ او همکارۍ د لارو د رامنځته کولو هڅې وکړي.

د سند له مخې، د میکانېزم د فعالیتونو پراختیا به په تدریجي ډول ترسره کېږي او د نویو کارکوونکو ګومارنه به د دې بهیر یوه برخه وي.

د جرمني په توتلینګن کې افغان ځوان د «تشو مرمیو تومانچې» له امله وژل شوی

۲۲ تله ۱۴۰۵ - ۱۴ اکتوبر ۲۰۲۶، ۱۰:۵۹ GMT+۱
100%

د جرمني په توتلینګن ښار کې د پولیسو په ډزو د یوه ۲۷ کلن افغان ځوان له وژل کېدو وروسته، لومړنیو څېړنو څرګنده کړې چې د هغه وسله اصلي تومانچه نه، بلکې د تشو مرمیو یوه تومانچه وه چې له اصلي وسلې سره یې ډېر ورته والی درلود.

د توتلینګن د پولیسو او سیمه‌ییزې ورځپاڼې «شوابیشه» د راپورونو له مخې، پېښه د اکتوبر په ۸مه، د پنجشنبې په ورځ، د توتلینګن ښاروالۍ ودانۍ ته نږدې شوې ده.

د روټ‌وایل څارنوالۍ د ویاند په وینا، د لومړنیو څېړنو له مخې، د وژل شوي افغان ځوان شکیب په لاس کې تومانچه د تشو مرمیو تومانچه وه. د راپور له مخې، دغه تومانچه د SIG/Sauer شرکت P225/P226 اصلي تومانچو ته ورته جوړه شوې وه او له ظاهري پلوه یې له اصلي وسلې سره توپیرول ستونزمن وو. دا ډول تومانچې غږ هم تولیدوي.

خو څارنوالۍ ویلي چې د وسلې رسمي تخنیکي راپور لا نه دی بشپړ شوی.

د ایالتي جنایي پولیسو د ادارې د معلوماتو له مخې، شکیب د توتلینګن ښاروالۍ ودانۍ ته نږدې له تومانچې سره و. د چارواکو د بیان له مخې، هغه سیمې ته د رسېدلو پولیسو پر لور د ډزو کولو هڅه کړې وه.

پولیسو وروسته پر نوموړي ډزې وکړې. هغه سخت ټپي شو او د ژغورنې ډلې له هڅو سره سره د پېښې په ځای کې ومړ.

د توتلینګن ښاروال مایکل بېک ویلي چې د پېښې پر مهال د ښاروالۍ په لومړي پوړ کې له خپلو همکارانو سره په غونډه کې و. د هغه په وینا، د ودانۍ سرایدار دغه سړی په تصادفي ډول ولید او پولیسو ته یې خبر ورکړ. نوموړي زیاته کړې چې شکیب په هغه ورځ په ښاروالۍ کې د ملاقات وخت نه درلود.

پولیسو په خپل رپوټ کې ویلي، «تر اوسه معلومه نه ده چې وژل شوی کس ولې له دې وسلې سره د ښاروالۍ ودانۍ ته تللی و».

د عدلي طب د لومړنیو معلوماتو له مخې، د وژل شوي ځوان د بدن په تنه کې د مرمۍ درې ټپونه او پر لاس یې یو سطحي ټپ موندل شوی دی.

خو دا معلومات لا لومړني دي او د عدلي طب وروستی راپور نه دی بشپړ شوی. همدارنګه، تر اوسه نه ده څرګنده شوې چې پولیسو په ټولیز ډول څو ډزې کړې دي.

د خپرو شویو راپورونو له مخې، شکیب په ۲۰۱۵ کال کې له افغانستان څخه جرمني ته تللی و. هغه په توتلینګن کې ښوونځی لوستی او وروسته یې د نجارۍ مسلکي زده‌کړې پیل کړې وې، خو شاوخوا یو کال وروسته یې پرېښې وې. نوموړي د یوې مودې لپاره د امازون د موټرچلوونکي په توګه هم کار کړی و.

د راپورونو له مخې، هغه په تېرو کلونو کې د بېلابېلو جرمونو له امله محکوم شوی و.

د جرمني د عدلیې وزارت د معلوماتو له مخې، د هغه د پناه غوښتنې غوښتنلیک د ۲۰۱۸ کال په جنورۍ کې رد شوی و او نوموړی له جرمني نه په وتلو مکلف و.

د راپورونو له مخې، د ۲۰۲۶ کال په اکتوبر کې د افغانستان په کونسلګرۍ کې د هغه لپاره د ملاقات وخت هم ټاکل شوی و. ویل شوي چې نوموړي د بېرته ستنېدو لپاره د اړینو اسنادو په برابرولو کې ستونزې لرلې او په ورته وخت کې یې پخپله هم د جرمني د پرېښودو لپاره د اسنادو د ترلاسه کولو هڅه کوله.

د انګور باغ اوسېدونکي: طالبانو په زور خلک له خپلو کورونو اېستلي دي

۲۲ تله ۱۴۰۵ - ۱۴ اکتوبر ۲۰۲۶، ۰۹:۳۵ GMT+۱
100%

د جلال‌اباد د انګور باغ سیمې اوسېدونکو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، له تېرو دوو ورځو راهيسې طالبانو په انګور باغ سیمه کې خلک په زوره له کورونو اېستلي او ځینو ته یې خبرداری ورکړی چې ژر تر ژره کورونه خالي کړي.

د طالبانو سترې محکمې بیا ویلي، چې د جلال‌اباد ښار د انګور باغ د ځمکې قضیه له اووه میاشتنیو څېړنو وروسته د حق‌دارو کسانو په ګټه فیصله شوې او د ځمکې د سپارلو امر یې صادر کړی دی.
خو د یادې سیمې اوسېدونکي وایي، چې دوی له تېرو څلوېښتو کالونو راهسې په دې ځمکه کورونه جوړ کړي او په‌کې اوسېږي. د معلوماتو له مخې، د جلال‌اباد ښار اړوند څلورمې ناحیې مجبور اباد سیمه کې شاوخوا سل کورونه اباد دي.
سرچینو د چهارشنبې په ورځ (د تلې ۲۲مه) افغانستان انټرنشنل - پښتو ته ویلي، چې له تېرو دوو ورځو راهیسې طالبانو د جلال‌اباد ښار د انګور باغ سیمې له کورنو خلک په زور اېستلي او دغه کورنیو تېره شپه تر باران لاندې له کورونو بهر تېره کړې.

سرچینې زیاتوي، چې د طالبانو محکمې دغه پرېکړه د یادې ډلې تر واک لاندې له افغان شخصیتونو سره د اړیکو کمېسیون د مشر شهاب الدین دلاور د کورنۍ په ګټه کړې ده.

د سرچینو په خبره، خلکو محکمې ته د خپلو کورونو د شاوخوا ۴۵ کلونو قبالې هم وړاندې کړې؛ خو بیا یې هم پرېکړه د ځایي اوسېدونګو په ګټه نه‌ده شوې.

100%

تر دې وړاندي د طالبانو د سترې محکمې مرستیال ویاند منصور احمد حمزه ویلي و، د جلال‌اباد ښار د انګور باغ ځمکې قضیه له کلونو راهیسې د محکمو تر څېړنې لاندې وه او د تېر حکومت د محکمو پرېکړې او اړوند اسناد هم بیا ارزول شوي دي.

د نوموړي په وینا، د څېړنو په پایله کې د ځمکې د «غصب» موضوع تایید شوې ده. حمزه وايي، د پرېکړې له تطبیق وړاندې د ننګرهار ځینو مسوولانو موضوع د طالبانو مشرتابه ته وړاندې کړې وه چې له ارزونې وروسته یې د قضیې د لازیاتې څېړنې لپاره د پرېکړې د تطبیق ځنډولو او د قضیې او سترې محکمې ته یې د خپلواکې بیاکتنې لارښوونه کړې وه.

د طالبانو د سترې محکمې مرستیال ویاند په وینا، «له اووه میاشتنۍ بیاکتنې وروسته د قضایي پرېکړې د تطبیق امر صادر شوی؛ څو ځمکه له غاصبانه تصرف څخه واېستل شي او حق‌دارو کسانو ته وسپارل شي».

طالبانو له دغه کورونو د اېستل شویو کورنیو د برخلیک په اړه څه نه‌دي ویلي.

100%

د ننګرهار څلورمې ناحیې انګور باغ اړوند مجبوراباد سیمې اوسېدونکو وړاندې (د مرغومي ۵مه) افغانستان انټرنشنل - پښتو ته ویلي و، چې شرعي قبالې په لاس کې لري خو د شهاب الدین دلاور اړوند کسان یې په زوره له خپلو کورونو باسي. دوی زیاته کړې وه، چې طالبانو ځینې کسان یې وهلي او زنداني کړي هم دي.
د طالبانو په واکمنۍ کې نه یوازې په ننګرهار کې بلکې په ګڼو ولایتونو کې د خلکو شکایتونه دا دي، چې د طالبانو عدلیې وزیر عبدالحکیم شرعي په ګډون د دوی چارواکي عام خلک له خپلو کورونو باسي.